De komst van de Omgevingswet betekent dat er veel verandert voor de rol van de gemeente in het ruimtelijke domein. De Omgevingswet, die naar verwachting in 2019 in werking treedt, bundelt 26 bestaande wetten voor onder meer bouwen, milieu, water, ruimtelijke ordening en natuur. Eén van de expliciete doelen van de nieuwe Omgevingswet is om duurzame projecten te stimuleren. Andere doelen zijn om verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur beter op elkaar afstemmen en om gemeenten, provincies en waterschappen meer ruimte te geven om een lokaal gedragen ruimtelijke verdeling te creëren.
Eén van de middelen die het ruimtelijk gezag (onder andere de gemeente) krijgt, is het opstellen van de omgevingsvisie middels participatie en een integrale aanpak. De omgevingsvisie is een strategische visie voor de lange termijn voor de gehele fysieke leefomgeving in een afgebakende regio. De omgevingsvisie kan worden vastgesteld voor één gemeente, maar kan ook gezamenlijk met andere gemeenten in de regio worden vastgesteld. In de omgevingsvisie kan onder andere worden beschreven hoe de energie-infrastructuur samenhangt met de ruimte, water, milieu, natuur, landschap, verkeer en vervoer, infrastructuur en cultureel erfgoed. De voorwaarde is dat een omgevingsvisie integraal moet zijn en dat de visie rekening houdt met vier milieubeginselen:
het voorzorgsbeginsel;
het beginsel van preventief handelen;
het beginsel dat milieuaantastingen bij voorrang aan de bron moeten worden bestreden;
het beginsel dat de vervuiler betaalt.
Deze vier beginselen bieden veel houvast om in de omgevingsvisie te sturen op een duurzame energievoorziening. De omgevingsvisie geeft verder richting aan de uitwerking van deze beginselen in de concrete omgevingsplannen, waarin bijvoorbeeld concrete functies (zoals energieopwekking) kunnen worden toegedeeld aan een locatie.
Het streven van de Omgevingswet is om burgers en bedrijven zo vroeg mogelijk te laten participeren in het proces. De Omgevingswet streeft naar vroegtijdige participatie van de omgeving bij de voorbereiding van beleids- en besluitvorming. De Omgevingswet regelt zo min mogelijk over de wijze waarop participatie moet worden ingericht. Het bevorderen van participatie is niet alleen een taak voor de overheid. Ook burgers en bedrijven die projecten in de ruimte willen uitvoeren kunnen vroegtijdig participatie van de omgeving
organiseren. Zo kan gebiedsgericht gewerkt worden, hetgeen van vitaal belang is voor het realiseren van een decentrale energievoorziening.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.3.1
De Omgevingswet
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gulpen-Wittem houdende regels omtrent het klimaat- en energiebeleidsplan 2018-2021