4.7.1Wat verstaan we eronder?
Begeleiding is gericht op het bevorderen en/of, het behoud van zelfredzaamheid van de inwoner.
Begeleiding is bedoeld voor mensen die zonder deze begeleiding zouden moeten verblijven in een intramurale instelling of zouden verwaarlozen. Begeleiding kan individueel of in groepsverband worden ingezet. Bij zelfredzaamheid gaat het hier om de lichamelijke, cognitieve en psychische mogelijkheden die de inwoner in staat stellen om binnen de persoonlijke levenssfeer te functioneren.
In de eerste plaats kan het gaan om het actief herstellen van het beperkte of afwezige regelvermogen van de inwoner, waardoor deze onvoldoende of geen regie over het eigen leven kan voeren. Het gaat dan om zaken als het helpen plannen van activiteiten, regelen van dagelijkse zaken, het nemen van besluiten en het structureren van de dag.
In de tweede plaats kan de begeleiding de vorm aannemen van praktische hulp en ondersteuning bij het uitvoeren of het eventueel ondersteunen bij het oefenen van handelingen/vaardigheden die zelfredzaamheid tot doel hebben.
4.7.2Het resultaat van de begeleiding is:
Een verbetering van de zelfredzaamheid en participatie of
een stabilisatie van de zelfredzaamheid en participatie of
het voorkomen van verdere ontregeling of teloorgang.
4.7.3Afwegingskader
Om tot de gewenste resultaten te komen en om te beoordelen of de inzet van een maatwerkvoorziening in de vorm van begeleiding daartoe bijdraagt wordt het volgende afwegingskader gehanteerd:
Algemeen gebruikelijke en of algemene voorziening
Het college beoordeelt of er voorliggende en/of algemeen gebruikelijke voorzieningen zijn waar de inwoner gebruik van kan maken en deze ook in staat wordt geacht om zelfstandig de voorziening in te zetten. Voorbeelden hiervan zijn:
Verenigingsactiviteiten
Maatjes of buddy’s
Begeleiding door vrijwilligers
Bezoekdienst
Vrij toegankelijke dagactiviteiten
Thuisadministratie
Formulierenbrigade
Open tafels
Van inwoners die daartoe in staat zijn, wordt actie en initiatief verwacht om hun netwerk in te schakelen en zo te voorzien in hun vraag naar hulp bij dagelijkse bezigheden, dagactiviteiten en ontmoeting.
Administratieve taken door huisgenoten
Administratieve taken vallen onder gebruikelijke zorg en kunnen daarom worden overgenomen door huisgenoten die daartoe in staat worden geacht.
Werk en school
Als een inwoner niet in staat is (aangepast) te werken of naar school te gaan, kan er aanspraak zijn op begeleiding groep ter vervanging van arbeid of school als de inwoner hierop is aangewezen. Dit betekent echter niet dat als de inwoner wel naar school kan gaan of kan werken, er geen aanspraak kan zijn op begeleiding groep anders dan ter vervanging van arbeid of school. Dit moet afzonderlijk worden afgewogen.
Mantelzorg
Als de mantelzorger aangeeft de bovengebruikelijke zorg niet (meer) vrijwillig te willen/kunnen leveren, kan een maatwerkvoorziening in de vorm van begeleiding ingezet worden.
Bemoeizorg
Inwoners met risico of verwaarlozing of teloorgang die zelf geen hulp zoeken of die geen hulp accepteren noemen we zorgmijders. Vanuit de Wmo kan bemoeizorg worden ingezet.
De bemoeizorg legt contact met de zorgmijder en regelt de zorgcoördinatie en de praktische ondersteuning. Bemoeizorg is een vrij toegankelijke voorziening.
Voorliggende voorzieningen op grond van andere wetgeving
Begeleiding jongeren
Begeleiding voor kinderen en jongeren tot 18 jaar valt onder de Jeugdwet. Als een voorziening vanuit de Jeugdwet is ingezet voor het 18de jaar en daarna nog steeds noodzakelijk is, wordt de voorziening tot 23 jaar voortgezet vanuit de Jeugdwet.
Behandeling
Behandeling valt onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) of onder de Wet langdurige zorg (Wlz) en is voorliggend op begeleiding, mits de behandeling beschikbaar is voor de inwoner.
Onder behandeling vallen activiteiten die gericht zijn op het verbeteren (tegengaan van verslechtering) van de aandoening, stoornis of beperking. Daarbij hoort het verbeteren van algemene competenties en vaardigheden (zoals beheersen van gedrag, verbeteren van fysieke vaardigheden als conditie, bewegingsvermogen, en/of mentale vaardigheden als oriëntatievermogen, concentratievermogen, enzovoort). Het gaat om gerichte professionele interventies, waarvoor expertise op het niveau van een specifiek medicus (specialist ouderengeneeskunde, arts verstandelijk beperkten, enzovoort), specifiek paramedicus (bijvoorbeeld ergotherapeut), vaktherapeut (bijvoorbeeld drama-/speltherapeut) of gedrags-wetenschapper (bijvoorbeeld orthopedagoog, gz-psycholoog) noodzakelijk is.
