De schuldenproblematiek van Nederlandse huishoudens is de afgelopen jaren verergerd. In totaal heeft bijna één op de vijf Nederlandse huishoudens een risico op problematische schulden of zit in een schuldhulpverleningstraject. In 2012 was dit nog één op de zes huishoudens. Dit blijkt uit onderzoek van het ministerie van Sociale zaken en Werkgelegenheid ‘Huishoudens in de Rode cijfers’ uit 2015.
Waarom zijn schulden een probleem
Schulden zijn voor mensen een bron van stress. Mensen die in de schulden zitten zinken steeds verder weg en hun zorgen en stress worden steeds groter. Schulden kunnen hierdoor een bron zijn van tal van gezondheidsproblemen.
Schulden leiden bovendien tot hoge kosten, zowel voor gemeenten als werkgevers en schuldeisers. Enerzijds doordat meer mensen een beroep doen op schuldhulpverlening en de inschakeling op de arbeidsmarkt bemoeilijkt wordt indien er schulden zijn. Maar ook als een gezin uit huis wordt gezet als gevolg van schulden, brengt dit kosten met zich mee. Denk aan de kosten van de maatschappelijke opvang, maar ook aan de inzet van instanties als maatschappelijk werk en jeugdzorg die in actie moeten komen.
Het Nibud heeft recent berekend dat een schuldsituatie die niet wordt opgelost de maatschappij ruim € 100.000 kost. Dat de uitgaven opwegen tegen de kosten wordt inzichtelijk gemaakt in meerdere onderzoeken naar de kosten en baten van schuldhulpverlening. Zo blijkt onder andere dat voor elke € 1,00 die aan schuldhulpverlening plaatsvindt er €2,40 aan besparingen op andere terreinen plaatsvindt. Waarbij het grootste deel van dat bedrag neerslaat in de gemeentelijke begroting.
Uit een Nibud onderzoek blijkt dat 79% van de ondervraagde bedrijven werknemers heeft met financiële problemen. De kosten voor werkgevers lopen snel op, onder andere door verlies aan productiviteit van de werknemer.
Ook de organisaties die te maken hebben met betalingsachterstanden, willen het ontstaan van problematische schulden liefst voorkomen. Zij hebben veel kosten aan incasso van achterstanden en als er een schuldregelingstraject wordt gestart, schelden zij vaak, vrijwillig of wettelijk verplicht, een deel van de schulden kwijt. Dit levert hen een kostenpost op.
Eigen verantwoordelijkheid, maar vangnet is nodig
Elke burger is primair zelf verantwoordelijk voor de financiële verplichtingen die hij of zij aangaat en voor het nakomen van deze verplichtingen. Mocht er desondanks toch een schuldsituatie ontstaan, dan gaan we er vanuit dat debiteur en crediteur deze situatie in eerste instantie onderling en zelfstandig oplossen. De gemeente neemt deze verantwoordelijkheid niet over, maar ondersteunt schuldeiser en schuldenaar door te zorgen voor een goed vangnet voor degenen die er zonder hulp niet in slagen om uit een problematische schuldsituatie te komen. In eerste instantie is deze hulp erop gericht om iemand weer zelfredzaam te maken zodat hij of zij weer in staat is om de controle over de eigen financiën te nemen en zelf de schulden af te lossen.
1.2. Achtergrond doelen en kaders van het beleidsplan
Waarom een nieuw beleidsplan?
De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening geeft de gemeente een zorgplicht op het terrein van schuldhulpverlening. In deze wet is geregeld dat de gemeenteraad een beleidsplan vaststelt dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening. Het beleidsplan bevat de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren beleid betreffende integrale schuldhulpverlening en het voorkomen dat personen schulden aangaan die ze niet kunnen betalen. Het vorige beleidsplan is toe aan actualisatie. Deze actualisatie biedt de kans om het beleid te herijken aan de huidige ontwikkelingen op het vlak van schuldhulpverlening.
Doelen van het beleid
Dit beleidsplan beschrijft de ambities van de gemeente Tholen op het terrein van schuldhulpverlening. Het beleidsplan is aanvullend op de beleidsnota “Grip op geld”, door de raad op 7 november 2019 vastgesteld, exclusief de onderdelen schuldhulpverlening. Het uitgangspunt van het beleid is het bieden van maatwerk op basis van de beschikbare producten.
De algemene doelen van het beleid schuldhulpverlening zijn:
Het voorkomen dat mensen in de schulden terecht komen;
Het ondersteunen van mensen met schulden, zodat hun problemen niet verergeren;
Het ondersteunen van mensen met problematische schulden door middel van schuldregeling, zodat zij uitzicht krijgen op een schuldenvrije toekomst;
Het voorkomen dat mensen na een schuldregeling opnieuw in de problemen komen, door een gerichte inzet van nazorg.
1.3Leeswijzer
Dit beleidsplan is als volgt opgebouwd. We starten in hoofdstuk 2 met het wettelijk kader en vervolgens komt in hoofdstuk 3 het huidige proces schuldhulpverlening aan de orde. Daarna in hoofdstuk 4 de uitgangspunten. In hoofdstuk 5 wordt op basis van (lokale) ontwikkelingen en de uitgangspunten de nieuw voorgestelde inrichting schuldhulpverlening toegelicht. Hoofdstuk 6 gaat in op de financiën. Als laatste komt in hoofdstuk 7 monitoring aan bod.
Artikel 1.
Inleiding
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Tholen houdende regels omtrent schuldhulpverlening gemeente Tholen 2020-2024