6.1 Conclusie
De resultaten van de quickscan geven aan dat de gemiddelde kwaliteit van de openbare ruimte van gemeente Wijk bij Duurstede een A/B-kwaliteit is. Maar er is ook te zien dat er veel variatie is binnen de beeldmeetlatten. Dit betekent dat er geen eenduidige kwaliteit binnen de gehele gemeente is waargenomen.
Het beschikbare budget voor het dagelijks en groot onderhoud van de openbare ruimte is voldoende om de huidige beheerkwaliteit in stand te houden. Mits er een structurele financiering is voor de vervanging van kapitaalgoederen. De benodigde vervangingsinvesteringen voor de komende jaren zijn hoger dan de investeringen die de gemeente de afgelopen jaren heeft gedaan.
6.2 Aanbevelingen
Goed rentmeesterschap, basis op orde
Het beheer van de openbare ruimte is in ontwikkeling. Onderwerpen als leefbaarheid, inwoner-participatie, wijkgericht werken, klimaatadaptatie en de omgevingswet hebben allemaal invloed op het beheer van de openbare ruimte. Belangrijke onderwerpen waar we mee bezig zijn. Ze zijn nu nog niet meegenomen in dit beheerkwaliteitsplan. Om voorbereid te zijn op deze en andere nieuwe ontwikkelingen is het belangrijk om allereerst de basis op orde te hebben. Weten wat je nu hebt aan areaal in de openbare ruimte en wat het kost om het huidige areaal nu en in de toekomst als goed rentmeester te kunnen beheren. In dit beheerkwaliteitsplan gaan we daarom uit van deze basis.
Kiezen voor voorkeursscenario projectgroep: huidige beeldkwaliteit
Overeenkomst tussen de voorkeursscenario’s van de verschillende raadsfractie is het ambitieniveau B dat bij de raadsfracties voor veel beheercategorieën en gebiedstypen op dit moment als voorkeur/meest haalbare wordt gezien. Uitgaande van het huidige budget voor dagelijks- en groot onderhoud is dit haalbaar, op het beheeronderdeel verharding in enkele gebiedstypen na.
Ook vanuit team BOR is dit het voorkeursscenario vanwege de volgende redenen:
De grote vervangingsopgave die we hebben en het extra budget dat dit vraagt maakt ons terughoudend in het aanvragen van extra budget voor het dagelijks- en groot onderhoud.
De reeds ingezette verbeteringen moeten deels nog zichtbaar worden in de openbare ruimte. Kortom ook zonder extra budget zal het beeld de komende tijd naar verwachting nog verbeteren.
Dit scenario wijkt slechts op enkele onderdelen af van de huidige kwaliteit. De huidige kwaliteit buiten is op onderdelen wat versnipperd en dat hebben we in het voorkeursscenario van de projectgroep afgevlakt.
Sparen voor vervangingen
Binnen de gemeente bestaat al langer de wens om te sparen voor vervangingen. In dit BKP is uitgerekend welk budget de komende jaren nodig is om de benodigde vervangingen uit te voeren en de eerder opgelopen achterstanden in te lopen.
Voor de eerste jaren is een benodigd budget geraamd van bijna 3 miljoen per jaar. Met een bedrag van 1,5 miljoen per jaar aan investeringsbudget verwachten we de uitdagingen voor de lange termijn aan te kunnen. Hiervoor is het nodig dat we de komende 4 tot 5 jaar (korte termijn) een extra budget van 5 ton per jaar beschikbaar hebben. Voor investeringen die de afgelopen jaren gedaan hadden moeten worden. Dit is realistisch uitvoerbaar binnen team BOR en zorgt voor een mooiere openbare ruimte. Wij gaan er vanuit dat we niet de som van de losse onderdelen nodig hebben; door integraal te werken en zoveel mogelijk te combineren met regulier onderhoud kunnen we besparen.
Het structurele bedrag van 1,5 miljoen is inclusief het huidige vervangingsbudget van 6,2 ton. Het gaat dus om een stijging van 8,8 ton (1,5 miljoen – 6,2 ton). De kapitaallasten van deze investeringen worden opgenomen in de begroting en zijn opgenomen in de kadernota 2020.
