In de gemeente Noordoostpolder bevindt zich aan de Voorsterweg bij Marknesse een bijzonder cluster, bestaande uit bedrijven en kennisinstellingen. Aan de Voorsterweg zijn het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR), de Duits Nederlandse Windtunnel en Dyntes Tech Park te vinden.
Het Dyntes Tech Park (DTP is gevestigd in het voormalig waterloopkundig laboratorium. Het cluster bestaat uit (inter)nationale bedrijven en instellingen die zich richten op omgevingsinformatie: ‘geomatica’. Deze bedrijven en instellingen zijn onder meer bezig zijn met de ontwikkeling van nieuwe materialen en technieken, zoals sensortechnologie, composiettechnologie, robottechnologie en remote sensing.
Op het DTP zijn een kleine tiental bedrijven gevestigd die zich in gezamenlijkheid in deze markt begeven, onderling kennis uitwisselen en samen (grotendeels) onder één dak werken aan innovatieve oplossingen. Er zijn momenteel volop ontwikkelingen om het cluster te versterken met nieuwe bedrijven en instellingen. Mede op initiatief van de gemeente Noordoostpolder en de provincie Flevoland is de overkoepelende stichting CompoWorld opgericht. CompoWorld stimuleert en ontwikkelt composiettoepassingen van idee tot product. De stichting stimuleert ook een klimaat in de regio waardoor innovaties in de Noordoostpolder kunnen doorgroeien naar concrete ontwikkelingsprogramma’s.
Composiet kan ook worden gebruikt als onderdeel van grotere machines met als doel om deze machines lichter te maken. Hierdoor wordt de productiecapaciteit van de machine vergroot en het energieverbruik verminderd. Ook CompoWorld is te vinden op het Dyntes Tech Park.
Groei in de geomatica- en hightechmarkt vindt grotendeels plaats via introductie van nieuwe, innovatieve producten en diensten, meestal gebaseerd op resultaten van onderzoek. Een belangrijke voorwaarde om hierin te slagen is vroegtijdige deelname aan multidisciplinaire innovatieprogramma’s.
Het kenniscluster aan de Voorsterweg biedt deze omgeving door de aanwezigheid van toonaangevende spelers in de markt en de beschikbaarheid van gezamenlijke faciliteiten en aanwezige netwerken.
Binnen het DTP bevinden zich de koplopers van de geomaticasector. Deze bedrijven en instellingen vertegenwoordigen een schat aan kennis, innovatievermogen en inzicht in (internationale) marktsegmenten. Het delen van deze kennis en netwerken – en zo van elkaars directe nabijheid te profiteren – is een van de aspecten die het DTP aantrekkelijk maken voor organisaties en mensen om zich aan het centrum te verbinden.
De bedrijven zijn (grotendeels) gevestigd onder één dak. Clustervorming gaat op het DTP dan ook over het delen van de gemeenschappelijke ruimtes, de representatieve entree en het multifunctionele auditorium: alle betreffen hoogwaardige faciliteiten die de kerntaken van de bedrijven en instellingen ondersteunen. Bovenal hebben bedrijven er toegang tot de faciliteiten van onder meer het NLR, dat aanvullende technische faciliteiten, kennis, mensen en geschikte infrastructuur voor allerlei soorten onderzoek biedt, en de Duits Nederlandse Windtunnel, één van de grootste windtunnels voor de luchtvaartindustrie.
Beide aspecten maken dat directe nabijheid van dergelijke bedrijven ten opzichte van elkaar een relevant gegeven is. Voor de propositie van Noordelijk Flevoland (specifiek: in Noordoostpolder) is de mogelijkheid van deze bedrijven om zich op één locatie te kunnen concentreren van belang. Het gaat bovendien vaak om bedrijvigheid met een specifieke ruimtevraag voor testcentra, die, naast bovenstaande punten, op zichzelf niet of zeer lastig/beperkend op een bedrijventerrein gerealiseerd kunnen worden.
Het cluster en de hierop geënte bedrijvigheid concurreert dan ook niet zozeer met andere, lokale bedrijventerreinen, maar op een meer (inter)nationaal schaalniveau.
Op het terrein van het NLR zijn plannen voor een testfaciliteit die het ondernemers mogelijk maakt innovatieve productontwikkelingen in composiet op kleine schaal te ontwikkelen en te testen. In 2015 openden Fokker en het NLR op hetzelfde terrein aan de Voorsterweg al een fabriek voor de vervaardiging van composiet vliegtuigonderdelen. Andere hightech bedrijven die composieten ontwikkelen, kunnen bij de fabriek terecht om deze materialen te laten testen en de productie te automatiseren. In de pilot plant staat een van de grootste gerobotiseerde vlechtmachines voor composietvezels van Europa.
Overheden en bedrijfsleven gebruiken geomatica steeds vaker om de ruimte hoogwaardig te beheren en oplossingen te vinden voor maatschappelijke vraagstukken. Bekende, disrupterende ontwikkelingen in de sector zijn bijvoorbeeld de opkomst van Google Maps en TomTom. Daarnaast speelt geomatica onder meer een belangrijke rol op de traditionele domeinen van de overheid, zoals kust-, water- en bodembeheer, luchtkwaliteit, ecologie en beheer van (vitale) civiele infrastructuur. Ook kent de geomatica ook steeds meer zakelijke toepassingen, zoals precisielandbouw, efficiënter transport over zee en de weg, veiligere scheepvaartroutes of effectieve olie-exploratie.
De bedrijven in het kenniscluster opereren in een innovatiemarkt. Er bestaat in de wereld een toenemende behoefte aan omgevingsinformatie en de marktvooruitzichten zijn dan ook positief zijn. Oplossingen voor internationale problematiek, zoals de opwarming van de aarde, kunnen niet zonder waarnemingen van de gevolgen van klimaatverandering. Voorwaarde hiervoor is dat innovatieve ontwikkelingen optimaal gestimuleerd worden en de goede propositie behouden blijft. Dat betekent: ruimte bieden voor bedrijven die het cluster versterken en verstevigen.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.2
Hightech en composieten
Onderdeel van Visie Werklocaties Noordelijk Flevoland