De schaal en ruimtelijke verscheidenheid van de binnenstad vraagt om een selectieve benadering. Dat betekent dat voor de woonstraten een ander beleid van toepassing is dan voor de meer publieke winkelstraten en pleinen. Als we kijken naar het gebruik is de binnenstad van Hulst te verdelen in drie hoofdgebieden:
Vestingwallen
Centrale ontmoetingsruimte
Woonomgeving
De binnenstad wordt omringd door de cultuurhistorisch waardevolle vestingwerken. De vesting bestaat uit een brede groene omwalling met bastions/bolwerken, ravelijnen, de binnen- en buitenvest en drie stadspoorten; Bagijne / Graauwse Poort, Gentse Poort en de Dubbele Poort. Daarnaast is ook de opgegraven Keldermanspoort sinds 2012 weer verbonden met de binnenstad.
De vestingwallen bieden wandelmogelijkheden en veel uitzichten over de stad. Vijf van de bolwerken kennen een gebruik als parkeerterrein. De vestingwallen zijn momenteel vrij van reclame, uitstallingen en terrassen (m.u.v. terras boven de Gentse Poort). Hierdoor vormen de vestingwallen een aangename, rustige en groene gordel rond de binnenstad.
De aansluitende achtererven dragen ook bij aan de uitstraling en daarmee beleving vanaf de wallen. Ondanks de zorgvuldige inrichting van de vestingwallen wordt het beeld verstoord door de kwaliteit van de minder verzorgde achtergevels, bijgebouwen en erfafscheidingen. Juist vanaf de vestingwallen is de beleving van het cultuurhistorische karakter van belang.
Voor de vestingwallen is behoud van de cultuurhistorische betekenis essentieel voor de betekenis van Hulst als vestingstad, zowel voor een goede woonkwaliteit als het aantrekken van bezoekers. Het recreatieve gebruik en de groene uitstraling passen daar goed bij. Het gebied is kwetsbaar voor (kleine) ruimtelijke en/of functieveranderingen.
Primair: Cultuurhistorische waarde, groene uitstraling en recreatief gebruik behouden.
Vrijhouden van private toevoegingen zoals terrassen, reclame, uitstallingen etc. (m.u.v. bestaand terras boven de Gentse Poort).
Entreewerking van stadspoorten (continuïteit en poortwerking) behouden en waar nodig versterken. Vooral door een goede inrichting van de openbare ruimte.
Aandacht voor toevoegingen op achtererven van aansluitende kavels bijvoorbeeld door extra aandacht voor vormgeving van erfbebouwing en -afscheidingen.
De winkelstraten en pleinen vormen de centrale ontmoetingsruimte van Hulst met een hoge gebruikswaarde met winkels, horeca en andere publieksfuncties. Met de Visie Vestingstad streeft Hulst naar een geleidelijke verandering van ‘place to buy’ naar ‘place to be’. Dat impliceert dat naast voldoende gebruikswaarde (doen, functioneel) ook aandacht moet zijn voor uitbreiding van belevingswaarde (ervaren, uitstraling) voor bezoekers én bewoners. Hulst positioneert zich dan nog beter als vitale binnenstad.
De Steenstraat en de Gentsestraat (doorlopend naar Stationsweg) zijn de belangrijkste straten in de centrale ontmoetingsruimte. Deze straten zijn belangrijke doorgaande routes voor het verkeer en zijn tevens in gebruik door het winkelend publiek. De voetgangersruimte is momenteel beperkt waardoor uitstallingen sneller invloed hebben op het gebruik.
Reclame-uitingen zijn over het algemeen beperkt tot wat men mag verwachten van een winkelstraat met uitzondering van enkele individuele panden waar door overdaad of specifieke omvang, plaatsing en vorm de reclame het straatbeeld domineert ten opzichte van de oorspronkelijke gevelkarakteristiek.
