Onder bestuurlijk gedogen wordt verstaan het door het bevoegd gezag (tijdelijk) afzien van het toepassen van de bestuursrechtelijke handhavinginstrumenten. Met andere woorden: het bewust niet optreden tegen een overtreding. Sanctiebevoegdheden zijn namelijk veelal geen gebonden bevoegdheden, dit wil zeggen dat er binnen een gemeente een zekere vrijheid bestaat in belangenafweging. In art. 3:4 Awb wordt hier ook naar verwezen, een gemeente is min of meer verplicht om deze afweging te maken. Dit betekent dus dat een gemeente in sommige situaties mag gedogen of zelfs moet gedogen. Dit wil echter niet zeggen dat een gemeente naar eigen inzicht kan beslissen tot het wel, dan wel niet handhaven. Wanneer een regel blijvend gedoogd wordt dient deze regel geschrapt te worden, hij mag niet buiten spel worden gezet door hem structureel niet te handhaven.
Een situatie waarin gedogen toelaatbaar is, is een situatie waarin het door de wettelijke regeling beschermde belang het gedogen rechtvaardigt. Hierbij moet vooral gedacht worden aan een toekomstige legalisatie. Deze legalisatie kan op verschillende manieren plaats vinden:
door het veranderen van de norm of het helemaal laten vervallen van een verplichting,
door het verlenen van een vergunning,
ontheffing of
vrijstelling.
Gedogen kan op verschillende wijzen plaats vinden:
passief/stilzwijgende gedogen: het bestuursorgaan heeft kennis van een overtreding maar treft geen maatregelen en treedt niet op.
uitdrukkelijk gedogen: dit kan mondeling of schriftelijk gebeuren. Laatst genoemde is een gedoogbeschikking.
Voorop staat echter dat structureel gedogen nooit het beleid mag zijn bij een gemeente, het moet hierbij gaan om uitzonderingssituaties. Het is voor een gemeente dan ook van belang dat er duidelijke regelgeving op papier staat: een kadernota handhaving. Daarnaast zal deze kadernota in ieder geval vierjaarlijks of bij veranderingen in regelgeving een update moeten krijgen, zodat het steeds recent zal zijn en dus ook goed toepasbaar zal zijn.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.7
De gedoogproblematiek 4Hoofdzaken van het bestuursrecht, Prof. Mr. Drs. F.C.M.A Michiels, Kluwer, 3e druk
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Medemblik houdende regels omtrent handhaving (Kadernota Handhaving Medemblik)