Gezelschapsdieren zijn dieren die voor gezelschap of uit liefhebberij worden gehouden. Tot deze dieren worden onder andere honden, katten, vogels, vissen, konijnen en cavia’s gerekend.
Gezelschapsdieren hebben een grote maatschappelijke functie van jong tot oud. Het gaat dan met name om de omgang met dieren en educatie. Ook kunnen gezelschapsdieren vaak eenzaamheid tegengaan.
Chippen van honden en katten
Sinds 1 april 2013 bestaat er een chipplicht voor honden. Deze chipplicht draagt bij aan het opsporen van eigenaren bij gevonden dieren. Hierdoor daalt het aantal zwerfdieren. Ook wordt bijgedragen aan het tegengaan van illegale handel van honden. Het chippen van katten is niet in de wet opgenomen, maar kan op vrijwillige basis plaatsvinden.
De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit heeft in november 2018 toegezegd te onderzoeken in hoeverre een gemeentelijke chip- en registratieplicht voor katten op belemmeringen stuit.
Beleid: landelijke ontwikkelingen volgen ten aanzien van het chippen van katten
Hondenbeleid
Hondenvoorzieningen
De komende jaren gaat de gemeente verder met het plaatsen van zogeheten ‘hondenhaltes’. Dit zijn prullenbakken voorzien van een dispenser met 100% afbreekbare poepzakjes of papier.
Daarnaast zijn er al veel voorzieningen voor de honden gerealiseerd zoals trimbanen en zwemplekken. In de gebieden van de voormalige gemeenten Graft-De Rijp en Schermer zijn nog niet veel voorzieningen aangebracht. Het accent voor nieuwe voorzieningen zal daarom daar liggen.
Verontreiniging door honden
Vanuit Stadswerk072 wordt de hondenpoepzuiger op zogenaamde “hot spots “ op regelmatige basis ingezet.
Aangelijnde en loslopende honden / verbodsgebieden voor honden
In de Algemene plaatselijke verordening (Apv) is opgenomen dat honden aangelijnd moeten zijn in de bebouwde kom, tenzij het om een aangewezen losloopgebied gaat.
Kinderspeelplaatsen, zandbakken, speelweiden of andere door het college aangewezen plaatsen zijn verboden voor honden.
In het aanwijzingsbesluit verbods- en losloopgebieden voor honden zijn de locaties vermeld waar honden niet mogen komen (verbodsgebieden) en locaties waar honden niet aangelijnd hoeven te zijn en los mogen lopen (losloopgebieden).
Het college van burgemeester en wethouders is op grond van de Apv bevoegd om een aanwijzingsbesluit vast te stellen.
Ten aanzien van de bovenstaande aspecten zal in de praktijk rekening worden gehouden met het onderscheid tussen de gebieden, die zich in de “stad” en in het “buitengebied” bevinden.
Beleid: hondenvoorzieningen (te blijven) realiseren in de gehele gemeente Alkmaar en met name in voormalige gemeenten Graft-de Rijp en de Schermer
Aanpak van gevaarlijke honden
Er komen in Nederland regelmatig bijtincidenten voor. Meestal gaat het om het bijten van andere
dieren, veelal honden. Het komt echter ook regelmatig voor dat mensen worden gebeten. Vanuit de Dierenpolitie en de Unit Veiligheid komt naar voren dat de bijtincidenten toenemen.
De houder/eigenaar van een hond is verantwoordelijk voor het gedrag van de hond. Indien blijkt dat de hond zich gevaarlijk of hinderlijk gedraagt, zoals bijten op een openbare plaats of een terrein van een ander, dan kan vanuit de overheid ingegrepen worden. De verantwoordelijkheden rondom het ingrijpen bij bijtincidenten liggen dan primair bij het gemeentebestuur. De burgemeester is namelijk verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid en het Openbaar Ministerie is verantwoordelijk voor de strafrechtelijke kant.
Daarom zijn in de Algemene plaatselijke verordening (Apv) regels vastgelegd. Als de burgemeester van oordeel is dat een hond gevaarlijk of hinderlijk is omdat deze betrokken is bij een bijtincident kan betrokkene daartegen optreden. Zo kan de burgemeester op grond van Apv aan aanlijngebod of een aanlijn- en muilkorfgebod opleggen als de hond zich bevindt op een openbare plaats of het terrein van een ander. Als dat gebod wordt overtreden dan kan daarop gehandhaafd worden.
De politie kan, in overleg met de Officier van Justitie, een hond in beslag nemen. Bij een hond wordt dan een risico assessment gemaakt door de Universiteit van Utrecht over de mate waarin de hond gevaar oplevert. Bij het assessment wordt een advies gevoegd dat kan inhouden: teruggave, herplaatsing of doden van de hond. Ten aanzien van de eerste twee aspecten kunnen voorwaarden worden geformuleerd zoals aanlijnen, muilkorven en castreren.
Het is zinvol om een duidelijke aanpak voor gevaarlijke honden op te stellen. Dat kan bijvoorbeeld door een protocol voor gevaarlijke honden. Hierdoor kan worden gezorgd dat er een duidelijke aanpak is bij het zo veel als mogelijk voorkomen en aanpakken van een bijtincident. Zo’n aanpak biedt houvast in de procedure bij het beoordelen of en welke maatregelen bij een bijtincident op enig moment het beste helpen en (juridisch) mogelijk zijn. Daarnaast helpt het invulling te geven aan de afstemming tussen gemeente (burgemeester) en de politie en invulling te geven aan praktische afspraken zoals de registratie van bijtincidenten.
Beleid: duidelijke uitgangspunten voor de aanpak van gevaarlijke honden formuleren zoals bijvoorbeeld in de vorm van een protocol voor gevaarlijke honden
Voorkomen dierenmishandeling
De Wet dieren zegt samengevat dat het verboden is bij een dier pijn of letsel te veroorzaken of de gezondheid of het welzijn van het dier te benadelen.
Handhaving gebeurt door de politie en de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat er een relatie ligt tussen dierenmishandeling en andere vormen van huiselijk geweld. Via de sociale hulpverlening (buurt- en wijkteams, GGD- en GGZ) kan vaak goed inzicht verkregen worden in de huiselijke situatie van mensen waardoor misschien ook dierenmishandeling in een vroeg stadium kan worden gesignaleerd en voorkomen.
Beleid: zo veel als mogelijk voorkomen van dierenmishandeling door voorlichting aan medewerkers van buurt- en wijkteams (bijvoorbeeld gebiedsconsulenten en jeugdmedewerkers).
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.2.
Gezelschapsdieren
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Alkmaar houdende regels omtrent het Beleid Dierenwelzijn 2020-2024