Art. 3. Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Hoeksche Waard houdende regels omtrent het erfgoedbeleid — ANALYSE BESTAAND ERFGOEDBELEID IN DE HOEKSCHE WAARD

In deze nota wordt voortgebouwd op bestaand beleid van de voormalige Hoeksche Waardse gemeenten om te komen tot één integraal en modern (ruimtelijk) erfgoedbeleid. In een aantal opzichten is het beleid al naar elkaar toegegroeid. Dit gaat vooral op voor het onderdeel archeologie, maar geldt ook voor de brede waardering van het landschap van de Hoeksche Waard en het ruimtelijk beleid dat al door de afzonderlijke voormalige gemeenten is ontwikkeld. Deze waardering voor het landschap is onder andere gebaseerd op de talrijke rapporten, visies en inventarisaties die de afgelopen 15 jaar het licht hebben gezien. Het etiket ‘Nationaal Landschap’ dat de Hoeksche Waard heeft gekregen, geeft aan dat de uniciteit van dit landschap niet ter discussie staat. Er bestaan echter ook opmerkelijke verschillen in de ontwikkeling en uitvoering van het erfgoedbeleid, die zijn ontstaan door afwijkende inzichten van de gemeenten. Zo zijn in de voormalige gemeenten Korendijk en Cromstrijen geen gemeentelijke monumenten aangewezen. Het komt het Erfgoedbeleid van de Hoeksche Waard ten goede als meer allianties worden aangegaan met andere beleidssectoren. Bijvoorbeeld Erfgoed als ‘aanjager’ voor duurzaamheid (via herbestemmen en/of isoleren van monumentale gebouwen (i.h.k.v. energietransitie)), of voor recreatie en toerisme door nieuwe (en bestaande) fiets- en wandelmogelijkheden met cultuurhistorische wetenswaardigheden aan te vullen, te verdiepen en te actualiseren. Maar erfgoed vergroot ook de kennis van de lokale geschiedenis bij een breed en vooral ook jonger publiek, bijvoorbeeld via tentoonstellingen in het Museum Hoeksche Waard, via educatieve projecten voor de jeugd (bijvoorbeeld Cultuureducatie met Kwaliteit) en publicaties en lezingen. Daarbij moeten ook Facebook, Twitter of Instagram (sociale media) worden ingezet. Het erfgoedbeleid van de Hoeksche Waard is gebaat bij een breed draagvlak onder de bevolking/inwoners . Om die reden zijn een brede, op elkaar afgestemde samenwerking en het inzetten van een structurele communicatievorm (voorlichting) met het erfgoedveld en de individuele burger heel belangrijk. Het lokale erfgoedveld is zonder twijfel een belangrijke speler in het geheel. Verschillende organisaties hebben de afgelopen jaren veel werk verricht om het ruimtelijke erfgoed op de (bestuurlijke) agenda te houden. Voor de gehele Hoeksche Waard is in 2013-2014 een Beleidsnota Archeologie Hoeksche Waard opgesteld. Hiermee hebben de gemeenten een gezamenlijk gedragen beleid ontwikkeld en is de omgang met het archeologisch bodemarchief grensoverschrijdend geregeld. Voor de andere aspecten van het bovengrondse erfgoed (monumentenzorg, cultuurlandschap, museale objecten en immaterieel erfgoed) moet deze uniforme aanpak nog (verder) worden vormgegeven. Via een uitgebreide vragenlijst en persoonlijke gesprekken heeft Erfgoedhuis Zuid-Holland inzicht gekregen in het Erfgoedbeleid zoals dat door de vijf gemeenten thans werd gevoerd. Deze vragenlijst is in een overzichtsschema gecomprimeerd naar de noodzakelijke beleidsinvulling, beleidstaken en actuele erfgoedthema’s die voor een modern erfgoedbeleid nodig zijn (zie volgende pagina). In dit overzichtsschema geven de groen gekleurde rijen aan op welke onderdelen de vijf gemeenten vrijwel hetzelfde beleid voeren. Hiervoor hoeven geen majeure aanpassingen te worden gedaan. De blauw gekleurde rijen geven aan welke werkwijze en instrumenten van het vigerende Erfgoedbeleid moeten worden