Het inkomen wordt op dezelfde wijze bepaald als in de P-wet Dat betekent dat artikel 31 lid 2 van de P-wet (vrijlating van bepaalde middelen) en artikel 33 lid 5 (vrijlating deel van pensioen) worden toegepast. Het inkomen dat wordt vrijgelaten, wordt dus ook niet als inkomen gezien. Dat betekent dat bij alleenstaande ouders het kindgebonden budget, inclusief de alleenstaande ouder kop, niet als inkomen wordt aangemerkt.
In de P-wet is bepaald dat er moet worden uitgegaan van het inkomen waarover redelijkerwijs beschikt kan worden. Dat betekent bijvoorbeeld dat het bedrag dat afgelost wordt aan schulden, niet wordt afgetrokken van het inkomen. Op die regel zijn uitzonderingen, te weten: executoriaal beslag, WSNP en regelingen op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening.
Executoriaal beslag
Het deel van het inkomen waarop executoriaal beslag ligt, mag in het kader van de bijzondere bijstand niet tot het inkomen worden gerekend. Het is inkomen waarover hij feitelijk niet kan beschikken en hij heeft geen mogelijkheid om verandering in de situatie aan te brengen.(CrvB 28-03-2006, nr. 04/5465 NABW). Het is wel raadzaam om na te gaan bij de beslaglegger of de beslagvrije voet op correcte wijze is vastgesteld. Het kan ook zijn dat de beslagvrije voet laag is vastgesteld, omdat belanghebbende geen informatie heeft verstrekt aan de beslaglegger. In dat geval zal belanghebbende deze informatie alsnog moeten verstrekken aan de beslaglegger. De beslagvrije voet wordt dan aangepast. Verstrekt aanvrager geen gegevens aan de beslaglegger dan zal er voor de vaststelling van het inkomen uitgegaan worden van het inkomen minus het beslag dat op grond van de gegevens gelegd mag worden. Bijvoorbeeld: inkomen is € 2.000. Beslag € 1.000. Het beslag zou – als belanghebbende alle gegevens had verstrekt - € 750 moeten zijn. We gaan uit van een inkomen van € 2.000 minus € 750 = € 1.250, terwijl hij in werkelijkheid maar € 1.000 heeft.
WSNP
Tijdens het WSNP-traject (en ook tijdens een minnelijke schuldregeling) is het Vrij Te Laten Bedrag (VTLB) beschikbaar voor levensonderhoud en vaste lasten. Het VTLB wordt vastgesteld op 90% van de bijstandsnorm, vermeerderd met diverse correcties afhankelijk van de situatie van werk/inkomen en bepaalde lasten ( waaronder in ieder geval woonlasten en zorgkosten rekening houdende met toeslagen van de Belastingdienst in verband met het werkelijke inkomen).Wij gaan ervanuit dat er in deze situatie geen draagkracht is boven de 110% van de bijstandsnorm. Wel is 5% van de norm beschikbaar voor het doen van vervangingsuitgaven. Het deel van het inkomen dat gespaard wordt voor aflossing van de schulden is geen inkomen.
De WSNP-bewindvoerder maakt de berekening VTLB. Bij de bijstandsaanvraag kan de verplichting opgelegd worden om de WSNP-bewindvoerder een hoger vrij te laten bedrag te laten berekenen. Dat hoeft alleen als er bijstand wordt gevraagd voor de volgende kosten: huur hoger dan maximumgrens huurtoeslag, noodzakelijke kosten budgetbeheer en beschermingsbewind. Gaat de bewindvoerder daar niet in mee, dan kan belanghebbende zich rechtstreeks tot de rechter wenden (CrvB 01-02-2005, nr. 02/93 NABW). Het verzoek om een hoger VTLB te laten vaststellen heeft alleen zin als er een bedrag gereserveerd wordt voor de schuldeisers. Is dat niet het geval, dan zal er ook geen ruimte in het inkomen ontstaan door de VTLB hoger vast te laten stellen.
MSNP
Instrumenten op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
Budgetcoaching
Wat is het?
Budgetcoaching is nodig omdat er ondersteuning nodig is bij het beheren van het inkomen.
Wat doen we berekening van het inkomen?
De gewone draagkrachtberekening is van toepassing, want er kan beschikt worden over het inkomen. Is er sprake van beslag of moet er geleefd worden van het VTLB, dan moet gekeken worden naar het bovenstaande onder de kopjes ‘executoriaal beslag’ of ‘WSNP’,
Stabilisatie ten behoeve van de schuldregeling
Wat is het?
Dit is de voorbereiding op de schuldregeling. In deze situatie leven belanghebbenden vaak van de beslag vrije voet, omdat er beslag ligt op het inkomen. Het geld dat gereserveerd kan worden, gaat dan naar beslagleggende schuldeiser waardoor de belanghebbende zelf nergens voor kan reserveren. Het doel van dit traject is om de situatie stabiel te krijgen, zodat gestart kan worden met een schuldregeling.
Wat doen we met berekening van het inkomen?
We houden rekening met het feit dat er executoriaal beslag ligt en we houden rekening met het bedrag dat gereserveerd wordt voor de schuldeisers. Het is belangrijk dat stabilisatie slaagt, zodat de schuldenregeling kan starten. Afwijzen van bijzondere bijstand voor noodzakelijke bijzondere kosten door geen rekening te houden met de reservering voor de schuldeisers, kan de stabilisatie frustreren en dat is niet wenselijk.
Schuldbemiddeling
Wat is het?
