Lokaal

We vinden het belangrijk om te weten: wat gaat er goed? En waar kan het beter? Want daarmee zien we of het lukt om samen concreet vorm en inhoud te geven aan onze kernwaarden. Daarnaast willen we weten wat er speelt in de gemeente, de verschillende kernen en bij individuele inwoners. Met die informatie doen we samen wat nodig is. Daarvoor gebruiken we onder andere data, die we scherp analyseren en verwerken tot een integrale monitor sociaal domein.

In het sociaal domein ligt versnippering van informatie, monitoring en plannen altijd op de loer. Door de omvang van het programma ‘Zorg voor wie dat nodig heeft’ is het risico dat de focus verdwijnt. Dat willen we zoveel mogelijk voorkomen. Daarom isde monitoring van het gehele programma een vast onderdeel van de jaarlijkse verantwoordingsrapportage. Dat geldt met nadruk ook voor het thema preventie, om de volgende redenen:

  • - Preventie maakt als pijler van ons beleid een substantieel onderdeel uit van het beleidskader Samen Denken Samen Doen en is niet los te zien van datgene wat we met de inzet van het uitvoeringsprogramma willen bereiken.
  • - De effecten en resultaten van preventie zijn alleen over langere tijd meetbaar. Daarom is het zinvol de resultaten overzichtelijk, uniform en regelmatig te presenteren. De verantwoordingsrapportage is daarvoor het geschikte document
  • - We hebben als gemeente het uitgangspunt om integraal te werken. Dit is geen vanzelfsprekende keuze, maar wel één die ons veel biedt. Het maakt dat we problematiek vanuit verschillende hoeken benaderen en de inwoner niet gefragmenteerd, maar als geheel kunnen ondersteunen. Integraal werken betekent ook een integrale monitoring en verantwoording.

De monitoring van onze inzet op het gebied van preventie krijgt een plek binnen de verantwoordingsrapportage, net zoals de doelstellingen die in dit beleidskader staan. Dit maakt ook dat we niet op nul staan in de monitoring; we beginnen immers niet pas bij de vaststelling van dit beleidskader, maar bouwen voort op jaren van preventieve inzet vanuit de gemeenten en haar partners.

In de verantwoordingsrapportage evalueren we op verschillende niveaus:

  • - Maatschappelijk effect
  • - Succesfactor
  • - Meetbare indicatoren
  • - Concrete resultaten

Elk maatschappelijk effect is zo specifiek en meetbaar gemaakt door het benoemen van resultaten en acties. Daartoe is in over 2018 de eerste nulmeting opgesteld.

Deze gegevens worden jaarlijks bijgesteld en geactualiseerd. Een grote aanpassing vindt plaats door het toevoegen van indicatoren voor het jeugdbeleid, die naar aanleiding van het rekenkameronderzoek naar de jeugdhulp in Berkelland zijn opgesteld. Een andere aanvulling vindt plaats door de toevoeging van de indicatoren op basis van de vertaling van het nationaal preventieakkoord naar de gemeente Berkelland (zie bijlage 3).

De vier speerpunten in ons beleidskader preventie zijn direct verbonden met de monitoring. Zoals gezegd worden de effecten, succesfactoren en indicatoren steeds geactualiseerd, maar in grote lijnen komen deze op de volgende manier terug (tussen haakjes steeds het thema zoals deze in de verantwoordingsrapportage staat). Tot slot is bij het thema veerkracht en weerbaarheid een voorbeeld gegeven hoe de inzet wordt gemeten en geëvalueerd.

  • - Veerkracht en weerbaarheid (thema 4, armoede en thema 6, mantelzorg)
  • - Basis op orde (thema 2, meedoen)
  • - Gezonde leefstijl (thema 5)
  • - Gezond en veilig opgroeien (thema 3, veilig thuis en in de buurt)

Voorbeeld uitwerking speerpunt Basis op orde in de verantwoordingsrapportage

Maatschappelijk effect: inwoners van de gemeente Berkelland hebben een gezonde financiële huishouding en krijgen waar nodig daar passende ondersteuning bij

Succesfactor: we streven er naar, uit oogpunt van preventie, om armoede niet te laten ontstaan en daar waar inwoners armoede ervaren hen hierin te ondersteunen, uitgaande van hun eigen kracht. … Ook willen wij de keten preventie, armoede en schulden versterken. Er is een goede digitale infrastructuur waarmee inwoners eenvoudig en snel aanvragen (minima) regelingen kunnen doen. Wij streven er naar dat inwoners worden geholpen bij het voorkomen van schulden en hun financiën op orde hebben.

