Binnen thuisondersteuning onderscheiden we verschillende maatwerkarrangementen. Aan ieder arrangement is een budget verbonden.
Schematisch ziet het model er als volgt uit:
1 tot 2 resultaatgebieden
3 tot 4 resultaatgebieden
5 tot 6 resultaatgebieden
Onderst.
Act.
Onderst.
Act.
Onderst.
Act.
Gemiddelde intensiteit
A1- ondersteunend
A1 activerend
B1 ondersteunend
B1 activerend
C1 ondersteunend
C1 activerend
Intensiteit +
A2 ondersteunend
A2 activerend
B2 ondersteunend
B2 activerend
C2 ondersteunend
C2 activerend
Intensiteit ++
A3 ondersteunend
A3 activerend
B3 ondersteunend
B3 activerend
C3 ondersteunend
C3 activerend
Afwegingskader
Het besluit tot een toekenning Thuisondersteuning is altijd maatwerk en afhankelijk van vele factoren. Dit wordt onderzocht en op basis van het gesprek dat het SWT heeft met inwoner (s) wordt een ondersteuningsplan gemaakt, waarin het besluit wordt gemotiveerd. Indien nodig wordt aanvullende externe deskundigheid ingeschakeld om de ondersteuningsbehoefte vast te stellen. In het onderzoek worden tevens de eigen mogelijkheden van de inwoner en die van zijn/ haar netwerk meegenomen, net als voorliggende voorzieningen.
Om voor de inwoner tot een passend maatwerkarrangement thuisondersteuning te komen zijn vervolgens de volgende vier zaken van belang:
type ondersteuning
zwaarte van de ondersteuningsvraag
benodigde intensiteit
duur van de ondersteuning
Deze vier aspecten helpen om op een natuurlijke wijze de ondersteuningsvraag van de inwoner af te pellen en tot een arrangement te komen waarmee de ondersteuningsvraag integraal kan worden opgepakt en ingevuld. Elk arrangement is voorzien van een budget.
a. type ondersteuning
ondersteunend
Er is sprake van een ‘ondersteunend’ arrangement als de verwachting is dat de inwoner het niet (meer) (helemaal) zelf kan aanleren, wanneer een aantal jaren verder nog een vergelijkbare situatie wordt verwacht, met nog een soortgelijke ondersteuningsvraag. Het netwerk of voorliggende voorzieningen zullen ook niet volledig passend of haalbaar (meer) zijn en de verwachting is dat er door middel van activerende ondersteuning geen grote stappen meer gezet kunnen worden om de zelfredzaamheid op een bepaald resultaatgebied te vergroten.
Doel van deze ondersteuning: bijdrage leveren aan zoveel mogelijk stabiel houden/ begeleiden in situaties van achteruitgang op het gebied van zelfredzaamheid en/ of participatie. Het gaat hierbij veelal om het bevorderen van het welzijn van de inwoner, het ontlasten van mantelzorgers en langer thuis wonen mogelijk maken.
De inzet van deze ondersteuning is onder andere gericht op praktische ondersteuning in huis, samen taken oppakken, mensen ondersteunen (kleine) taken zelf te (blijven) doen of te leren, of (deels) overname van (regie) taken. De ondersteuning kan langdurig van aard zijn/ onder andere ook leun-steun contacten.
activerend
Er is sprake van een ‘activerend’ arrangement wanneer de verwachting is dat de inwoner bepaalde vaardigheden alleen of met zijn netwerk nog (weer) aan kan leren, of zich hierin kan ontwikkelen. Ook is er sprake van deze vorm van ondersteuning als een situatie gestabiliseerd moet worden.
Doel van deze ondersteuning: bijdrage leveren aan vooruitgang/ verbetering van de situatie op het gebied van zelfredzaamheid en/of participatie. De inwoner (en/ of omgeving) leert (leren) vaardigheden om voldoende te participeren, dagelijkse levensverrichtingen uit te voeren en het persoonlijk leven te structureren en daar zoveel mogelijk regie over te voeren. Het participatieniveau wordt ontwikkeld, verhoogd danwel gestabiliseerd.
b. zwaarte van de ondersteuningsvraag
Uit het gesprek tussen Sociaal Wijkteam en inwoner moet blijken op welke en dus op hoeveel van onderstaande resultaatgebieden ondersteuning via de maatwerkvoorziening nodig is. Hierbij gaat het om de ondersteuning die geleverd moet worden aanvullend op gebruikelijke zorg door netwerk, ondersteuning vanuit voorliggende (wijk)voorzieningen/ dagbesteding. Een cliënt kan een ondersteuningsvraag hebben op meerdere resultaatgebieden, maar uitgangspunt voor het bepalen van het passende arrangement is het aantal resultaatgebieden waar middels de maatwerkvoorziening tegelijkertijd aan zal worden gewerkt. Zo kan het bijvoorbeeld zijn dat vragen binnen een bepaald resultaatgebied door middel van een algemene voorziening of door het eigen netwerk worden opgepakt. Ook is het mogelijk dat uit het gesprek volgt dat niet alle resultaatgebieden in één keer, maar gefaseerd in de tijd, worden opgepakt. Het is vaak niet realistisch om op elk resultaatgebied tegelijkertijd te werken.
