Welstandsvrij is niet hetzelfde als vergunningvrij. Deze paragraaf gaat over bouwwerken die vergunningplichtig zijn, maar welstandsvrij (geen welstandstoets). De gemeente is namelijk niet verplicht om voor vergunningplichtige bouwwerken welstandeisen te stellen. De welstandsnota biedt de mogelijkheid om bepaalde gebieden of bepaalde bouwwerken uit te sluiten van de preventieve welstandstoetsing. De gemeente Harderwijk vindt dat het uitsluiten van bepaalde gebieden van welstandstoezicht een te grote impact heeft op de ruimtelijke kwaliteit. Welstandstoetsing vindt daarom plaats voor het gehele grondgebied van de gemeente Harderwijk.
Met de komst van de Wabo zijn bijbehorende bouwwerken (aan- of uitbouwen en bijgebouwen) tot 5,0 meter hoog op de achtererfgebieden vergunningsvrij voor de activiteit “bouwen”. Ook zijn erfafscheidingen, dakramen, schotelantennes, tuinmeubilair en zonnepanelen grotendeels vergunningsvrij. Het kan echter gebeuren dat een dergelijk bouwwerk niet geheel voldoet aan de regels voor vergunningvrij bouwen en daarom toch vergunningplichtig is. In deze gevallen heeft welstandtoetsing vaak weinig toegevoegde waarde. De volgende voorbeelden illustreren dat.
Voorbeeld 1: een tuinhuisje (bijbehorend bouwwerk) of schutting is in de achtertuin vergunningsvrij. Grenst de achtertuin echter aan een openbaar gebied (bijvoorbeeld een park) dat moet dat tuinhuisje of schutting één meter van dat openbare gebied worden gebouwd wil deze nog vergunningsvrij zijn. Deze meter verschil heeft echter weinig invloed op de ruimtelijke kwaliteit (deze meter wordt daarom wel de 'plaagstrook' genoemd).
Voorbeeld 2: Een dakraam is vergunningsvrij. Eén van de voorwaarden is echter dat het dakraam een halve meter uit de nok, zijkant en onderkant van het dak moet blijven. Wordt het dakraam maar 30 centimeter uit de nok geplaatst, dan is dit vergunningplichtig. Ruimtelijk gezien heeft het weinig zin om in dit geval nog welstandseisen aan een dakraam te stellen.
In de reclameverordening van de gemeente Harderwijk wordt de vergunningplicht voor handelsreclames geregeld. Een aantal reclame-uitingen volgens deze reclameverordening vergunningvrij en vallen daarmee ook niet onder de preventieve toets van welstand. Dit geldt alleen voor de reclame-uiting en niet voor de reclamedrager (bijvoorbeeld vlaggenmast, bord, zuil). De drager is namelijk een bouwwerk, waarbij de vergunningplicht valt onder de werking van de Wabo.
Daarom zijn een aantal typen reclamedragers welstandsvrij.
Op grond van bovenstaande overwegingen zijn de onderstaande typen bouwwerken en reclames vrijgesteld van de welstandstoetsing; er gelden dus geen welstandseisen voor deze categorie bouwwerken:
een (deel van een) 'bijbehorend bouwwerk' en/of een bouwwerk geen gebouw zijnde is 'welstandsvrij' mits dit:
op het achtererfgebied is gesitueerd;
op het voorerfgebied is gesitueerd, welke minder dan 1 meter is gelegen van het achtererfgebied
niet hoger is dan 5,0 meter;
geen erfafscheiding is
niet aan, op of bij een beschermd rijks- of gemeentelijk monument is gesitueerd;
niet binnen het beschermde stadsgezicht is gesitueerd
een erfafscheiding is 'welstandsvrij' mits deze:
niet voor de voorgevelrooilijn is gesitueerd;
niet hoger is dan 2,5 meter;
niet aan, op of bij een beschermd rijks- of gemeentelijk monument is gesitueerd;
niet in het beschermde stadsgezicht (binnenstad) is gesitueerd;
een dakraam, daklicht, lichtstraat of soortgelijke daglichtvoorziening in een dak is 'welstandsvrij' mits:
niet aan, op of bij een beschermd rijks- of gemeentelijk monument;
niet in het beschermde stadsgezicht.
een schotelantenne is 'welstandsvrij' mits:
de doorsnede niet meer is dan 1,0 meter;
de antennedrager, gemeten vanaf de voet, niet hoger is dan 3,0 meter;
niet aan, op of bij een beschermd rijks- of gemeentelijk monument;
in het beschermde stadsgezicht niet is gekeerd naar openbaar toegankelijk gebied
Tuinmeubilair, speeltoestellen en pergola's zijn 'welstandsvrij' mits:
op de grond staand
in het beschermde stadsgezicht, op het achtererfgebied welke niet grenst aan openbaar gebied
niet aan of op een beschermd rijks- of gemeentelijk monument
een zonnecollector of een paneel voor elektriciteitsopwekking op een dak is 'welstandsvrij' mits:
niet in het beschermde stadsgezicht;
niet aan, op of bij een beschermd rijks- of gemeentelijk monument.
reclamedragers in openbaar gebied in kader van sponsering van de openbare ruimte
niet in het beschermde stadsgezicht;
Reclamedragers zijn ‘welstandvrij’ mits:
op een erf van een gebouw
alleen gebruikt wordt voor reclame van diensten of producten die in het bijbehorende pand plaatsvinden respectievelijk worden verkocht;
een reclamebord of reclamezuil niet hoger is dan 3 meter en geen grotere afmeting (bxh) heeft dan 5 m² en maximaal één per erf/gebouw
een vlaggenmast niet hoger is dan 10 meter en maximaal drie per gebouw
geen bewegende, knipperde of periodiek oplichtende reclame
niet in een beschermd stadsgezicht
niet op, aan of bij beschermde gemeentelijke of rijksmonumenten
niet bij beroepen of bedrijven aan huis
niet bij een winkelcentrum
Reclamedragers zijn ‘die gelegen op één van de bedrijventerreinen, zoals aangeven op kaartbijlage 1 zijn welstandvrij mits:
op een erf van een gebouw
alleen gebruikt wordt voor reclame van diensten of producten die in het bijbehorende pand plaatsvinden respectievelijk worden verkocht
een reclamebord of reclamezuil niet hoger is dan 5 meter en geen grotere afmeting (bxh) heeft dan 8 m²
een vlaggenmast niet hoger is dan 10 meter
Kaartbijlage 1
De begripsbepalingen en wijze van meten uit artikel 1 lid 1 van bijlage II van het Besluit omgevingsrecht, zoals die gelden vanaf 1 november 2014 zijn van toepassing (zie hiervoor bijlagen 2 en 3 in deze nota) en de afbeelding in paragraaf 3.1).
Artikel 2.5
Welstandsvrije bouwwerken
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Harderwijk houdende regels omtrent de welstandsnota gemeente Harderwijk 2017