De minister van SZW geeft aan dat de wet inburgering bij voorkeur landt in het brede sociale domein.
In de regio Midden-Brabant hebben we voor het sociale domein vier leidende principes vastgesteld7https://www.sma-hartvanbrabant.nl/mens-en-samenleving/.
Meedoen: een positief leefklimaat waarin iedereen volwaardig meedoet;
De vraag van de inwoner is leidend, mensen zijn belangrijker dan regels. We bieden resultaatgerichte ondersteuning op basis van maatwerk;
Eén huishouden, één plan, één coördinator, en ook op termijn: één ontschot budget per huishouden. Ofwel het centraal stellen van de leefwereld van de inwoners;
De veiligheid van inwoners vormt altijd de ondergrens.
Deze principes hanteren we ook bij de uitvoering van de nieuwe wet inburgering.
De gemeente Loon op Zand positioneert de uitvoering van de wet inburgering binnen het brede sociale domein bij het Servicepunt WWZ. De ervaring is dat een integrale aanpak het beste werkt. Het is belangrijk om zo veel mogelijk in en om de leefwereld van de statushouder te organiseren. De mate waarin een statushouder zich verbonden voelt met zijn leefomgeving heeft een positieve invloed op de integratie.
Relatie met de andere wetgeving
Participatiewet
Voor statushouders is er een grote overlap tussen de wet inburgering en de participatiewet. Daarom is het nodig om goede afstemming te hebben over de uitvoering van de verschillende onderdelen van het inburgering- en participatieplan. De uitvoering van de participatiewet ligt bij Baanbrekers. Voor de nieuwe Wet Inburgering werken we dan ook samen met Baanbrekers. De gezins- en overige migranten hebben over het algemeen geen participatiewet-uitkering. Zij kunnen via het proces van NUG-gers8Nugger = niet-uitkeringsgerechtige ondersteund worden. Dit werken we uit in het implementatieplan.
Op grond van de Participatiewet is toeleiding naar arbeidsparticipatie van bijstandsgerechtigde statushouders al langer een belangrijke taak van de gemeente. Participatie is mogelijk in verschillende vormen: regulier betaald werk, scholing, vrijwilligerswerk en vormen van dagbesteding. Hierin streven we naar het hoogst haalbare resultaat.
Wmo en jeugdwet
Bij de nieuwe Wet Inburgering is vroegtijdigheid een belangrijk uitgangspunt. Zo hebben we in een vroegtijdig stadium in beeld of er bepaalde problemen bij een statushouder spelen. Hierdoor zijn we in staat om eerder te kunnen signaleren en gebruik te maken van de voorzieningen in het voorliggend veld of juist op tijd professionele hulpverlening in te zetten. We bereiden ons voor op de komst van een statushouder met een indicatie zodat we bij inschrijving in de gemeente meteen aan de slag kunnen. Dit werken we uit in het implementatieplan.
Wet educatie beroepsonderwijs (Web)
De Wet Educatie beroepsonderwijs (Web) regelt de bundeling van verschillende vormen van beroepsonderwijs en volwasseneneducatie. Het richt zich op drie basisvaardigheden: taal, rekenen en digitale vaardigheden. Het aanbod is ook voor de statushouders beschikbaar als vervolg op hun inburgeringstraject.
Armoede
Op het gebied van armoede zijn in de gemeente Loon op Zand vijf mogelijkheden waar een statushouder gebruik van kan maken:
Het aanvragen van een bijstandsuitkering.
Het kwijtschelden van de gemeentelijke belastingen.
Het aanvragen van bijzondere bijstand voor bijvoorbeeld kinderopvang, huiswerkcomputers, reiskostenvergoeding en inrichtingskrediet.
Het deelnemen aan de gemeentepolis waarmee mensen met een laag inkomen (een inkomen tot 120% van het sociaal minimum) goed verzekerd zijn tegen zorgkosten. De Gemeentepolis bestaat uit een basisverzekering in combinatie met een aanvullende verzekering. Voor mensen met hoge zorgkosten, en dus ook voor statushouders, kan het meest uitgebreide verzekeringspakket interessant zijn.
De Samen-Loont-Pas waarmee mensen met een laag inkomen kunnen deelnemen aan sport en sociaal-culturele activiteiten.
De maatschappelijke begeleiding ontsluit deze domeinen en we maken gebruik van de voorzieningen die er zijn in de gemeente Loon op Zand.