geactualiseerd, geharmoniseerd of toegevoegd. De werkwijze en instrumenten zijn gegroepeerd onder ‘gebouwd erfgoed’, ‘cultuurlandschappelijk erfgoed (historische geografie)’, ‘archeologisch erfgoed’, ‘roerend erfgoed’, ‘immaterieel erfgoed’ en ‘burgerparticipatie’. Ten aanzien van Toezicht en Handhaving, is een aparte rij aan het schema toegevoegd. In de praktijk richt toezicht en handhaving zich op het ruimtelijk, onroerend erfgoed, met in de huidige praktijk een gebiedsgerichte focus op het archeologische erfgoed. De dik gedrukte oranje rijen zijn onderdelen die geen van de vijf gemeenten nog heeft ontwikkeld, maar die wel nodig zijn voor een modern, integraal en goed functionerend erfgoedbeleid. Als laatste is in het overzicht het kopje ‘integraal ruimtelijk erfgoedbeleid’ opgenomen, dat laat zien of in het bestaande gemeentelijke erfgoedbeleid al wordt samengewerkt met de beleidssectoren ruimtelijke ordening, recreatie, toerisme, educatie en voorlichting. Hiermee wordt duidelijk in hoeverre er een integrale werkwijze bestaat om het Erfgoed via andere beleidsvelden krachtiger in beeld te brengen bij bestuurder, ambtenaar en burger. Voormalige gemeente: Binnenmaas Cromstrijen Korendijk Oud-Beijerland Strijen Conclusie Cultuurlandschappelijk Erfgoed en Historische Geografie Beleid beschermde gezichten Nee Nee Nee Nee Nee Ontwikkelen Cultuurhistorie in BP (Algemene toelichting, plankaart, planregels & -voorschriften, dubbelbestemming) Ja, maar betere afstemming nodig Ja, maar betere afstemming nodig In ontwikkeling Ja, maar betere afstemming nodig Ja, maar betere afstemming nodig Harmoniseren Waardenkaart (digitaal & dynamisch) Nee Nee Ja Nee Nee Ontwikkelen Cultuurhistorie & ruimtelijke ontwikkeling Structuurvisies gebiedsvisies herziening bestemmingsplan Altijd onderzoek Alleen sturing Structuurvisie + aandacht in bestemmingsplan Structuurvisies gebiedsvisies herziening bestemmingsplan Harmoniseren Archeologisch Erfgoed Archeologiebeleid Ja Ja Ja Ja Ja Gereed Archeologische verwachtingenkaart vastgesteld Ja Ja Ja Ja Nee Harmoniseren Eigen onderzoeks-agenda Nee Nee Nee Nee Nee Ontwikkelen Gebouwd Erfgoed Rijksmonumenten (RM) 54 13 37 28 12 Gereed Gemeentelijke monumenten (GM) 68 0 0 92 64 Harmoniseren Leegstand monumenten RM: 1; GM: 2 RM: 1 0 RM: 1 0 Actualiseren Beleid Monumentenzorg/ gebouwd Erfgoed Ja via erfgoedbeleid en welstand Ja, maar nog niet geïntegreerd Ja Ja Harmoniseren Beleid Herbestemmen Nee Nee Nee Nee Nee Ontwikkelen Erfgoedcommissie Gezamenlijke Commissie Cultureel Erfgoed (CCE) Cie. Welstand en Monumenten Monumentencie. Harmoniseren Wederopbouw 1945-1970 Nee Nee Nee Geïnventariseerd 2013 Nee Ontwikkelen Bouwhistorisch onderzoek standaard? Nee Nee Nee Nee Nee Ontwikkelen Roerend Erfgoed (Collecties en Musea) Eigen beleid Nee Wel aandeel in subsidie museum HW Nee Wel aandeel in subsidie museum HW Nee Wel aandeel in subsidie museum HW Nee Wel aandeel in subsidie museum HW Nee Wel aandeel in subsidie museum HW Ontwikkelen Immaterieel Erfgoed Eigen beleid Nee Nee Nee Nee Nee Ontwikkelen Samenwerking erfgoedpartners, maatschappelijk middenveld en inwoners Draagvlak voor gemeentelijk beleid Ja Ja Nee Ja Nee Actualiseren Structureel contact met veld? Ja Via CCE Soms Ja, via hist. Ver. Ja informeel via bestuurlijke overleggen Actualiseren Afstemming andere beleidsvelden recreatie en educatie Toerisme en recreatie (kennis delen 1) Cultuur, recreatie en toerisme bij 1 medewerker Waar nodig is Ja, maar bezuinigingen aangekondigd Geen opgave Geen opgave Ontwikkelen in nieuwe organisatie Educatie & voorlichting (kennis delen 2) Ja, via project CmK Nee Nee Nee Nee Harmoniseren

Rechtspraak bij dit artikel