De keuze voor een actief, passief, faciliterend of publiek-private samenwerking wordt onder andere ingegeven door grondposities, het programma dat een ontwikkelaar en/of gemeente wenst te realiseren op ontwikkelingslocaties en de middelen (financieel en personeel) die de gemeente tot zijn beschikking heeft en de (financiële) risico’s die de gemeente wenst te nemen. Tot aan de financiële crisis van 2008 werd door de gemeente voornamelijk een actief grondbeleid gevoerd.
De noodzaak voor een actief grondbeleid is met de invoering van de nieuwe grondexploitatie-wet minder geworden. Ter vermindering van het financieringsrisico geniet bij complexe herstructurerings- en inbreidingslocaties, in toenemende mate een speerpunt van het overheidsbeleid, een faciliterend grondbeleid de voorkeur. Wanneer het gaat om nieuwbouw op uitbreidingslocaties, waarbij gebouwd zal worden op agrarische gronden en de financiële risico’s aanvaardbaar zijn zal alleen in de situaties waarin de gemeente al grond in bezit heeft de keuze worden gemaakt voor een actievere rol.
In de Woonvisie gemeente Opsterland wordt ingezet op inbreiding en op het concentreren van woningtoevoegingen door nieuwbouw op uitbreidingslocaties in de grotere dorpen Gorredijk, Ureterp, Beetsterzwaag en Bakkeveen. In de andere dorpen wordt terughoudend omgegaan met nieuwbouw. Bouwinitiatieven worden in die dorpen alleen ondersteund als er een duidelijk aantoonbare vraag is en er draagvlak is onder de bevolking. Via maatwerk wordt er ingespeeld op de concrete vraag. In enkele dorpen hebben echter ook marktpartijen grond beschikbaar voor woningbouw. Op welke locaties er nieuwbouw gepleegd gaat worden zal daarom per situatie objectief beoordeeld worden.
Het college van burgemeester en wethouders dient jaarlijks in de paragraaf grondbeleid van de begroting de beleidsvoornemens van het komende jaar aan de raad presenteren. De keuze wordt dan gemaakt tussen vormen van actief of faciliterend grondbeleid bij het ontwikkelen van nieuwe plannen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.5.
Afwegingen en keuzes grondbeleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Opsterland houdende regels omtrent grondbeleid