De gemeente heeft ook als opdrachtgever en inkoper een voorbeeldfunctie in het maatschappelijk verkeer. Daarnaast heeft de gemeente als opdrachtgever en inkoper invloed op ondernemers om wenselijke maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen. De gemeente vergroot de impact van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen door haar opdrachtgeverschap en de inkooporganisatie intern goed op elkaar af te stemmen. Een ontwikkeling die verder vorm en inhoud moet gaan krijgen gedurende de komende jaren. Door dit op de agenda te zetten van de productgroep eigenaren en de Regiegroep inkoop.
De basis voor Maatschappelijk Verantwoord Inkopen wordt gelegd in de voorbereiding van de aanbesteding. Door vroegtijdig in de besluitvorming duurzame en sociale aspecten te betrekken en met een marktanalyse de uitvoerbaarheid te toetsen.
In alle stappen van het inkoopproces dienen weloverwogen keuzes gemaakt te worden. Over de balans tussen de sociale, ecologische en economische aspecten. Dit kan tot uitdrukking worden gebracht door het volgende:
De gemeente analyseert in welke productgroepen, welke maatschappelijke winst te behalen valt.
Bij de product- en marktanalyse inventariseert de gemeente of werken, leveringen of diensten op het gebied van duurzaamheid op de markt worden aangeboden.
De gemeente promoot in dialoog met de markt of tijdens de aanbestedingsprocedure het zoeken naar bestaande of nieuwe MVI-oplossingen.
De gemeente neemt in de aanbestedingsstukken (bijvoorbeeld in de minimumeisen of de selectie- en gunningscriteria) en in de te sluiten overeenkomst waar mogelijk duurzaamheidscriteria op.
De gemeente stimuleert het kijken naar de levensduurkosten (Total Cost of Ownership) en niet enkel de aanschafprijs.
De gemeente streeft ernaar om alles digitaal in te kopen (E-procurement, E-factureren etc.).
De gemeente deelt goede MVI-voorbeelden met andere overheden via pianoo.nl en via de MVI- Zelfevaluatietool.
Social Return on Investment
De gemeente streeft ernaar om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt (Inclusieopgave, langdurig werklozen en mensen met een beperking) aan werk te helpen. Het toepassen van SROI bij inkooptrajecten kan hieraan bijdragen. SROI is het maken van afspraken met opdrachtnemers over het inzetten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt bij het uitvoeren van opdrachten van de gemeente.
Bij inkopen kan de gemeente opdrachten voorbehouden aan sociale werkplaatsen of sociale ondernemingen die werk bieden aan kwetsbare doelgroepen
Momenteel is de gemeente nog onvoldoende in staat om de hiervoor de benodigde proactieve ondersteuning aan ondernemers te bieden. De gemeente kan hier nog niet op een juiste wijze invulling aan geven. Een randvoorwaarde die door lokale ondernemers wordt onderkend. Nadat de ondersteuning hiervoor beschikbaar komt, kan de gemeente gefaseerd en aan de hand van de volgende systematiek hieraan invulling geven.
Uitgangspunt is dat bij werken en diensten door de leverancier een deel van de aanneemsom wordt aangewend om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt in te zetten. Het richtpunt is daarbij 5%. Te beginnen bij opdrachten die middels een Europese aanbesteding in de markt worden gezet en waarvan de geschatte loonsom minimaal 250.000 euro excl. btw bedraagt. Dit is in de markt niet ongebruikelijk. Situationeel kan van dit uitgangspunt worden afgeweken. Dit als verdringing dreigt op te treden. Of als de aard van de opdracht zich er niet toe leent. Of als die zich er juist voor leent om een hogere ambitie toe te passen
Een mogelijkheid is om te gaan werken met PSO gecertificeerde bedrijven. PSO is een wetenschappelijk onderbouwd kwaliteititskeurmerk van TNO dat inzichtelijk maakt in welke mate organisaties meer dan gemiddeld sociaal inclusief ondernemen, gericht op de arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen. PSO staat voor prestatieladder socialer ondernemen
Teneinde schaalvoordelen en de bestaande regionale samenwerkingsverbanden optimaal te benutten, kan de gemeente overwegen naar een regionale invulling en uitvoering van dit onderdeel van het beleid. Hiermee wordt ook voorkomen dat ondernemers geconfronteerd worden met een “lappendeken” van lokale regelingen.
Klimaatbewust inkopen
De gemeente wil stappen maken naar klimaatneutrale bedrijfsvoering binnen de gemeente (zoals energie, mobiliteit en materiaal gebruik). Ondernemers worden aangespoord tot CO2-reductie. De gemeente kan dit bijvoorbeeld doen door het hergebruik van materialen en afvalreductie mee te nemen in de afweging. In dit kader wordt er gestreefd naar:
Biobased inkopen, met producten die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt.
Circulair inkopen, om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.2