Vrijwillige inzet en burenhulp zijn goed voor het welzijn van zowel de uitvoerder/aanbieder als de ontvanger/vrager. Het kan voor beiden het verschil maken tussen meedoen aan de maatschappij of vereenzamen of inboeten qua gezondheid. Het kan ook het verschil maken tussen voorliggend oplossen en duurder maatwerk. Het vrijwilligerswerk staat ook onder druk en het is belangrijk om het onder de aandacht te brengen. De gemeente Loon op Zand wil vrijwillige steun van inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties aan elkaar stimuleren, verbinden, ondersteunen, faciliteren en waarderen. We betrokken het maatschappelijk veld, partners en toekomstmakers in de voorbereiding en samenstelling van de invulling van deze ambitie. Dat blijven we ook doen door en in de uitvoering van het beleid.
Samen voor elkaar
Verenigingen, vrijwillige inzet en actief burgerschap spelen een belangrijke rol in de gemeenschappen in de gemeente Loon op Zand. Initiatieven en vrijwillige inzet van inwoners, verenigingen, maatschappelijke organisaties en samenwerkingspartners leveren een bijdrage aan maatschappelijke opgaven.
Zowel beroepsmatige als vrijwilligersorganisaties en burgerinitiatieven spelen een rol in het versterken van leefbaarheid en participatie. Er zijn (semi)vrijwillige initiatieven en organisaties die zorg en ondersteuning bieden en daarvoor samenwerken.
1.1 Divers in soort en omvang
Het werk dat vrijwilligers doen is divers in soort en omvang. Van bestuurslid van een vereniging tot het maatje in de buurt, de taalcoach, de verkeersregelaar, de inwoner die het adoptiegroen bijhoudt, zich inzet bij een evenement, in de Wetering Plan Groep of de inwoner die werkervaring opdoet of met een beperking zijn talent inzet …. een paar uur per jaar tot iedere dag. Zeker 1 op de 3 inwoners zet zich binnen de gemeente Loon op Zand in als vrijwilliger. Daar zijn we blij mee en trots op!
1.2 Inspelen op veranderingen vrijwillige inzet en behoefte samenleving
De beleidsnota vrijwilligerswerk Meedoen, een kwestie van samen doen werd in 2008 opgesteld, met daarin aandachtspunten die zijn opgepakt. Tijden zijn veranderd wat betreft de vrijwillige inzet van mensen en de behoefte van en voor de samenleving. Zo is er sprake van een nog verdere verschuiving van een vaste en structurele naar variabele en incidentele inzet. De vrijwilliger vergrijst en de gewenste verjonging blijft uit. Het vinden van vrijwilligers is een probleem geven onder andere evenementenorganisaties en verenigingen aan. En er is een groeiende vraag naar vrijwillige inzet in de (informele) zorg en maatjes ter ondersteuning van inwoners vanwege onder andere armoede, eenzaamheid en het niet meekunnen in de (digitale) informatiemaatschappij. Bovendien krijgen mensen het steeds drukker en de drang om zich te moeten bewijzen wordt sterker. Inwoners willen hun schaarse tijd aan leuke dingen besteden. We willen inspelen op de ontwikkelingen in deze beleidsnota voor 2020-2030: Samen voor elkaar loont!
We stimuleren vrijwillige hulp aan en voor elkaar, zowel door inwoners als door maatschappelijke organisaties. Dat sluit aan bij het coalitieakkoord De schouders eronder, samen vooruit (2019-2022): “We bouwen op de kracht van de samenleving en koesteren het verenigingsleven in de kernen. We verbinden het maatschappelijk middenveld.” Daarbij werken we samen met inwoners aan vernieuwende vormen van participatie tussen inwoners en gemeente: Toekomstagenda 2030.
In de Organisatievisie gemeente Loon op Zand 2020-2022 is er ook aandacht voor het samenwerken met vrijwilligers door het gemeentebestuur en de ambtelijke organisatie.
1.3 Vrijwillige inzet in Loon op Zand
Ter voorbereiding spraken beleidsmedewerkers en de vrijwilligerscoördinator diverse vrijwilligers-organisaties, vrijwilligers, verenigingen, maatschappelijke organisaties, samenwerkingspartners zoals ContourdeTwern, toekomstmakers en medewerkers van de gemeente. Zowel gericht over dit beleid als voor de beleidsvelden waar vrijwilligers zich inzetten zoals sport, integrale veiligheid, inburgering, minima, wijkgericht werken, dementie, Wmo, mantelzorg, jeugd en evenementen. Zo verzamelden we ervaringen, aandachtspunten en tips vanuit de Loonse samenleving.
Daarnaast werden verschillende bronnen geraadpleegd om de landelijke, regionale en lokale cijfers, trends en ontwikkelingen te achterhalen (bijlagen 1, 2 en 3). Bovendien sprak de vrijwilligers-coördinator collega’s in de regio en in het land.
Tijdens een beeldvormende ronde voor de gemeenteraad op 30 januari 2020, schetsten we ontwikkelingen en stelden we vrijwilligers(organisaties) voor. Dat deden we in samenwerking met een toekomstmaker, wijkcoördinatoren, ContourdeTwern en de Klussen en Diensten Centrale. De tips en aandachtspunten die we ophaalden (bijlage 4) werkten we verder uit voor de beleidsnota. Daarvoor sloten een aantal ‘meebouwers’ - vrijwilligers van diverse organisaties – aan. De Wmo adviesraad nodigden we ook uit om een bijdrage te leveren.
1.4 Uitvoeringsplan
In de beleidsnota vrijwilligers 2020-2030 staan de ambities, keuzes en plannen voor de komende jaren. We vertalen de nota in een jaarlijks uitvoeringsplan waarin staat beschreven hoe we de ambities willen gaan realiseren. Dit vormt de basis voor de werkzaamheden in de gemeente Loon op Zand in dat jaar. We betrekken daarbij de eerder genoemde vrijwilligers, beleidsmedewerkers en organisaties. Samen bouwen we aan de duurzaamheid van het beleid en kunnen we inspelen op ervaringen, kansen, ontwikkelingen en thema’s die op dat moment van belang zijn. Denk bijvoorbeeld aan veranderingen in vrijwillige inzet en voor de organisatie van vrijwilligerswerk door de corona voorschriften en maatregelen.
Artikel Inleiding
Artikel Inleiding
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Loon op Zand houdende regels omtrent het vrijwilligersbeleid 2020-2030