In de afgelopen jaren zijn er door de Rijksoverheid een aantal beleidsnota’s vervaardigd die voor het grondbeleid relevant zijn:
de Nota Grondbeleid 2005
de Nota Ruimte 2005
de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 2012
Nota Grondbeleid 2005
In deze nota is door het Rijk de werkrichting op het gebied van grondbeleid verankerd.
De nota stelde een eigentijds en uitgebreid instrumentarium in het vooruitzicht met het doel de gemeenten voor zover de publieke doelen dat vereisen, een sterkere regierol te laten innemen. Concreet gaat het hier om de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en de hierin opgenomen Grondexploitatiewet – zie hoofdstuk 4 - met gevolgen voor de Onteigeningswet en de Wet Voorkeursrecht Gemeenten. Deze wetten en regelgevingen stellen gemeenten in staat om ook in die gevallen waarin de gemeente geen grondpositie heeft een belangrijke stempel te drukken op de programmering en de bekostiging van de voorzieningen in de openbare ruimte.
Nota Ruimte 2005
Deze nota geeft een visie op ruimtelijke ontwikkelingen, ruimtegebruik en de daarbij behorende eigentijdse besturingsfilosofie met als uitgangspunt: decentraal als het kan en centraal alleen als het moet.
Belangrijke punten uit de nota zijn:
accentverschuiving van ontwikkelingsactiviteiten van uitleggebied naar bestaand stedelijk gebied (transformatieopgave); het gaat daarbij om inbreiding, herstructurering en revitalisering.
stimuleren van ontwikkelingen in plaats van het opwerpen van beperkingen.
meer nadruk op ontwikkelingsplanologie en minder op toelatingsplanologie.
rijk ontwikkelt vooral voor gemeenten een verbeterd grondbeleidsinstrumentarium.
de komst van de Wet ruimtelijke ordening; de Wro biedt de gemeente de mogelijkheid de ruimtelijke ontwikkeling te stimuleren.
de Grondexploitatiewet (als onderdeel van de Wro); deze wet geeft de gemeente instrumenten voor verbetering van kostenverhaal en gemeentelijke regie in geval van particuliere grondexploitatie.
Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte 2012
De Rijksoverheid wil dat de belangrijkste economische regio’s, woongebieden en werkgebieden goed bereikbaar en leefbaar zijn. Deze doelen staan in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). In de SVIR beschrijft het kabinet drie doelen voor de periode tot 2028:
verbetering concurrentiekracht
verbetering bereikbaarheid
verbetering leefomgeving, milieu en water.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.1
Landelijk beleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Opsterland houdende regels omtrent grondbeleid