Hierbij onderscheiden we drie categorieën:
de maatwerkvoorziening bestaat uit ondersteuning op 1 tot 2 resultaatgebieden.
de maatwerkvoorziening bestaat uit ondersteuning op 3 tot 4 resultaatgebieden.
de maatwerkvoorziening bestaat uit ondersteuning op 5 of 6 resultaatgebieden.
We onderscheiden de volgende zes resultaatgebieden:
1.administratie en financiën
huishouden
regelvermogen en dagstructuur
sociaal en persoonlijk functioneren
zelfzorg en (lichamelijke) gezondheid
gezin
Een nadere uitwerking van de zes resultaatgebieden staat in bijlage 1.
c. benodigde intensiteit
Vervolgens moet uit het gesprek tussen SWT en inwoner naar voren komen welke intensiteit aan ondersteuning nodig is. Vertrekpunt om de intensiteit te bepalen is altijd eerst ‘gemiddelde intensiteit’. Om van een gemiddelde intensiteit naar een hogere intensiteit op te schalen is het van belang om te kijken of er sprake is van verzwarende omstandigheden, wel altijd afhankelijk zijn van de context.
Er kan sprake zijn van verzwarende omstandigheden die invloed hebben op de benodigde inzet van de ondersteuning, bij bijvoorbeeld:
Omstandigheden als: gedragsmatige kant van de cliënt, life-events, acute situatie, specifieke benadering, gevaar voor omgeving, gezinssituatie. Deze omstandigheden kunnen verzwarend werken voor de benodigde inzet.
Specifiek voor het resultaatgebied “huishouden” zie hoofdstuk 3.
d. duur van de ondersteuning
De duur van een toekenning is ook maatwerk en is per situatie verschillend. De duur is met name bedoeld om rust en continuïteit te bieden voor de cliënt; het betekent niet dat zolang persé aan de toekenning vastgehouden moet/ kan worden. Altijd moet aanpassing tussentijds mogelijk zijn wanneer daar aanleiding voor is. Ook is verlenging mogelijk na een inhoudelijke evaluatie. Leidraad is als volgt:
< 1 jaar
bij aanwijzingen dat op korte/overzienbare tijd verandering in de situatie plaatsvindt
1 jaar
gemiddelde duur voor een activerend arrangement
2 jaar
maximale duur voor een activerend arrangement en gemiddelde duur voor ondersteunend arrangement.
5 jaar
maximale duur voor een ondersteunend arrangement.
Het SWT evalueert samen met de inwoner en zorgaanbieder in een gesprek minimaal eenmaal halverwege de duur van de toekenning samen de voortgang van de ingezette ondersteuning aan de hand van een vastgesteld evaluatieformat. Ook kan het SWT het zorgplan opvragen bij de aanbieder, zowel bij een evaluatie alsook bijvoorbeeld in situaties waarin de inwoner niet tevreden is over de ingezette ondersteuning. Een inwoner (of diens netwerk) kan tussentijds ook altijd zelf het initiatief nemen om het gesprek aan te gaan met zorgaanbieder of SWT als tussentijds zijn situatie verandert of als hij bijvoorbeeld ontevreden is over de geleverde ondersteuning.
Naast de 18 arrangementen uit de tabel is er nog een tweetal arrangementen mogelijk in uitzonderingssituaties:
aangepast arrangement 1: het kan voorkomen dat het laagste arrangement (A1-ondersteunend) meer is dan benodigd; of het hoogste arrangement (C3-activerend) niet toereikend is. Hiervoor kunnen bij uitzondering op uurbasis afspraken worden gemaakt met een zorgaanbieder.
aangepast arrangement 2: het kan voorkomen dat in kortdurende situaties het gehele huishouden over genomen moet worden (bijv bij een eenoudergezin, waarbij moeder tijdelijk wegvalt). Hiervoor kunnen bij uitzondering op uurbasis afspraken worden gemaakt met een zorgaanbieder.
Artikel 2.
Maatwerkarrangementen Thuisondersteuning
Onderdeel van Beoordelingskader Thuisondersteuning