Verduurzamen van woningen
Zoals in paragraaf 3.2 beschreven, nemen woningen circa een derde van de totale energievraag voor hun rekening. Nog eens een derde voor mobiliteit, en nog een derde voor bedrijven, industrie, instellingen, etc. Door te richten op verduurzamen van woningen wordt dus een groot deel van het verbruik bereikt. In onderstaande tabel is de verdeling weergegeven over de verschillende sectoren woningen.
Koop
Particuliere huur
Sociale huur
Aantal woningen
4493
1043
1275
% woningen
65,9%
15,3%
18,7%
Tabel 17: Aantal en percentage per woningtype (bron: CBS)
De huidige projecten (Dubbel Duurzaam en PlusJeHuis) voor stimuleren van zon-PV richt zich op het grootste aandeel (particuliere woningeigenaren). Volgens de Zonatlas (zie paragraaf 3.3.1) zijn veel daken geschikt voor het plaatsen van zonenpanelen. Voor de daken die niet geschikt zijn, bijvoorbeeld doordat de oriëntatie op de zon niet gunstig is, of doordat er schaduwinval is van andere gebouwen, of doordat de dakconstructie het niet toelaat, zijn er andere opties. Daardoor is het aanvullend aan te bevelen om via de volgende wegen ook de andere sectoren te stimuleren:
Promotie van lokale energiecoöperaties en hulp bij opzetten postcoderoosregeling
Niet alle daken zijn geschikt voor het plaatsen van zonnepanelen, terwijl burgers wel duurzame energie willen. Daarnaast maken burgers zich zorgen over het dorpsgezicht als er een “wildgroei” aan zonnepanelen plaatsvindt. In bijna alle kernen zijn gebouwen aanwezig met een dakoppervlak dat groot genoeg is om voor meerdere huishoudens duurzame energie op te wekken. De zogenaamde postcoderoosregeling biedt bewoners om financieel voordeel te krijgen door zonnepanelen ergens anders in hun postcode (of en aangrenzende postcode) te plaatsen. Hiervoor moeten deze bewoners wel lid zijn van een energiecoöperatie. De professionaliteit van de energiecoöperatie is van doorslaggevend belang voor het succes voor de haalbaarheid van dergelijke constructies. Door deze energiecoöperatie te ondersteunen kan de gemeente een start maken met het stimuleren van grootschalige zonne-energie en de gebruikte documenten aanbieden als blauwdruk aan energiecoöperaties in andere delen van de gemeente.
Stimuleren plaatsing zonnepanelen in prestatieafspraken met woningcorporaties
Door afspraken te maken met de lokale woningcorporaties, wordt het verduurzamen van de gebouwen verder gestimuleerd. Door prestatieafspraken te maken kan worden meegenomen dat op termijn alle panden waarbij de daken geschikt zijn voor zonnepanelen of zonnecollectoren worden voorzien. En daarnaast ook het verder verduurzamen van de woningportefeuille. Door in gesprek te gaan met de woningcorporaties over het verduurzamen van de woningportefeuille, sluit de gemeente ook aan bij het landelijke streven dat in de sociale huursector moet 80% van de woningen in 2020 gemiddeld label B hebben. Dit is één van de doelstellingen die is vastgelegd in het Koepelconvenant Energiebesparen Gebouwde omgeving door de Rijksoverheid (2012).
Bedrijven stimuleren te verduurzamen
Naast het energieverbruik door woningen en mobiliteit, wordt een derde ingenomen door bedrijven (klein zakelijk, industrie, agrarische sector, etc.). Daarom is het naast het stimuleren van de verduurzaming van woningen, ook aan te bevelen de bedrijven te stimuleren om te verduurzamen. In het algemeen zijn dit grotere verbruikers (dan verbruik per woning), en zijn er grotere stappen te zetten (bijvoorbeeld door grotere dakoppervlakten voor zonnepanelen of -collectoren, mogelijkheden voor WKO op bedrijventerreinen, etc.) in duurzaam opwekken of energiebesparing dan bij individuele woningen.
