Integrale benadering is een cruciaal kenmerk van effectief alcoholbeleid. Om deze reden focust dit plan zich op zowel handhaving als preventie.
Wetenschappelijke studies laten zien dat een integrale benadering van de problematiek rondom alcohol een cruciaal kenmerk is van effectief alcoholbeleid (Reynolds, 2003). Recent onderzoek van het RIVM Centrum voor Gezond Leven, het Nederlands Instituut voor Alcoholbeleid STAP en het Trimbos-instituut bevestigt dat beleid op het gebied van alcoholmatiging het meest effectief is als het integraal wordt aangepakt (Mulder, Bovens, Franken & Sannen, 2013).
De belangrijkste pijlers waarop alcoholbeleid dient te zijn gebaseerd, zijn :
Regelgeving (grenzen stellen),
Handhaving (grenzen bewaken)
Educatie (grenzen overdragen, publiek draagvlak, bewustwording)
De pijlers staan deels op zichzelf maar overlappen elkaar ook. Juist in de overlap zien we het integrale preventiebeleid terug.
(Figuur 1)
Dit plan geldt voor vijf jaar (2018 – 2022), met als voornaamste reden dat de gemeenten verplicht zijn om elke vier jaar een preventie- en handhavingsplan alcohol op te stellen. De lokale nota gezondheidsbeleid is een integraal onderdeel van de Maatschappelijke Agenda die als beleidskader dient voor het Sociaal Domein. Hiermee legt de wet een directe link met de Wet publieke gezondheid.
Het preventiemodel van Reynolds is gebaseerd op de systeemtheorie van Holder die duidelijk maakt dat alcoholgebruik altijd een resultaat is van een combinatie van factoren. De persoon, zijn sociale omgeving, het aanbod van alcoholhoudende drank en het overheidsbeleid vormen samen een systeem dat uiteindelijk de keuze van de gebruiker bepaalt. Holder laat daarmee zien dat alcoholpreventie nooit alleen op het individu gericht kan zijn. Het meest succesvol zijn strategieën die vooral de omgeving van de drinker beïnvloeden. En in die omgeving van de jonge drinker spelen alcoholverstrekkers, scholen en ouders een belangrijke rol. In dit preventie- en handhavingsplan staat daarom de omgeving van de jonge drinker centraal.
Doelgroep en -setting
Einddoelgroep van dit preventie- en handhavingsplan zijn jongeren en jongvolwassenen tot 24 jaar. Het accent ligt nadrukkelijk op de groep onder de 18 jaar, waarbij het binge drinken extra aandacht krijgt voor de totale doelgroep tot 24 jaar. Het is bekend dat de gezondheidsschade van alcoholgebruik het grootst is onder de 18 jaar. Jongeren onder de 18 jaar zijn fysiek nog niet geheel volwassen en vooral de hersenen zijn nog in ontwikkeling. Alcohol kan deze ontwikkeling schaden. Met dit gegeven in het achterhoofd heeft de centrale overheid de leeftijdsgrens voor verkoop én bezit van alcohol gesteld op 18 jaar. Het toezicht op de naleving van deze leeftijdsgrens wordt als een belangrijke prioriteit beschouwd binnen het gemeentelijk preventie- en handhavingsbeleid. De uitgaansavonden zijn een belangrijk risico moment voor het binge drinken. Gezien de ontwikkeling van de hersenen t/m 24 jaar, de oververtegenwoordiging van de leeftijdsklasse tot 24 jaar in het uitgaansleven én de relatie van alcohol met het uitgaansleven (met de daarbij behorende risico’s op dronkenschap, soms uitmondend in een intoxicatie) blijft dit een belangrijk aandachtspunt. Naast gezondheidsproblematiek is veiligheidsproblematiek een belangrijke motivatie om aandacht te besteden aan deze leeftijdsgroep.
Naast de doelgroep jongeren constateren we dat het alcoholgebruik onder volwassenen stabiel blijft, maar onder senioren toeneemt. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar het alcoholgebruik onder deze doelgroep, maar het heeft de komende jaren onze aandacht en we volgen de ontwikkelingen op de voet.
Doelstellingen
De algemene doelstelling is dat het alcoholgebruik onder jongeren van 12 tot 18 jaar in 2022 verder is afgenomen in vergelijking met het gebruik in 2016.
Hierbij zijn de volgende subdoelstellingen geformuleerd:
Het percentage jongeren onder de 18 jaar dat aangeeft de afgelopen maand gedronken te hebben is gedaald van 27% in 2016, naar 15% in 2022.
In 2022 is het percentage jongeren dat aan binge drinken doet, gedaald naar 10% ten opzichte van 18% in 2016.
Onder de jongeren die alcohol drinken is het binge drinken afgenomen van 67% in 2016 naar 50% in 2022.
In 2022 is het aantal ouders dat achter de norm: ‘geen alcohol onder de 18 jaar’ staat verder toegenomen. Het percentage ouders dat alcoholgebruik van hun kind niet afkeurt gedaald van 47% in 2016 naar 30% in 2022.
Door de aanstelling van een tweede BOA komt er meer inzicht in de naleving van de leeftijdsgrenzen door alcoholverstrekkers.
Daarnaast is de algemene doelstelling voor volwassenen en senioren dat het alcoholgebruik onder deze doelgroep niet in 2022 niet verder toeneemt ten opzichte van 2016.
Artikel 2:
Beleidsfocus
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Wijk bij Duurstede houdende regels omtrent preventie en handhaving alcohol