Behaalde resultaten

  • - Project vroegsignalering is gestart: inwoners worden actief benaderd
  • - Platform financieel Gezond Berkelland is opgericht
  • - De tool ‘check waar je recht op hebt is ontwikkeld en in gebruik genomen

Indicatoren

  • - Oprichting platform Financieel Gezond Berkeland
  • - Aantal gebruikers / bezoekers van de webapplicatie meedoenarrangement
  • - Aantal interventies vanuit Schuldhulp op maat en humanitas thuisadministratie
  • - Start pilot vroegsignalering
  • - Duiding cliënten SDOA (Meedoen, perspectief, werk)
  • - Aantal inwoners met een laag inkomen
  • - Gebruik Bijzondere Bijstand

Met de jaarlijkse monitoring in de verantwoordingsrapportage onderbouwen we ons beleid op het gebied van preventie. De kaders hiervan liggen voor deze coalitieperiode voor een groot deel vast in ons Beleidskader Samen Denken Samen Doen. Deze monitoring geeft ons elke coalitieperiode de onderbouwing en het inzicht om preventie elke keer weer de gewenste focus te geven zonder de lange termijn aspecten uit het oog te verliezen. Dit betekent dat we er bewust voor kiezen om te investeren in een brede, stabiele preventieve inzet (de sociale basis) waarin wel steeds speerpunten worden uitgekozen die we SMART formuleren en monitoren.

Regionaal

Preventief denken en handelen betekent: kunnen voorspellen met welke interventies inwoners langer gezond en gelukkig kunnen blijven. Voor de monitoring van de effecten van de regionale doelstellingen sluiten we aan bij de regionale monitoring zoals die plaatsvindt in het regiobeeld (zie hiervoor www.8rhk.nl, de gezondste regio). De doelstellingen zijn vastgesteld in de regiovisie. De monitoring richt zich op de ontwikkeling van de zorgvraag, het zorgaanbod, en wordt gemaakt in samenspraak met Menzis en de partijen die zitting hebben aan de thematafel de Gezondste Regio. Het geeft ons een goed beeld in thema’s als demografische ontwikkelingen, het zorglandschap en zorggebruik. Het biedt ons de mogelijkheid lokale inzichten in een bredere context te plaats en geeft ons een diepgaand beeld van onze inwoner.

De landelijke en regionale doelen in de preventie-akkoorden hebben een plek in onze lokale monitoring. Zo brengen we ook voor deze doelen in beeld hoe onze gemeente er voor staat. Een aantal voorbeelden van de indicatoren die we monitoren, zijn: het aantal scholen met ‘gezonde school certificaat’, het percentage Berkellanders dat lid is van een sportvereniging en het percentage van de Berkellandse inwoners dat voldoet aan de norm voor gezond bewegen. De doelstellingen van de indicatoren zijn op lokaal en regionaal niveau geformuleerd en vertalen daarmee ook onze ambities concreet. Naar aanleiding van dit beleidskader worden de indicatoren verder aangevuld.

Privacy

De gemeente is verplicht om zorgvuldig met de privacy van inwoners om te gaan. Persoonsgegevens worden daarom alleen verzameld en verwerkt conform de geldende privacywetgeving, waaronder de Algemene Verordening Persoonsgegevens. Voor de verwerking en uitwisseling van persoonsgegevens tussen de gemeente en andere organisaties is het altijd noodzakelijk dat hiervoor een wettelijke grondslag bestaat en een gerechtvaardigd doel. Bij gebruik van veel preventieve activiteiten is registratie van persoonlijke gegevens van inwoners daarom niet gerechtvaardigd en wordt volstaan met aantallen deelnemers en dergelijke. Dit is een beperking in onze mogelijkheden om te monitoren.