Schuldhulpverlening
In de nieuwe Wet Inburgering worden alle statushouders met een bijstandsuitkering voor een periode van zes maanden financieel ontzorgd. Het is belangrijk om te zorgen dat statushouders financieel zelfredzaam zijn. De afgelopen jaren heeft de gemeente Loon op Zand dit gedaan in de maatschappelijke begeleiding en met de inzet van budgetbegeleiding. Dit heeft een positief resultaat tot gevolg: de gemeente Loon op Zand heeft nagenoeg geen statushouders in een schuldhulptraject.
Per 1 januari 2021 gaat de nieuwe gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Hierin wordt de vroegsignalering een wettelijke taak. Hierbij is het van belang om in een vroeg stadium risicovolle schulden op te sporen wanneer de problematiek klein en beter oplosbaar is. Dat is een taak die wij nu niet uitvoeren. Statushouders zijn één van de risicogroepen en door de vroegsignalering hebben we in een vroeg stadium een beter zicht op de statushouders die vaak al verkeren in een kwetsbare financiële positie en met een hoger risico op armoede en schulden.
Onderwijs
Kinderen van statushouders tot ongeveer 11 jaar gaan naar één van de reguliere basisscholen in onze gemeente. De jeugd van 11 tot 18 jaar maakt gebruik van de ISK Wereldschool in Waalwijk, het Schakelcollege Tilburg of ISK Koning Willem 1 College in Den Bosch. Deze instellingen bieden onderwijs aan leerlingen van 11-18 jaar die de Nederlandse taal niet of onvoldoende beheersen om succesvol te zijn in het regulier voortgezet onderwijs. Daarna is het de bedoeling dat ze doorstromen naar het reguliere onderwijs. Belangrijk is dat er aandacht is voor de overgang van ISK naar het inburgeringstraject (als het regulier onderwijs niet volstaat). Wanneer er geen doorstroming mogelijk is naar het reguliere voortgezet onderwijs, noch naar beroepsonderwijs, is het belangrijk dat er voor 18 jarigen aandacht is voor de overgang naar de reguliere inburgering. Ons uitgangspunt daarbij is dat jongeren zoveel mogelijk scholing moeten volgen om een startkwalificatie te kunnen behalen.
Gezondheidszorg
Een goede gezondheid is voor statushouders niet vanzelfsprekend en een voorwaarde om goed te integreren en participeren. Statushouders hebben over het algemeen veel meegemaakt wat van invloed is op zowel hun psychische als fysieke gezondheid. Ook hier zal ondersteuning (en zorg) op moeten worden ingezet, waar mogelijk via voorliggende voorzieningen als de huisarts, de tandarts en de specialistische GGZ. Vanuit de maatschappelijke begeleiding zorgen we ervoor dat een statushouder een huisarts en tandarts heeft en dat er een (tijdige) aanmelding plaatsvindt. De gemeente Loon op Zand zorgt dat statushouders aangemeld worden bij de collectieve gemeentezorgpolis in de vorm van de meest uitgebreide verzekering.
De GGD organiseert nu minimaal één bijeenkomst ‘gezondheidszorg in Nederland’ en twee themabijeenkomsten voor de Eritrese doelgroep en de Arabische doelgroep over bijvoorbeeld opvoedondersteuning en omgaan met spanningsklachten. We maken jaarlijks keuzes in thema’s die we belangrijk vinden voor statushouders. De bijeenkomst over de Nederlandse gezondheidszorg maakt onderdeel uit van het PVT. De bijeenkomsten willen we onderdeel laten zijn van het start/ oriëntatietraject. Daarnaast wordt door de GGD individuele ondersteuning ingezet in de vorm van een gezondheidsvoorlichter in eigen taal en cultuur.
Sport
Sport en bewegen helpt bij de integratie. Sport en bewegen zorgt voor ontspanning en plezier, statushouders werken aan hun Nederlandse taal en maken kennis met het sportaanbod in de gemeente. Het is belangrijk voor statushouders dat ze bekend zijn met de sportfaciliteiten in onze gemeente en dat ze de drempel over worden geholpen om gebruik te maken van de sportfaciliteiten. Daarom is het belangrijk dat hier aandacht voor is vanuit het start/oriëntatietraject en de maatschappelijke begeleiding. De buurtsportcoach kan hierbij een rol spelen en bekijken of er een uitstroom mogelijk is naar het reguliere sportaanbod en de statushouder hierbij begeleiden.
Artikel 4.
Positionering van de Wet Inburgering in het sociaal domein
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Loon op Zand houdende regels omtrent de uitvoering voor de nieuwe Wet inburgering