Tot nu toe is de praktijk in Wijk bij Duurstede dat voor investeringen de kapitaallasten (rente en afschrijving) in de meerjarenbegroting worden aangevraagd en na het vaststellen van de begroting beschikbaar worden gesteld. Deze methode is in de Kadernota 2020 ook gevolgd.
Beheerplannen bieden andere oplossingen. Een beheerplan hoort feitelijk opgebouwd te worden uit 2 soorten kosten:
Jaarlijks onderhoud van kapitaalwerken (in elk geval: wegen, riolering, water, groen, gebouwen, maar kan worden uitgebreid met bijvoorbeeld speeltoestellen enz.). Deze kosten worden jaarlijks direct als budget in de exploitatie (in de begroting dus) opgenomen.
Groot onderhoud van kapitaalwerken. Dit zijn in feite de vervangingsinvesteringen. Hierbij is de keuze:
De kapitaallasten in een meerjarenoverzicht van vervangingsinvesteringen op- nemen. Hierbij komen de kosten in de begroting terecht na het doen van de investering. Het geeft “schoksgewijs” hogere lasten in de begroting.
Sparen door jaarlijks een vast bedrag in een voorziening te storten. Zo worden de vervangingsinvesteringen in 1 keer betaald uit de voorziening. In dit geval krijg je een stabiel beeld in de begroting (de jaarlijks vaste storting) in plaats van de “schoksgewijze” effecten van de kapitaallasten.
Geadviseerd wordt om voor dit nieuwe beheerkwaliteitsplan in nauwe samenwerking met Financiën, te bekijken wat voor Wijk bij Duurstede de meest gewenste financiële methodiek is.
Flexibel budget openbare ruimte
Vanuit het bestuur en de samenleving komen regelmatig verzoeken voor “extra’s” in de openbare ruimte. Dit kan gaan om extra onderhoud of aanpassingen in de openbare ruimte, bijvoorbeeld in het kader van zelfbeheer. Maatregelen die wenselijk zijn, maar niet noodzakelijk voor het beheer en onderhoud op het afgesproken ambitieniveau.
Kortom, het maatwerk dat we willen leveren, maar dat budgettair steeds lastiger wordt omdat de onderhoudsgelden steeds vaker vastzitten in contractafspraken met aannemers. Daarbij is het vastgestelde onderhoudsgeld bedoeld voor de veiligheid en het onderhoud van de openbare ruimte.
Door het inzetten van een flexibel budget openbare ruimte hebben we de ruimte om te voldoen aan de extra wensen zonder dat dit ten koste gaat van het onderhoud en de veiligheid van de openbare ruimte. De besteding van dit budget kan jaarlijks bepaald worden door de Raad. In de kadernota 2020 is hiervoor een bedrag van €50.000 aangevraagd.
Totaal aangevraagd budget
In de volgende tabel staan de benodigde budgetten samengevat op basis van de aanbevelingen.
Onderdeel
Benodigd budget
Dagelijks en groot onderhoud
Huidige budget voldoet
Regulier vervangingsbudget
1,5 miljoen per jaar (8,8 ton extra t.o.v. 2019)
Extra vervangingsbudget tbv wegwerken achterstanden
5 ton voor de komende 4 tot 5 jaar
Flexibel budget openbare ruimte
€50.000 per jaar
Personeel BOR
Huidige bezetting
Nadere uitwerking
Voor de nadere uitwerking van dit beheerkwaliteitsplan stellen we een integraal uitvoeringsplan op. In dit plan staat op hoofdlijnen uitgewerkt hoe we het dagelijks- en groot onderhoud organiseren en welke vervangingsprojecten wanneer op de planning staan.
Door middel van een jaarlijkse update (jaarplan) houden we het uitvoeringsplan up to date en kunnen we inspelen op nieuw vastgesteld beleid zoals het Water en rioleringsplan (WRP) en het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan (GVVP).
In hoofdstuk 7 gaan we verder in op de implementatie van dit beheerkwaliteitsplan.
Artikel 6.