Doel van schuldbemiddeling is het bewerkstelligen van een minnelijke regeling van de totale schuldenlast. Belanghebbende leven gedurende de schuldenregeling van het VTLB en het eventuele inkomen boven VTLB is voor de schuldeisers.
Wat doen we met berekening van het inkomen?
Hier wordt op dezelfde wijze mee omgegaan als bij een WSNP. Met dit verschil dat het VTLB niet is vastgesteld door de rechter, maar door de schulddienstverlener. Als er aanvragen zijn voor bijzondere kosten neemt de consulent inkomen contact op met de schulddienstverlener om na te gaan of er in het VTLB wel of geen rekening gehouden is of kan worden gehouden met de kosten. In geval van aanvragen voor vervangingsuitgaven (huisraad/witgoed) vraagt de consulent inkomen of er een bedrag opzij is gelegd voor de kosten. Toekenning aanvraag is afhankelijk van aanwezigheid reserve.
In alle gevallen waarin er sprake is van schulden – ook als belanghebbende de schulden zelf hebben geregeld – wordt verwezen naar schuldhulpverlening als belanghebbende daar nog niet bekend is. In geval van twijfel over noodzaak of nut van de verwijzing, wordt vooraf contact opgenomen met de schulddienstverleners.
Saneringskrediet
Wat is het ?
Bij een saneringskrediet wordt door een kredietbank of gemeente een lening aan de schuldenaar verstrekt. De schuldeisers krijgen meteen het bedrag uitgekeerd waarmee ze akkoord zijn gegaan en de schuldenaar lost het krediet af in 36 maanden. Het bedrag dat de schuldeisers ontvangen ligt hiermee vast. De hoogte van het krediet wordt vastgesteld aan de hand van de huidige draagkracht van de schuldenaar over een periode van 36 maanden. Saneringskrediet is in feite het afsluiten van een nieuwe lening om oude schulden af te betalen. Overigens kan bij weigering van een of meer schuldeisers evenals bij schuldbemiddeling een dwangakkoord worden aangevraagd bij de rechtbank.
Wat doen we met de berekening het inkomen?
U wordt verwezen naar hetgeen hierover is vermeld bij de schuldbemiddeling.
100% Betalingsregeling
Wat is het?
Doel van de 100% betalingsregeling is het volledig betalen van de vordering in een aantal termijnen. Belanghebbende leven gedurende de betalingsregeling ongeveer van het VTLB en het eventuele inkomen boven VTLB is voor de schuldeisers.
Wat doen we met berekening van het inkomen?
Hier wordt op dezelfde wijze mee omgegaan als bij een WSNP. Met dit verschil dat het VTLB niet is vastgesteld door de rechter, maar door de schulddienstverlener. Als er aanvragen zijn voor bijzondere kosten neemt de consulent inkomen contact op met de schulddienstverlener om na te gaan of er in het VTLB wel of geen rekening gehouden is of kan worden gehouden met de kosten. In geval van aanvragen voor vervangingsuitgaven (huisraad/witgoed) vraagt de consulent inkomen of er een bedrag opzij is gelegd voor de kosten. Toekenning aanvraag is afhankelijk van aanwezigheid reserve.
In alle gevallen waarin er sprake is van schulden – ook als belanghebbende de schulden zelf hebben geregeld – wordt verwezen naar schuldhulpverlening als belanghebbende daar nog niet bekend is. In geval van twijfel over noodzaak of nut van de verwijzing, wordt vooraf contact opgenomen met de schulddienstverleners.
Inkomen bij opname in een inrichting
In de situatie dat belanghebbende opgenomen is in een inrichting is de bijstandsnorm voor personen in een inrichting van toepassing. De eigen bijdrage op grond van de Wet langdurige zorg wordt niet tot het inkomen gerekend. Vanzelfsprekend wordt voor de eigen bijdrage geen bijzondere bijstand verleend.
Vaststelling inkomen
Het deel van het inkomen waarop executoriaal beslag is gelegd, mag niet tot het inkomen worden gerekend, omdat er niet over beschikt kan worden. Belanghebbende moet medewerking verlenen aan de correcte vaststelling van de beslagvrije voet.
Tijdens de WSNP-schuldsaneringsregeling of een minnelijke schuldregeling mag het deel van het inkomen dat naar de boedel gaat en waarover niet beschikt kan worden, niet tot het inkomen gerekend worden. Er is wel tot zekere hoogte ruimte om te reserveren voor vervangingsuitgaven. Bij de bijstandsaanvraag kan de verplichting worden opgelegd om het vrij te laten bedrag opnieuw te laten vaststellen. Deze verplichting heeft alleen zin bij bepaalde kosten en wanneer er gereserveerd wordt voor aflossing.
Tijdens de periode van stabilisatie voorafgaand aan de schuldbemiddeling c.q. 100%betalingsregeling en gedurende de schuldbemiddeling dan wel 100% betalingsregeling op grond van de gedragscode van de NVVK ( branchevereniging voor de schuldhulpverlening) is het beschikbaar inkomen het VTLB. Er is wel tot zekere hoogte ruimte om te reserveren voor vervangingsuitgaven. Voor aanvragen voor bijzondere kosten moet nagegaan worden of hiermee rekening is gehouden bij de vaststelling van het VTLB en of dit wel of niet mogelijk is.
Bij opname in een inrichting op grond van de Wet langdurige zorg wordt de eigen bijdrage niet tot het inkomen gerekend.
HOOFDSTUK 2
Artikel 2.11
Vaststelling inkomen
Onderdeel van Handboek Bijzondere Bijstand Schagen 2019