Wet- en regelgeving is nodig om de fysieke leefomgeving op orde te houden. Op dit gebied zijn een aantal ontwikkelingen gaande, waarbij de meest in het oog springende hieronder kort worden beschreven.
Omgevingswet
In lijn met het geschetste veranderingsproces in de samenleving zal naar verwachting in 2021 de Omgevingswet in werking treden. De toekomstige Omgevingswet wordt één van de grootste wijzigingen in de wetgeving betreffende het fysieke domein van de afgelopen decennia. De uitgangspunten van deze wet zijn participatie en integrale aanpak op basis van vertrouwen, met als doelen minder en overzichtelijkere regels, meer ruimte voor initiatieven van inwoners en bedrijven en lokaal maatwerk.
Deze wet bundelt 26 wetten, 120 sectorale Algemene Maatregelen van Bestuur (AMvB’s) en honderden ministeriële regelingen. Gemeenten zijn verplicht een omgevingsvisie en een omgevingsplan op te stellen. Het gemeentelijk omgevingsplan legt algemene regels en vergunningplichten vast voor het gehele grondgebied. Daarmee worden de bestemmingsplannen vervangen.
Er zijn vier AMvB’s ontwikkeld, waaronder het ‘Omgevingsbesluit’ (Ob) met daarin algemene en procedurele bepalingen en het ‘Besluit kwaliteit leefomgeving’ (Bkl) met daarin inhoudelijke normen die zich richten tot bestuursorganen en twee AMvB’s met uitvoeringsregels (waaronder het huidige Activiteitenbesluit en het Bouwbesluit).
De gemeente Vijfheerenlanden heeft een kernteam samengesteld dat het proces rondom de implementatie van de Omgevingswet bij de gemeente Vijfheerenlanden verzorgt. Zij zorgt onder andere voor kennisoverdracht.
Actualisatie van het VTH-beleid
In 2019 gaat de gemeente Vijfheerenlanden ook een actualisatieslag maken als het gaat om het VTH-beleid. Vooralsnog bestaat het huidige beleid hoofdzakelijk uit beleid op de toezicht- en handhavingstaken. Het is echter ook wettelijk vereist om beleid te ontwikkelen op de vergunningentaken.
In dat kader is het ook gewenst om het VTH-beleid te actualiseren en te bepalen of en in hoeverre prioriteiten en strategieën nog genoeg aansluiten bij de bestuurlijke visie.
In samenwerking met de netwerkgroep “De Waarden” wordt daarom in 2019 het VTH-beleid verder ontwikkeld en geactualiseerd.
Harmonisatie Welstandsbeleid
Op 1 januari 2021 is het nodig dat de huidige welstandsnota’s van de samengevoegde gemeentes zijn geharmoniseerd. De bestaande welstandsnota’s zullen, zo is wettelijk bepaald, per 1 januari 2021 komen te vervallen.
Het onderdeel ruimtelijke kwaliteit wordt onderdeel van een op te stellen omgevingsplan. In 2020 zal een begin gemaakt worden met het consolideren, actualiseren en vernieuwen van de welstandsnota’s naar een nota ruimtelijke kwaliteit die breder en integraal invulling geeft aan de doelen ten aanzien van ruimtelijke inpassing (bebouwing, openbare ruimte, erfgoed en landschap etc.).
Kwaliteitscriteria Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH)
Om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te optimaliseren en borgen,
is de Wet VTH in het leven geroepen. Het doel van deze wet is een veilige en gezonde leefomgeving, door het bevorderen van de kwaliteit en samenwerking bij de uitvoering en handhaving van het omgevingsrecht.
De wet regelt de randvoorwaarden voor gemeenten om tot een hogere kwaliteit van handhaving te komen. Zo is het basistakenpakket van de omgevingsdiensten wettelijk vastgelegd en zijn gemeenten verplicht een ‘verordening Kwaliteit VTH’ te hebben. Voor de bestuurlijke fusie hadden de afzonderlijke gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik de VTH-taken op verschillende manieren georganiseerd. Met de provincies Utrecht en Zuid-Holland in de rol van Interbestuurlijk Toezichthouder is destijds afgesproken dat de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden bij de bestuurlijke samenvoeging een Implementatieplan zal opstellen zodat de VTH-organisatie voldoet aan de wettelijke criteria. Ook zal in 2019 hiertoe een verordening aan de gemeenteraad ter vaststelling worden voorgelegd.
Wet private kwaliteitsborging (Wkb)
Private kwaliteitsborging is het technisch toetsen van bouwplannen en het houden van toezicht op de realisatie van de bouw door private partijen in plaats van door de overheid. De bouwsector wordt zelf verantwoordelijk voor de bouwkwaliteit.
Het voorstel om te komen tot private kwaliteitsborging is op 14 mei 2019 door de Eerst Kamer aangenomen. De verantwoordelijk minister heeft in december 2018 een akkoord op hoofdlijnen weten te bereiken met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. In het akkoord zijn afspraken opgenomen over invoering, implementatie en de informatievoorziening aan gemeenten. Het is de verwachting dat deze wet tegelijk met de Omgevingswet in 2021 in werking zal treden.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.3