Aanvulling, evaluatie en aanpassing van de welstandsnota
Sinds 1 juli 2004 heeft de gemeente Harderwijk een welstandsnota.
De welstandsnota bevat criteria die een toetsingskader vormen om aanvragen voor omgevingsvergunningen voor de activiteit ’bouwen’ (voorheen: bouwvergunningen) te kunnen toetsen. Ook wordt de welstandsnota gebruikt om aanvragen omgevingsvergunningen voor de activiteit ‘reclame’ (voorheen de reclamevergunning) en in het kader van legalisatie-onderzoeken bij illegale bouw en reclame. Daarnaast bevat deze nota criteria om te toetsen of een bestaand bouwwerk ernstig in strijd is met redelijke eisen van welstand.
De gemeente wil met deze nota de reeds aanwezige kwaliteit bewaken, en bij nieuwe ontwikkelingen de kwaliteit van de bebouwing bevorderen. De Woningwet verplicht burgemeester en wethouders om de gemeenteraad tenminste eenmaal per jaar een verslag voor te leggen hoe het afgelopen jaar met de welstandsadvisering is omgegaan (dit is bepaald in artikel 12 van de Woningwet). Ook de commissie ruimtelijke kwaliteit (de welstandscommissie) stelt jaarlijks een verslag op van haar werkzaamheden. Tenminste eenmaal per jaar vindt een evaluatiegesprek plaats tussen een vertegenwoordiging van het gemeentebestuur en de commissie ruimtelijke kwaliteit.
Op grond van de evaluatieresultaten kan de gemeenteraad besluiten om de welstandsnota
– eventueel tussentijds – aan te passen. Wanneer dit het geval is vindt een zorgvuldige voorbereiding plaats met inachtneming van de Algemene Wet Bestuursrecht.
Excessenregeling
De gemeente kan repressief (achteraf) ingrijpen indien een bestaand bouwwerk in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand. Dit is het geval indien sprake is van excessen: buitensporigheden in het uiterlijk die ook voor niet-deskundigen evident zijn. Vaak heeft deze betrekking op:
het visueel of fysiek afsluiten van een bouwwerk van zijn omgeving;
ernstig verval van bouwwerken:
het ontkennen of vernietigen van architectonische bijzonderheden bij aanpassing/verbouwing van een bouwwerk;
armoedig materiaalgebruik;
toepassing van felle en sterk contrasterende kleuren;
te opvallende beelden of teksten op bouwwerken en
een te grote inbeuk op wat in de omgeving gebruikelijk is.
Het zal duidelijk zijn dat in een gebied waarvoor een hoog welstandniveau is vastgesteld er eerder sprake kan zijn van een exces dan in een gebied met een laag niveau.
Hardheidsclausule
De criteria in deze gemeentelijke welstandsnota zijn in juridische zin te kwalificeren als beleidsregels. Beleidsregels zijn bij besluit vastgestelde algemene regels, niet zijnde algemeen verbindende voorschriften, die aangeven hoe van een bevoegdheid gebruik gemaakt wordt. Bij deze welstandsnota gaat het dus om het vastleggen van criteria, waar bij de welstandstoetsing rekening gehouden wordt. Kenmerkend voor beleidsregels is de zogenaamde ‘inherente afwijkingsbevoegdheid’ (artikel 4:84 Algemene wet bestuursrecht). De inherente afwijkingsbevoegdheid houdt in dat in beginsel wordt gehandeld conform de vastgestelde beleidsregels, tenzij er bijzondere omstandigheden aanwezig zijn waardoor dit leidt tot een uitkomst waardoor het doel van de beleidsregel voorbijgeschoten wordt. Afwijken van de beleidsregels is dus in sommige gevallen mogelijk, mits dit goed wordt gemotiveerd.
Indien een dergelijke situatie zich voordoet kan het college, eventueel op advies van de commissie ruimtelijke kwaliteit (de welstandscommissie), gemotiveerd afwijken van de gebieds- en objectgerichte welstandscriteria. Dit kan gebeuren bij plannen die niet voldoen aan de vastgelegde criteria maar wel een positieve impuls aan hun omgeving geven. Ook kan het voorkomen dat plannen die voldoen aan de gebieds- en/of objectgerichte welstandscriteria toch een zodanig slechte kwaliteit hebben dat ze afbreuk doen aan hun omgeving.
In die gevallen moet worden verwezen naar algemene beoordelingscriteria voor de verschillende gebiedstypen die in de welstandsnota zijn opgenomen (hoofdstuk 4) of naar criteria die zijn verwoord in bijlage 1 bij deze welstandsnota.
Artikel 2.1
De welstandsnota
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Harderwijk houdende regels omtrent de welstandsnota gemeente Harderwijk 2017