Deze centrale ruimte is verdeeld in een ommuurde kerktuin rond de basiliek en de Grote Markt die vooral dient als parkeerterrein voor het stadshuis. De openbare ruimte maakt een onoverzichtelijke indruk. De omliggende gevelwanden bestaan uit diverse panden met individueel vormgegeven gevels. De Grote Markt kent een concentratie aan horeca met bijbehorende terrassen. Over het algemeen is er geen sprake van een overdaad aan reclame.
De driehoekige Houtmarkt in het verlengde van de Gentsestraat en de Grote Markt is kleinschaliger van karakter maar heeft door de ligging in de nabijheid van de basiliek een zekere aantrekkingskracht. Aan dit pleintje vormen kerk en toren van de Nederlands-Hervormde kerk een belangrijk accent in het straatbeeld.
De Nieuwe Bierkaai met de Overdamstraat, Bierkaaistraat en Vismarkt is deels herontwikkeld met nieuwbouw en opnieuw ingericht. Enkele deelgebieden worden nog verder ontwikkeld. De nieuwbouw en samenhang binnen de openbare ruimte geven rust in het straatbeeld. Aan de zuidzijde zijn wat winkels en horeca gevestigd. Aan de Overdamstraat maakt de gevel een ‘gesloten’ indruk door dichtgeplakte ramen.
De hoeveelheid reclametoepassingen is gering. Met een enkele uitzondering zijn de reclame-uitingen beperkt tot de begane grond (onder de ramen van de verdieping). In het gebied zijn aan de Vismarkt en Bierkaaistraat enkele terrassen gesitueerd.
Primair: Versterken aantrekkingskracht met evenwicht in de aanwezige cultuurhistorische karakteristiek en de publieksfuncties. Eén en ander met een zorgvuldige afweging tussen het cultuurhistorische belang en een adequate economische uitbating.
Behouden/versterken van diversiteit in karakter en gebruik van de verschillende ruimten (Grote Markt, hoofdstraten, Nieuwe Bierkaai etc.).
Ruimte voor (open) terrassen afstemmen op inrichting openbare ruimte.
Winterterrassen/overkappingen met veel zorg vormgeven en zonder gesloten voorzijden.
Enige uniformiteit in terrasmeubilair is wenselijk, maar eigen onderscheidende expressie moet mogelijk blijven.
Geveltoevoegingen in harmonie met oorspronkelijke gevelstructuur en -karakteristiek, waarbij de architectuur van het pand herkenbaar blijft.
Voorkomen van te drukke en overmaat aan reclame-uitingen.
Geen lichtbakken, wel mogelijkheden voor andere beperkte lichtreclame of aanlichten.
Samenhangende openbare ruimte en uniformiteit in informatieborden, bewegwijzering en straatmeubilair.
Een groot deel van de binnenstad bestaat uit woonstraten. De bijzondere combinatie met de vestingwallen en de aanwezige verblijfskwaliteit maakt het woonklimaat binnen en rond de vesting aantrekkelijk. Er is sprake van een bewaard gebleven middeleeuws stratenpatroon met organisch gegroeide woonstraten en stadsvernieuwing. Sporadisch komt een kleine winkel, cafeetje of restaurant voor. Reclame, uitstallingen en terrassen zijn zeer beperkt aanwezig. Het grootste gebied van de binnenstad heeft een woonfunctie. De diversiteit in beeld is relatief groot door verschillende bouwperioden, maar gemeenschappelijk is de aangename woonomgeving door de rust en de schaal.
Primair: Behouden en waar nodig verbeteren van een aangename en aantrekkelijke woonomgeving.
Respect voor de aanwezige ‘woondiversiteit’.
Woonfunctie en -gebruik is leidend. Zo veel mogelijk minimaliseren van toevoegingen zoals terrassen, reclame, uitstallingen etc.
Een afwijkende functie mag niet overheersend worden in het straatbeeld of de samenhang verstoren.
Meer groen is wenselijk, bijvoorbeeld in de vorm van geveltuintjes.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.2.
ZONERING
Onderdeel van Beeld van de binnenstad; Beleidsnota gevels, reclame, terrassen en uitstallingen binnenstad Hulst, 2017