Een vrijwilliger is iemand die iets uit ‘vrije wil’ en ‘onbetaald’ doet. De beweegredenen en motivatie om vrijwilligerswerk te doen zijn heel divers. Van opdoen sociale contacten, een ander helpen, ervaring opdoen, willen leren, trots, erkenning krijgen en ervaren, normen en waarden uitdragen en in een veilige omgeving tot persoonlijke groei komen.
De wijze waarop vrijwilligers zich inzetten en aangestuurd worden verschilt per organisatie. De doelstelling van de organisatie, de verhouding beroepskrachten en vrijwilligers, de afhankelijkheid van vrijwilligers en de beschikbare middelen zijn belangrijk voor het bepalen van de visie van de organisatie op het inzetten van vrijwilligers en het vrijwilligersbeleid. Begeleiding, intervisie, waardering en zorg voor de vrijwilliger zijn belangrijk en soms is een VOG noodzakelijk.
Voor de gemeente en samenleving is vrijwilligerswerk een instrument voor het bevorderen van maatschappelijke participatie, sociale samenhang en integratie en het bevorderen van de leefbaarheid van de woonomgeving. En ook een middel om beleidsdoelen en taken te halen, al dan niet ondersteund door of gestimuleerd met subsidie. Als gemeente zijn we wel partij maar niet alléén verantwoordelijk voor een zorgzame samenleving.
Daar waar in de wet vrijwilligerswerk wordt genoemd, is het opgenomen vanuit het perspectief van die wet (bijvoorbeeld in de werkloosheidswetten). In de Wet maatschappelijke ondersteuning staat dat de gemeente moet aangeven hoe zij vrijwilligers en mantelzorgers ondersteunt als deze worden ingezet voor de uitvoering van de Wmo.
Mantelzorg overkomt iemand in de familie of vriendenkring. Een mantelzorger rolt er niet ‘uit vrije wil’ in. Een vrijwilliger kan wel aan iemand zorg verlenen en is daarmee vrijwilliger informele zorg. Vanwege de verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk is er voor beiden afzonderlijk beleid.
Volgens de burgerpeiling Waar staat je gemeente, 2018 (bijlage 3), zet 31% van de inwoners zich in als vrijwilliger. Landelijk is dat 29,7%. Onderzoek van het CBS wijst uit dat 49% van de Nederlanders boven de 15 jaar zich minimaal één keer per jaar vrijwillig inzet.
Artikel Kaders vrijwilligersbeleid
Artikel Kaders vrijwilligersbeleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Loon op Zand houdende regels omtrent het vrijwilligersbeleid 2020-2030