Naast de hierboven genoemde duidelijke veiligheidstrends zijn ook een aantal minder zichtbare trends (maatschappelijk en organisatorisch) te ontwaren met invloed op de veiligheidsvraagstukken van de komende jaren. We noemen in dit verband:
Veranderende rol van de burger: de zelfstandige, goed opgeleide en goed geïnformeerde burger wil en kan op allerlei manieren meedenken, meebeslissen, mee-uitvoeren met de overheid. Dit leidt tot vormen van participatie op het veiligheidsgebied, zoals buurtpreventie, toezicht, meedoen aan zoekacties naar slachtoffers en digitaal opsporen van criminaliteit.
Veranderende rol van de overheid: Ook de overheid wil graag burgers en buurten meer betrekken bij de aanpak van onveiligheidsproblemen (doe-democratie). In deze ontwikkeling past ook de terugtredende overheid en overdracht van taken naar een decentraal niveau en meer bestuurlijke mogelijkheden om overlast aan te pakken. Dit heeft invloed op handhaving en mogelijk zelfs rechtsgelijkheid. Dit heeft een relatie met discussies over financiering en keuzes in schaarse middelen. Tegelijkertijd vervult de overheid nog steeds een centrale rol in de aanpak van onveiligheid;
Meer integrale samenwerking/ ketensamenwerking: in de aanpak van gezamenlijke veiligheidsthema’s als ondermijning, contraterrorisme (o.a. met uitgebreide preparatieve maatregelen) en persoonsgerichte aanpakken wordt meer en meer samengewerkt. Gemeentelijke, regionale en landelijke partijen hebben invloed op de lokale veiligheid. Enerzijds is er het besef dat er niet één partij is met de sleutel in handen, anderzijds is er steeds meer de wens om als één overheid te functioneren (i.c.m. aandacht voor verhouding tussen straf- en bestuursrecht) en waar mogelijk ook private partijen te betrekken (bijvoorbeeld verzekeraars, brancheverenigingen). Dit laatste brengt diverse uitdagingen op het vlak van informatiedeling met zich mee.
Toename van (sport)evenementen: Het aantal evenementen neemt toe als ook de bezoekersaantallen van (middel)grote evenementen. Drank- en drugsgebruik onder bezoekers in combinatie met de grote bezoekersaantallen, o.a. bij dancefeesten levert een extra risico voor de openbare orde op. Daarnaast bestaat de behoefte bij bestuur en maatschappij om risico’s bij een evenement steeds meer uit te sluiten (van relatief eenvoudige verkeersveiligheid tot mogelijke terrorismedreiging).
Smart society, smart city en big data: een kluwen van informatiesystemen beheerst in toenemende mate de (lokale en landelijke) infrastructuur. De datasystemen kunnen voor veel doeleinden gebruikt worden. De gevolgen van deze ontwikkelingen kunnen niet gekend worden. Ze hebben mogelijk invloed op vormen van criminaliteit (zoals digitale fraude en oplichting), maar ook op opsporing.
Krimp op de arbeidsmarkt. Goed opgeleide vakmedewerkers worden schaars. Nu al merken bijvoorbeeld politie en Openbaar Ministerie dat het niet eenvoudig is de juiste mensen met specifieke specialistische kennis binnen te halen.
Meer aandacht voor ontwikkelingen als: gebruik van zware wapens, integriteit bestuur en bedrijfsleven, de overheid als slachtoffer (fraude), omgaan met spijtoptanten en getuigen, toename van aandacht voor verkeer als gevolg van een landelijke stijging van het aantal verkeersdoden en ernstig gewonden. Deze ontwikkelingen horen tot de meer inhoudelijke punten en worden bijvoorbeeld door landelijke partijen uit het veiligheidsdomein benoemd als speerpunten. De lokale impact is op dit moment echter nog niet te overzien.
Deze trends worden in de komende jaren gevolgd. Mogelijk leiden ze tot tussentijdse bijstelling van prioriteiten en doelen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.6