De gemeente Woudenberg ligt centraal in Nederland. Namelijk op de grens van de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei, gelegen tussen de stedelijke regio’s Utrecht, Amersfoort en Veenendaal. De gemeente telt 13.403 inwoners 5Bron: Basisregistratie Persoonsgegevens gemeente Woudenberg (geraadpleegd 7 april 2020). en heeft een oppervlakte van 36,72 km². Binnen de gemeentegrenzen liggen geen andere dorpen. Het dorpscentrum van Woudenberg is het winkelgebied van de gemeente.
Het bedrijventerrein ligt nu nog op enige afstand van de kern, maar wordt de komende jaren door de wijk Hoevelaar verbonden waar tot 2020 ca. 925 woningen gebouwd zullen worden. Het dorp kenmerkt zich door de ligging aan twee provinciale wegen: N226 en N224. Vanuit de oude kern met lintbebouwing langs de toegangswegen, is het dorp wijkgericht uitgebreid sinds de jaren 60. De wijken bestaan hoofdzakelijk uit grondgebonden eengezinswoningen. De niet grondgebonden gebouwen zijn voornamelijk appartementencomplexen uit eind jaren tachtig (Westerwoud), de jaren negentig en begin tweeduizend (centrum, Zeeland en De Schans). Bijzondere functies zijn verzorgingstehuis Groenewoude en De Schans. Het bedrijventerrein is een mix van transport- en opslagbedrijven en industrie. Vanouds in vrijstaande gebouwen, in toenemende mate aangevuld met bedrijfsverzamelgebouwen. De belangrijkste bestaansbronnen zijn zakelijke dienstverlening, handel, zorg en bouwnijverheid. Daarnaast vormen transport en logistiek, landbouw en nijverheid ook belangrijke sectoren.
Verspreid over de kern en het buitengebied komen rijks- en gemeentelijke monumenten voor, zoals het gemeentehuis.
In de afbeelding op de volgende pagina zijn de bouwjaarcategorieën van de Woudenbergse panden in beeld gebracht.
Figuur: Bouwjaarcategorieën panden
In het buitengebied is het agrarisch gebruik van groot belang. Dit geeft in combinatie met de cultuurhistorie en de natuur- en landschapswaarden het buitengebied een veelzijdig karakter met een recreatieve aantrekkingskracht. Het recreatiegebied Henschotermeer, een voormalige zandafgraving, is in de regio zeer geliefd. Net als de Pyramide van Austerlitz, een 17 meter hoge piramide van aarde, gebouwd in 1804 door napoleontische soldaten, een van de hoogste punten van de Utrechtse Heuvelrug. In de gemeente Woudenberg komen de Utrechtse Heuvelrug en de Gelderse Vallei samen. De bebouwing ligt verspreid in het gebied. Naast de agrarische bebouwing staan in het buitengebied ook diverse woningen.
Kwetsbare gebieden
Het Nationaal Natuurnetwerk Nederland (NNN) loopt globaal door de gemeente over de zuid- en westkant. Er liggen diverse aardgastransportleidingen in de gemeente Woudenberg. Aan de Ekris is een gasdruk- en regelstation aanwezig. Aan de zuidkant van de gemeente loopt een hoogspanningsleiding. Tussen de vijf á tien woningen bevinden zich in de nabijheid van deze leiding. In dat gebied ligt tevens de spoorlijn en de A12. Direct ten zuiden van de Stationsweg West ligt een waterwingebied met een boringsvrije zone.
Hoofdstuk 5.
Artikel 5.2.