Mantelzorgers dragen vaak in belangrijke mate bij aan de zelfredzaamheid en participatie van inwoners en aan de mate waarin hun naasten nog in hun vertrouwde omgeving kunnen blijven wonen. De mantelzorger is vertrouwd voor de inwoner die ondersteuning behoeft en daardoor wordt deze vaak beter geaccepteerd dan professionele ondersteuning.
Een groot risico is dat mantelzorgers worden overbelast. Om dat te voorkomen kan ondersteuning aan de mantelzorger worden geboden. Bijvoorbeeld door de inwoner voor 1 of meer dagdelen per week naar de dagbesteding te laten gaan, zodat de mantelzorger even iets voor zichzelf kan doen. Of door een vrijwilliger in te zetten. Ook respijtzorg is mogelijk, bijvoorbeeld als de mantelzorger op vakantie gaat. In dat geval wordt de mantelzorg tijdelijk overgenomen door een professionele hulpverlener.
Onder voorwaarden kan een inwoner ook één of meer etmalen per week worden opgenomen in een instelling. De belangrijkste voorwaarde daarbij is dat de inwoner ’s nachts toezicht nodig heeft en niet alleen gelaten kan worden. In dat geval kan het overigens ook zo zijn dat de inwoner in aanmerking komt voor de Wlz. Dit kan worden nagegaan bij het CIZ, indicatiesteller voor de Wlz. Als er redenen zijn om aan te nemen dat de inwoner aanspraak kan maken op een Wlz-indicatie maar weigert mee te werken aan het verkrijgen van een besluit dienaangaande, is dat een afwijzingsgrond voor het verstrekken van een Wmo-maatwerkvoorziening (artikel 2.3.5 lid 6 Wmo 2015). In onderstaand schema staat welke vormen van kortdurende opname/verblijf er zijn en onder welke wet deze vallen (zie ook de Informatiekaart spoedzorg d.d. juli 2015 van de VNG):
Wet
Wmo 2015 / Jeugdwet
Wlz(mensen die met een Wlz-indicatie thuis wonen)
Zvw
Benaming
Respijtzorg/logeeropvang
Logeeropvang als onderdeel van de Wlz-indicatie
Kortdurend eerstelijns verblijf
Voor wie
Mensen met Wmo 2015 of Jeugdzorg ten behoeve van het ontlasten van de mantelzorg
Mensen met Wlz indicatie die thuis wonen (incl. groep ‘Wlz indiceerbaren’)
Mensen met tijdelijke behoefte aan medisch noodzakelijk verblijf
Aandachtspunten
Kortdurend verblijf en dagbesteding zijn mogelijkheden om mantelzorgers tijdelijk te ontlasten
Maximaal 2 etmalen perweek. In PGB alleen in te kopen bij toegelaten instellingen
In 2015 en 2016 uitvoering tijdelijk via Wlz subsidieregeling eerstelijns verblijf
Mantelzorgers die op zoek zijn naar informatie en of contact willen met andere mantelzorgers of willen weten welke vormen van ondersteuning er in de gemeente zijn, kunnen terecht bij Mantelzorg Berg en Dal.
Mantelzorg Berg en Dal richt zich o.a. op:
gelegenheid geven tot een persoonlijk gesprek of het bieden van een luisterend oor;
hulp bij praktische vragen zoals over hulpmiddelen, regelingen, administratie;
organiseren van themamiddagen of cursussen;
hulp bij het zoeken naar iemand die bij de inwoner thuis kan oppassen zodat de mantelzorger er even tussen uit kan.
De gemeente besteedt aandacht aan mantelzorgers in de Week van de Mantelzorg. Het college stelt elk jaar per algemene regeling vast hoe het mantelzorgcompliment ingevuld wordt.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1
Mantelzorgondersteuning en respijtzorg
Onderdeel van Beleidsregels maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp gemeente Berg en Dal 2018