Risicomanagement omvat alles wat we doen om risico’s, kansen en onzekerheden in beeld te brengen en te beheersen. Risicomanagement moet onze organisatie in staat stellen doelstellingen optimaal te realiseren.
Dit impliceert prioriteiten stellen en sommige risico’s bewust accepteren. Daartoe is het noodzakelijk gedetailleerd inzicht te hebben in alle risico’s die samenhangen met alle gemeentelijke activiteiten en processen.
De uitdaging is om binnen de gemeentelijke organisatie het risicomanagement niet alleen onbewust onderdeel van ons werkproces te laten zijn maar risico’s en kansen en de wijze waarop we daarmee om willen gaan juist ook expliciet en transparant te betrekken bij de realisatie van onze doelen als ook bij bestuurlijke besluitvorming
Hierbij is een voortdurende balans tussen de systeemwereld en de leefwereld van groot belang.
2.1 Aanleiding en ontwikkelingen
Het ‘beleidskader Risicomanagement 2014’ maakt inzichtelijk hoe we in 2014 invulling wilden geven aan risicomanagement. Het beleid en de uitvoering ervan is echter in beperkte mate tot uiting gekomen. Er zijn stappen vooruit gezet maar er zijn ook concrete verbeterpunten.
Zo benaderen we risico’s nog te eenzijdig vanuit een financieel perspectief; risico’s met impact op imago en doelstellingen worden nog beperkt inzichtelijk gemaakt. Daarnaast is risico-informatie vaak de status quo en ontbreekt het inzicht in de wijzigingen in risico’s en de voortgang van beheersmaatregelen. Als laatste zien we mogelijkheden voor een extra impuls voor het voeren van het goede gesprek over risico’s.
Daarnaast is in 2018 is het programma Ontwikkeling Noaberkracht vastgesteld. Hiermee wordt binnen Noaberkracht voortaan programmatisch invulling gegeven aan organisatieontwikkeling. Het programma Ontwikkeling Noaberkracht is het fundament voor de verbinding tussen de ontwikkelingen in de samenleving, de bestuursstijlen en de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie.
Feitelijk werken we vanuit twee werelden namelijk; de systeemwereld en leefwereld. Hierin is de belangrijkste uitdaging binnen de Ontwikkeling Noaberkracht dat we deze twee werelden samenbrengen in wat gemeenten doen, hoe zij dat doen en hoe ze hierin omgaan met de samenleving en de kracht van de samenleving en de inwoners benutten. Kortom: Nevenheid waar het kan, overheid waar het moet. Integraal risicomanagement kan hierin bijdragen door het in balans brengen/houden van deze twee werelden en daardoor een verbetering te bewerkstelligen in geprofessionaliseerde sturing en een verbeterde borging en bestendiging van de organisatie te creëren.
2.2 Wat willen we bereiken
Bovenstaande heeft ertoe geleid dat we met deze nota risicomanagement een aantal subdoelen hebben geformuleerd die we in de periode 2020-2022 willen bereiken:
Bijdragen aan de doelstellingen vanuit onderhoud Noaberkracht (geprofessionaliseerde sturing en verbeterde borging en bestendiging)
Inzicht geven wat de ambities, doelstellingen en reikwijdte van risicomanagement is;
Randvoorwaarden en uitgangspunten scheppen voor integraal risicomanagement
Een eenduidig proces neerzetten met daarin de methode om risico’s te categoriseren en te presenteren;
Inzicht geven in de rollen, verantwoordelijkheden en verwachtingen in relatie tot risicomanagement;
Welke faciliterende instrumenten (systemen, procedures en werkwijzen) worden ingezet
Tijdige informatievoorziening genereren
Monitoring en evaluatie van de te realiseren doelstellingen voor risicomanagement
De doelen hebben met elkaar gemeen dat ze voor sturing en transparantie aan de voorkant zorgen en maken alert en adequaat handelen mogelijk op het moment dat zich een risico voordoet.
2.3 Wat gaan we daarvoor doen?
Om goed invulling te geven aan risicomanagement onderscheiden we een 6-tal concrete onderdelen:
Een uitwerkingskader van het begrip risicomanagement, met algemene doelstellingen, reikwijdte en randvoorwaarden (kadernota Integraal Risicomanagement);
Heldere rollen en verantwoordelijkheden voor risicomanagement en informatieveiligheid binnen de organisatie beleggen en vastleggen (3-lines off defence).
Het systematisch en gestructureerd inzichtelijk maken van alle significatie risico´s (financieel en niet/financieel) die de gemeenten en Noaberkracht lopen in onze P&C-cyclus
De voortgang en het effect van de beheersing van de top-risico’s expliciet in de P&C-documenten zichtbaar maken.
Binnen 2 jaar een zichtbare kwaliteitsslag in het voeren van het juiste gesprek over risico’s op alle niveaus in de organisatie en het maken van expliciete keuzes in het al dan niet aanvaarden van de risico’s (Risk Appetite1In hoeverre is de organisatie bereid om bewust en weloverwogen risico’s te nemen om doelstellingen te bereiken)
Risicomanagement is in 2019 onderdeel van de wijze waardoor we op een positieve wijze inzicht wordt gegeven op de realisatie van de doelen en (project)resultaten.
2.4 Hoe gaan we monitoren?
Om na te gaan of en in welke mate we onze doelen bereiken is een aantal indicatoren opgesteld. We onderscheiden daarbij outputindicatoren waarbij prestaties op een bepaald moment concreet gerealiseerd moeten zijn. Daarnaast halen we op hoe over 2 jaar het gesprek over risicomanagement wordt ervaren en of er duidelijke stappen voorwaarts zijn gezet (outcome).
2.5 Hoe ziet de informatievoorziening eruit?
De planning en control cyclus (P&C-cyclus) is de plek om informatie over risico’s op te nemen. Daarbij richt deze informatie zich vooral op zogeheten TOP-risico’s. Via de begroting en de jaarstukken zijn daarnaast ook alle andere (majeure) risico’s te benaderen en wordt inzichtelijk gemaakt hoe risico’s zich tot elkaar verhouden, wat de kans is dat ze zich voordoen en wat de impact ervan is op imago, doelstellingen en geld. Naast de P&C-documenten is over relevante risico’s ook informatie opgenomen in college- en raadsvoorstellen. Verder wordt daar waar nodig wordt op basis van de actieve informatieplicht de raad tussentijds geïnformeerd.
2.6 Wat gaat het kosten en wat zijn de risico’s?
Risicomanagement is onderdeel van alles wat we doen. De kosten die het met zich mee brengt, zijn daardoor niet als specifiek budget in onze begroting inzichtelijk. Grootste risico bij de uitvoering van deze nota is dat we onvoldoende in staat zijn het risicomanagement met het goede gesprek een impuls te geven. We zullen de voortgang dan ook expliciet monitoren en daar waar nodig bijsturen.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies