De gemeenten hebben een belangrijke regierol in de energietransitie naar aardgasvrije steden. De mogelijkheden om te verduurzamen in de gebouwde omgeving – de warmtetransitie – zullen lokaal sterk verschillen. In het Klimaatakkoord is daarom afgesproken dat de gemeenten hierin een belangrijke rol krijgen. Dit houdt onder andere in dat de gemeenten regie moeten voeren bij de aanleg van warmtenetten. Eind 2021 moeten de gemeenten volgens de afspraken in het Klimaatakkoord een Transitievisie warmte hebben vastgesteld waarin aangegeven wordt hoe en wanneer de wijken van het aardgas af gaan en welke alternatieve warmtevoorziening voor de diverse wijken het meest geschikt is.
De gemeente Haarlem heeft in diverse nota’s vastgelegd op welke wijze en binnen welke kaders de gemeente invulling wil geven aan de regierol warmtetransitie. Belangrijke nota’s in dit kader zijn:
Handelingsperspectief en kaders voor governance. (2019/691719).
In deze nota wordt aangeven wat de kaders zijn waarbinnen de ontwikkeling van de warmtetransitie moet plaatsvinden.
Sturingsinstrumenten voor collectieve warmtesystemen (2019/1016202).
In deze nota geeft de gemeente aan welke rol zij wil aannemen bij de aanleg van collectieve warmtesystemen. Voor de wijken Meerwijk en Waarderpolder is specifiek aangegeven op welke wijze de collectieve warmtevoorziening vorm gaat krijgen.
De Wet collectieve warmtevoorziening (Wcw), zal vermoedelijk in 2022 van kracht worden. In de concepttekst van de Wcw, die ter consultatie heeft gelegen, wordt onder andere voorzien dat de gemeente de bevoegdheid krijgt voor het aanwijzen van warmtekavels. Een warmtekavel is aaneengesloten gebied binnen één of meerdere gemeenten waarvoor een warmtebedrijf is of kan worden aangewezen. Binnen een warmtekavel kunnen burgemeester en wethouders, indien als oplossing voor verduurzaming is gekozen voor een collectief warmtesysteem, na het doorlopen van een transparante en non-discriminatoire aanwijzingsprocedure één warmtebedrijf aanwijzen dat binnen de warmtekavel het exclusieve recht (en de plicht) krijgt een warmtenet aan te leggen en te exploiteren.
Met betrekking tot de aanleg (en de werkzaamheden in verband met aanleg, instandhouding en opruiming) van warmtenetten wordt de regierol van de gemeente mede vormgegeven door de vergunningsplicht in de ‘Verordening aanleg warmtenetten gemeente Haarlem 2020’. Met deze beleidsregels wordt nadere uitwerking gegeven aan deze bevoegdheid uit de verordening.
Met deze verordening beoogt de gemeente dat warmtenetten enkel worden aangelegd in daarvoor aangewezen geografische gebieden of kavels. Bij de inwerkingtreding van de Wcw zal dit naar verwachting voor een belangrijk deel in deze wet zijn geregeld.
Artikel 1.