Koploperfunctie van grote bedrijven
De grootste procesindustriebedrijven in de Gemeente Gulpen-Wittem, de brouwerijen van Gulpener en Brand/Heineken zetten al vol in op duurzaamheid. De Brand brouwerij in Wijlre wordt in volledig in haar huidige elektriciteitsvraag voorzien door middel groene elektriciteit, onder andere van de naastgelegen waterkrachtcentrale en de zonnepanelen op het dak. Ook experimenteert de brouwerij met biogas. De Gulpener brouwerij heeft duurzaamheid centraal staan en heeft een heldere ambitie neergelegd. De doelstelling is om vanaf 2030 bier te brouwen zonder gebruik te maken van fossiele brandstoffen. Alle energie die bij het proces nodig is, ook de warmte, wordt dan gewonnen uit duurzame bronnen. Hiertoe ontwikkelt Gulpener momenteel een nieuw brouwhuis, waarvoor momenteel meerdere mogelijkheden worden onderzocht, waaronder verregaande elektrificatie. 14 Interview met Jan-Paul Rutten, directeur Gulpener Bierbrouwerij In het geval dat wordt gekozen voor een all-electric oplossing, zal de vraag van Gulpener naar (lokale) duurzame elektriciteit toenemen. Het bedrijf kan voor de gemeente in dat geval een partner worden om grootschalige duurzame elektriciteitsprojecten (zon, waterkracht) te realiseren. Ook de Brand brouwerij heeft in het verleden aangegeven op zoek te zijn naar duurzaam opgewekte energie uit de regio. 15 Promotievideo Silver Limburg, 4 Jun 2016, http://www.youtube.com/watch?v=czrC_NttPpE
Opwek van zonne-energie op grote daken stimuleren via SDE+
In de gemeente Gulpen-Wittem bevinden zich ongeveer 1.918 vastgoedobjecten met een zakelijke aansluiting. 16 Energieinbeeld.nl De gemeente Gulpen-Wittem heeft 7,3 hectare bedrijventerrein; hier zijn ruim 100 mensen werkzaam. 17 LED De bedrijven kunnen door de gemeente benaderd worden bijvoorbeeld via ondernemers-/ brancheverenigingen. Grootschalige zon-PV opwek bij bedrijven kan ook gestimuleerd worden door middel van de landelijke SDE+-regeling. Ondernemers met een groot dakoppervlak (bijvoorbeeld agrariërs en horeca bedrijven) kunnen er op gewezen worden dat, wanneer zij hun dakoppervlakte volledig benutten voor de opwek van elektriciteit via zon-PV of zonnecollectoren, zij in aanmerking kunnen komen voor een SDE+-subsidie vanuit de Rijksoverheid. 18 http://www.rvo.nl/subsidies-regelingen/sde/zon Het plaatsen van zonnepanelen of zonnecollectoren kan bovendien gecombineerd worden met de regeling van de Provincie-Limburg om het verwijderen van asbest te stimuleren. Er is namelijk bij veel gebouwen voor agrarische en andere bedrijven asbest gebruikt in de constructie.
Combinatie van stimuleren en handhaven
Voor bedrijven zijn verschillende aanpakken/ maatregelen die energiebesparing stimuleren en die wetgeving op dat gebied handhaven of gaan handhaven. Hierbij zijn verschillende maatregelen te onderscheiden, gebaseerd op het verbruik:
Middenverbruik: (Gas: > 25.000 < 75.000 m3/ jaar; Elektr.: > 50.000 < 200.000 kWh/ jaar)
EPK: gericht op energiebesparing en duurzaam opwekken bij MKB (achtergrond: Activiteitenbesluit wet Milieubeheer); Verduurzamingsmaatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen moeten worden uitgevoerd;
Doelstelling vanuit Rijksoverheid (november 2016): kantoren mogen vanaf 2023 geen energielabel slechter dan C hebben; kantoren met een label van D t/m G mogen dan niet meer in gebruik zijn;
Grootverbruik: (Gas: > 75.000 m3/ jaar; Elektr.: > 200.000 kWh/ jaar)
EED: gericht op energiebesparing en duurzaam opwekken van energie voor de grootverbruikers;
Eigen gemeentelijk vastgoed verduurzamen
Om het goede voorbeeld te geven naar de woningeigenaren/ -huurders en bedrijven, is de gemeente gestart met plannen voor het verduurzamen van eigen gemeentelijk vastgoed (zie Projectenportfolio). Dit heeft al veel resultaat opgeleverd, zoals de installatie van zonnepanelen op meerdere panden. Zaak is nu om dit vast te houden en duurzaamheid een vaste plek te geven in het vastgoedbeleid en bijvoorbeeld als vast onderdeel op te nemen in het MeerJaren OnderhoudsPlan (MJOP) en daar altijd te streven naar het meest duurzame alternatief.
Hoofdstuk 7
Artikel 7.1
Stimuleren van verduurzaming per sector
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Gulpen-Wittem houdende regels omtrent het klimaat- en energiebeleidsplan 2018-2021