In artikel 1 onderdeel c Bbz 2004 is bepaald wat onder levensvatbaarheid wordt verstaan: "het bedrijf of zelfstandig beroep waaruit de zelfstandige naar verwachting na bijstandsverlening een inkomen zal verwerven dat, samen met het overige inkomen, toereikend is voor de voortzetting van het bedrijf of zelfstandig beroep en voor de voorziening in het bestaan”. De levensvatbaarheid van een zelfstandige wordt onderzocht door middel van een levensvatbaarheidsonderzoek.
Voor de wetswijziging per 1 januari 2020 werd op grond van artikel 5 lid 2 van de regeling financiering en verantwoording IOAW, IOAZ en Bbz 2004 alleen de kosten voor een onderzoek naar de levensvatbaarheid vergoed door het Rijk als dit door een deskundige was gedaan die niet werkzaam is onder verantwoordelijkheid van het college. Dit komt te vervallen, de kosten voor levensvatbaarheidsonderzoeken worden toegevoegd aan het gemeentefonds. Dit betekent dat de gemeente zelf kan invullen hoe en of ze levensvatbaarheidsonderzoeken inkopen.
Visie op levensvatbaarheidsonderzoeken
Als RSD de Liemers willen wij een netwerkorganisatie zijn en de regisseur van de (door)ontwikkeling van de inclusieve Liemerse arbeidsmarkt. Als netwerkorganisatie willen wij zoveel mogelijk integraal samenwerken met onze partners binnen het sociaal domein. Daarom is ons voorstel om gebruik te maken van de door de RSD geschikt bevonden partijen voor het inkopen van levensvatbaarheidsonderzoeken. Goed onderzoek naar levensvatbaarheid met gedegen adviezen vergroot de overlevingskansen voor de ondernemer en geeft een goede onderbouwing van besluiten. Het levensvatbaarheidsonderzoek moet duidelijk antwoord geven op de vraag of de onderneming van de aanvrager levensvatbaar is, of een uitkering en/of een krediet nodig is en wat de hoogte van dit krediet zou moeten zijn. Ook moet de ondernemer goede tips en aanbevelingen krijgen voor zijn vervolgstappen. Daarbij vinden we het belangrijk dat de ondernemer goed wordt meegenomen in het proces en zichzelf kan herkennen in het rapport. Dit verhoogt de kans dat de ondernemer een negatief advies accepteert en maakt het advies bezwaarbestendig.
Bij een positief advies willen we in het rapport van het levensvatbaarheidsonderzoek altijd een advies over de noodzaak, vorm, inhoud en omvang van de begeleiding die de ondernemer nodig zou hebben om de kans op succes te vergroten en daarmee het risico van de gemeente te verlagen.
Ook bij een negatief advies is het belangrijk dat de ondernemer advies en concrete stappen toegereikt krijgt hoe hij zijn persoonlijke situatie kan verbeteren.
Inkoop levensvatbaarheidsonderzoeken
Er hebben gesprekken plaats gevonden met meerdere partijen die deze onderzoeken uitvoeren, op basis hiervan is een goed vergelijk gemaakt op onder meer bovengenoemde punten. Er is gekozen voor twee partijen die het beste passen binnen het DNA van de RSD. Met deze partijen zijn prijsafspraken gemaakt.
Op het moment dat er een aanvraag voor voorziening uit het Bbz wordt ingediend door een (startende) ondernemer waarbij ook sprake is van een krediet, wordt er altijd een levensvatbaarheidsonderzoek ingekocht, tenzij het bedrag dat aan bedrijfskrediet nodig is niet meer bedraagt dan de kosten van een levensvatbaarheidsonderzoek (ongeveer € 2.500,00). Op deze manier heeft er altijd een goede risico analyse plaatsgevonden en ligt er altijd een goede onderbouwing aan het besluit ten grondslag. Op het moment dat er bij de aanvraag alleen sprake is van een eventuele uitkering voor levensonderhoud en/of het benodigde bedrijfskrediet maximaal € 2.500,00 bedraagt, ligt het risico van de gemeente veel lager en kan de klantmanager Bbz besluiten zelf het levensvatbaarheidsonderzoek uit te voeren of bij twijfel eventueel een verkort onderzoek in te kopen.
Beleidsvoorstellen
Voorstel 2
Op het moment dat er een aanvraag voor voorziening uit het Bbz wordt ingediend door een (startende) ondernemer waarbij ook sprake is van een krediet dat meer bedraagt dan € 2.500, wordt er altijd een levensvatbaarheidsonderzoek ingekocht. Deze onderzoeken kopen wij in bij externe partijen die hierin gespecialiseerd zijn.
Wanneer er alleen een aanvraag is voor levensonderhoud en/of een bedrijfskrediet van maximaal € 2.500, kan de klantmanager Bbz besluiten zelf het levensvatbaarheidsonderzoek uit te voeren.
Voorstel 3
Bij een positief advies op het levensvatbaarheidsonderzoek willen we in het rapport altijd een advies over de noodzaak, vorm, inhoud en omvang van de begeleiding die de ondernemer nodig zou hebben om de kans op succes te vergroten. Bij een negatief advies wordt er aan de ondernemer advies gegeven over hoe de persoonlijke situatie verbeterd kan worden.
Artikel 5