Bijlage 1. Nadere regels maatschappelijke ondersteuning 2021

De Centrale Raad van Beroep oordeelde op 16 mei 2016 dat gemeenten hun basisvoorziening ‘schoon en leefbaar huis’ moeten baseren op een onafhankelijk vastgestelde normensystematiek. Een onafhankelijk empirisch onderzoek van Bureau HHM in samenwerking met KPMG Plexis resulteerde in een normenkader voor de inrichting van de Huishoudelijke Ondersteuning van gemeenten. Het normenkader is gebaseerd op de volgende uitgangspunten:

• - Definitie van het resultaat: Een huis is ‘schoon en leefbaar’ indien het normaal bewoond en gebruikt kan worden en voldoet aan basale hygiëne-eisen. Schoon staat voor: een basishygiëne borgen, waarbij vervuiling van het huis en gezondheidsrisico’s van bewoners worden voorkomen. Leefbaar staat voor: opgeruimd en functioneel, bijvoorbeeld om vallen te voorkomen.
• - De afbakening van de ruimtes waarop de voorziening betrekking heeft: De inwoner moet gebruik kunnen maken van een schone woonkamer, slaapvertrekken, de keuken, sanitaire ruimtes en gang/trap.
• - De afbakening van activiteiten die onder de voorziening vallen en welke niet: Het schoonmaken van de buitenruimte bij het huis (ramen, tuin, balkon, etc.) maken geen onderdeel uit van Huishoudelijke Ondersteuning.
• - De normering van de voorziening: Voor de onderbouwing van de maatwerkvoorziening Huishoudelijke Ondersteuning, maken we gebruik van het HHM-normenkader.
• - De mogelijkheid om voor bijzondere situaties af te wijken van het normenkader: Wanneer cliënten als gevolg van hun (medische) beperkingen onvoldoende ondersteund worden door de basisvoorziening schoon en leefbaar huis, kunnen aanvullende maatwerkmodules ingezet worden. Dit zijn bijvoorbeeld een hoger niveau van hygiëne of schoonhouden realiseren, het klaarzetten van maaltijden en beschikken over schone kleding.

Met het normenkader kan een verantwoord niveau van een schoon, opgeruimd en georganiseerd huishouden worden gerealiseerd. Door uit te gaan van ‘de gemiddelde cliëntsituatie’ en de mogelijkheid tot meer of minder inzet, kan het normenkader in elke gemeente en voor elke cliënt kan worden toegepast.

• - een huishouden met 1 of 2 volwassenen zonder thuiswonende kinderen; wonend in een zelfstandige huisvestingssituatie, gelijkvloers of met een trap;
• - er zijn geen huisdieren aanwezig die extra inzet van ondersteuning vragen;
• - de cliënt kan de woning dagelijks op orde houden (bijvoorbeeld aanrecht afnemen, algemeen opruimen) zodat deze gereed is voor de schoonmaak;
• - de cliënt heeft geen mogelijkheden om zelf bij te dragen aan de activiteiten die moeten worden uitgevoerd;
• - er is geen ondersteuning vanuit mantelzorgers, netwerk en vrijwilligers bij activiteiten die moeten worden uitgevoerd;
• - er zijn geen beperkingen of belemmeringen aan de orde bij de cliënt die maken dat de woning extra vervuilt is of dat de woning extra schoon moet zijn;
• - de woning heeft geen uitzonderlijke inrichting en is niet extra bewerkelijk of extra omvangrijk.
• - mogelijkheden van de cliënt;
• - beperkingen/belemmeringen van de cliënt;
• - ondersteuning mantelzorgers, netwerk en vrijwilligers;
• - samenstelling huishouden;
• - huisdieren; Door de aanwezigheid van een of meer huisdieren in het huishouden, kan door meer vervuiling extra inzet nodig zijn dan in de norm is opgenomen. Dit staat nog los van de verzorging van huisdieren. Een huisdier veroorzaakt niet altijd extra benodigde inzet (goudvis in een kom, een niet verharende hond, etc.). Een huisdier heeft vaak ook een functie ten aanzien van participatie en eenzaamheidsbestrijding. Met de cliënt moet in voorkomende gevallen overleg plaatsvinden over aantal of aard van huisdieren en welke gevolgen hiervan wel of niet ‘voor rekening’ van de gemeente komen;
• - inrichting, omvang en bewerkelijkheid van de woning.

Tabel 1. Normenkader Huishoudelijke Ondersteuning: Frequentie per activiteit

Frequenties benodigd voor een schoon en leefbaar huis (basisactiviteiten en incidentele activiteiten). Bron: Bureau HHM - Normering van de basisvoorziening ‘Schoon Huis’.