De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud van de gemeentelijke bomen en kan aansprakelijk worden gesteld in het geval van schade en/of letsel. Daarom is het belangrijk dat de gemeentelijke bomen periodiek gecontroleerd worden.
Op grond van het Burgerlijk Wetboek (artikel 6:162) heeft de gemeente een zorgplicht ten aanzien van haar bomen.
De zorgplicht bestaat uit:
algemene zorgplicht (regulier onderhoud en periodieke controle op zichtbare uitwendige gebreken)
verhoogde zorgplicht (extra visuele controle van bomen waarbij gebreken zijn geconstateerd)
onderzoeksplicht. (nader onderzoek bij bomen waar bij de controle potentieel gevaarlijke gebreken zijn geconstateerd)
De frequentie van controle is afhankelijk van de leeftijd, omvang en standplaats van de boom en varieert van een jaarlijkse tot vijfjaarlijkse controle. Uit de rechtspraak blijkt dat voor ‘gewone’ bomen de algemene controle eens per drie jaar volstaat, mits deze is uitgevoerd door een gecertificeerd boomveiligheidscontroleur en de onderzoeksresultaten beknopt zijn vastgelegd. Staat de boom op een plaats waar bij omvallen of afbreken van een tak aanzienlijke schade kan ontstaan, dan is er sprake van verhoogde zorgplicht. Bij bomen met een verhoogde zorgplicht dient de controle minimaal jaarlijks plaats te vinden, al naar gelang de intensiteit van het gebruik van de ruimte waar de boom staat. De onderzoeksplicht naar de aard en omvang van de gebreken leiden -indien nodig- tot het treffen van adequate maatregelen om de veiligheid te kunnen garanderen.
Periodiek vindt in de gemeente Roerdalen in de stedelijke omgeving een visuele boomcontrole ofwel Visual Tree Assessment (VTA) plaats, conform de “Richtlijn boomveiligheidsregistratie” van het CROW. Iedere boom wordt volgens deze gestandaardiseerde methode beoordeeld op de zichtbare aanwezigheid van mechanische of biologische gebreken en afwijkingen die mogelijk duiden op een verhoogde kans op stam- of takbreuk, danwel windworp, waarbij de gehele boom kan omwaaien. Bij een VTA gaat het om veiligheid. Bomen waarbij een afwijking is gevonden en niet kan worden aangegeven of sprake is van een verhoogd risico, worden aangemerkt als attentieboom.
Bij gemeentelijke attentiebomen en in het geval van meer specifieke klachten wordt aanvullend bomenonderzoek uitgevoerd. Dit om te kijken of er een aanvullend onderhoud gepleegd moet worden en/of bomenziektes aanwezig zijn.
In bos en natuur wordt anders omgegaan met boomveiligheidscontroles. In deze gebieden is het niet mogelijk en wenselijk om alle risico’s weg te nemen. Natuur dient spannend en verrassend te zijn en dat brengt een zeker risico met zich mee. Wat betreft het veiligheidsbeleid en de boomveiligheidscontroles sluit de gemeente Roerdalen aan bij het advies van de Vereniging Bos- en Natuureigenaren (november 2015) betreffende ‘boomveiligheid in bos en natuur.
Hoofdstuk 3.
Artikel 4.6