Het is mogelijk om tijdens de periode van behandeling een maatwerkvoorziening in de vorm van begeleiding in te zetten.
Persoonlijke verzorging
In de Zorgverzekeringswet is bepaald dat mensen aanspraak hebben op verpleging en verzorging zoals verpleeg-kundigen die plegen te bieden wanneer zij behoefte hebben aan geneeskundige zorg, of een hoog risico daarop. Deze zorg maakt onderdeel uit van het basispakket van verzekerden. De (wijk)verpleegkundige bepaalt de behoefte aan verpleging en verzorging van de verzekerde naar aard, inhoud en omvang. Wanneer geen sprake is van geneeskundige zorg of een risico daarop en de behoefte aan persoonlijke verzorging samenhang heeft met de behoefte aan begeleiding kan in sommige gevallen aanspraak worden gemaakt op persoonlijke verzorging vanuit de Wmo.
4.7.4 De maatwerkvoorziening begeleiding
Begeleiding kan nodig zijn voor inwoners met beperkingen op één of meer van de volgende terreinen:
Sociale redzaamheid
Probleemgedrag
Psychisch functioneren
Geheugen- en oriëntatiestoornissen
Basis of specialistisch
Onder begeleiding basis vallen de volgende taken:
Hulp bij het uitvoeren van taken.
Hulp bij het inslijpen of onderhouden van vaardigheden.
Hulp bij het inslijpen of onderhouden van het aanbrengen van structuur of het voeren van regie.
Incidenteel overnemen van toezicht, bijvoorbeeld ter ontlasting van de mantelzorger.
Het resultaat van de begeleiding basis is een verbetering of stabilisatie van de zelfredzaamheid en participatie.
Specialistische begeleiding kan worden ingezet ten behoeve van:
Mensen met chronische beperkingen als gevolg van niet aangeboren hersenletsel, gepaard gaand met matig of ernstig regieverlies.
Mensen met een langdurige psychische stoornis en daarmee samenhangende beperkingen, gepaard gaand met matig of ernstig regieverlies
Mensen met een zintuigelijke beperking. De maatwerkvoorziening voor deze groep valt onder landelijke regelgeving.
Het resultaat van de specialistische begeleiding is verbetering of stabilisatie van de zelfredzaamheid en participatie en het voorkomen van verdere ontregeling of teloorgang.
Vormen van begeleiding
Met betrekking tot de begeleiding wordt er onderscheid gemaakt tussen begeleiding individueel, begeleiding groep of een combinatie van beide. Begeleiding in groepsverband is voorliggend op begeleiding individueel wanneer hetzelfde doel wordt beoogd.
Individuele begeleiding:
Individuele begeleiding is één op één hulp in de thuissituatie voor het verkrijgen van structuur orde en regelmaat in het leven. Voorbeelden van individuele begeleiding zijn
Hulp bij de administratie, post en financiën.
Hulp bij het leren om het huishouden te doen.
Hulp bij de opvoeding.
Hulp om de dag in te delen en dingen te ondernemen.
Hulp bij het zoeken van contact met mensen in de omgeving.
Hulp om te communiceren met anderen.
Hulp om gedragsproblemen te verminderen.
Hulp bij het vinden van een daginvulling.
Begeleiding groep
Begeleiding groep wordt ook wel dagbesteding genoemd. Het gaat om creatieve, educatieve en bewegings-activiteiten die worden aangeboden in een gestructureerd programma. Groepsbegeleiding is bedoeld voor:
Volwassenen met een zeer gering arbeidsvermogen (bijvoorbeeld door verstandelijke beperking of psychische aandoening).
Volwassenen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
Ouderen in isolement of met regieverlies.
Personen van wie de mantelzorgers overbelast dreigen te raken.
Arbeidsmatige dagbesteding
Arbeidsmatige dagbesteding is een vorm van begeleiding groep en richt zich op mensen van 18 tot 67 jaar met een gering arbeidsvermogen. De dagbesteding omvat gestructureerde dagactiviteiten gericht op productie of dienstverlening en kunnen in solistisch verband of in groepsverband plaatsvinden. Voorbeelden van activiteiten zijn:
Papier / archief vernietigen
Horecawerkzaamheden
Bedrijfskleding vouwen
Materialen verpakken
Omvang van begeleiding groep
Voor begeleiding groep kan maximaal 9 dagdelen per week worden ingezet, in lijn met een 36-urige werkweek.
De duur van de begeleiding
De duur van de begeleiding wordt bepaald door het te verwachten resultaat.
4.7.4Vervoer
Als een inwoner met een maatwerkvoorziening begeleiding groep niet in staat is om op eigen gelegenheid naar de dagbesteding te gaan, maakt het vervoer van huis naar de dagbestedingslocatie deel uit van de maatwerk-voorziening. Op eigen gelegenheid is lopend, met eigen vervoermiddel, meereizend met iemand anders of met het openbaar vervoer.
4.7.5Eigen bijdrage
Voor arbeidsmatige dagbesteding geldt dat er geen eigen bijdrage wordt berekend voor inwoners met een indicatie beschut werk die op de wachtlijst staan voor een beschutte werkplek.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.7