Uitgangssituatie
Beknopte kenschets van de agribusiness in West Betuwe:
Dé nr.1 fruitgemeente van Nederland.
Circa 1.500 banen in primaire sector bij meer dan 500 bedrijven.
Compleet cluster van teelt, veiling, verwerking, handel en techniek aanwezig, met toonaangevende bedrijven als Fruitmasters, Greefa, Vogelaar, etc.
Fruitteelt van meerwaarde voor recreatie & toerisme.
Belangrijke trends & ontwikkelingen:
Toenemende internationale concurrentie, met name van bulkproductie in Midden- en Oost-Europa.
Schaalvergroting in de keten.
Verduurzaming in keten, o.a. op het vlak van energiebesparing, logistieke optimalisatie en verpakkingen.
Innovatie, o.a. energie, teeltondersteunende voorzieningen (gewasbescherming, terugdringing van weersinvloeden) en verwerking.
Klimaatextremen negatief voor productie.
Groei van nevenactiviteiten bij telers/boeren.
Voldoende arbeid van voldoende kwaliteit is een uitdaging, mede door seizoensafhankelijkheid van de productie.
Opgaven
De centrale opgave voor de agribusiness is het faciliteren van een toekomstbestendige economische en ruimtelijke ontwikkeling van met name de fruitteelt, met o.a. aandacht voor:
Ontwikkelruimte voor fruitbedrijven op geschikte locaties (ruimtelijke inpassing, mobiliteit).
Balans vinden tussen teeltondersteunende voorzieningen en landschappelijke kwaliteit
Zorgen voor voldoende geschikt arbeidspotentieel (o.a. via Fruit Tech Campus, arbeidsmigranten).
Vergroten van de innovatiegraad van het bedrijfsleven (o.a. verbindingen met WUR, HAS, Food Valley en AgriFood Capital Noordoost-Brabant).
Voortgaande stimulering van verduurzaming, inclusief energietransitie, watergebruik en gebruik circulaire verpakkingen.
Communicatie over kracht en innovatie in sector richting inwoners (‘license to produce’).
Acties
In eerste instantie wordt ingezet op de volgende acties:
Doorontwikkeling Fruit Tech Campus
Innovatie, verduurzaming en verbreding van de fruitteeltketen.
Evenwichtig faciliteren van teeltondersteunende voorzieningen.
Voortgaande promotie van West Betuwe als dé fruitgemeente.
Actie
Doorontwikkeling Fruit Tech Campus
Doel
Stimuleren van kennisontwikkeling en innovatie en voldoende aanbod van arbeid voor de hele fruitteeltketen
Aanpak
Op initiatief van bedrijfsleven, onderwijs (Helicon, Aeres) en gemeente is recent de Fruit Tech Campus opgericht als kristallisatiepunt voor uitbouw van relevante opleidingen, kennisontwikkeling en open innovatie t.b.v. de fruitteelt en gerelateerde keten van toeleveranciers, verwerkende bedrijven, handel en logistiek. Naast het voorzien in voldoende opgeleid (agrarisch, technisch, etc.) personeel is stimulering van verduurzaming en innovatie binnen de hele keten een belangrijke opgave, die – ook na de startfase tot 2023 - moet worden voortgezet. Bij innovatie gaat het o.a. om de stimulering van precisietechnieken in de teelt en verwerking op basis van sensoren en data, robots, drones, etc.
Trekker
Stichting Fruit Tech Campus
Partners
Regionale bedrijven, onderwijs- en kennisstellingen (Helicon, Aeres, zo mogelijk de komende jaren uit te breiden met HAS en WUR) en Fruitpact
Rol gemeente
Faciliteren, o.a. via aanloopfinanciering en vergunningverlening
Indicatie budget
€325.000 voor periode 2020-2023 (binnen begroting)
Indicatie uren
1.600
Actie
Innovatie, verduurzaming en verbreding van de fruitteeltketen
Doel
In aanvulling op de inzet via de Fruit Tech Campus ontwikkelt de gemeente ook vanuit de eigen rol in regionaal verband acties om de fruitteelt meer toekomstbestendig te maken
Aanpak
Bevordering van verbreding en verduurzaming van de fruitteeltketen via de Gebiedsvisie Proeftuinen
Opstellen van een toetsingskader voor nevenactiviteiten op fruitteeltbedrijven
Bevorderen van innovatie via het RIF
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Ondernemers in fruitteeltketen, partners in Fruitpact
Rol gemeente
Stimuleren, faciliteren en beheren
Indicatie budget
€15.000 voor Gebiedsvisie Proeftuinen in 2022
€15.000 voor opstellen toetsingskader nevenactiviteiten in 2024
Indicatie uren
PM
Actie
Evenwichtig faciliteren van teeltondersteunende voorzieningen
Doel
Faciliteren van toekomstbestendige fruitteelt, met oog voor behoud van aantrekkelijke landschap
Aanpak
Ontwikkeling van afwegingskader, waarmee teeltondersteunende voorzieningen en eventueel aanvullende activiteiten (bijvoorbeeld handel) worden toegestaan, mits ze voldoen aan bepaalde voorwaarden. In het kader van het project Boomgaard van de Toekomst wordt ingezet op nieuwe teeltsystemen om de fruitproductie te verduurzamen en kwaliteit te borgen. De benodigde teeltondersteunende voorzieningen bieden kansen voor dubbelgebruik (o.a. de opwekking van zonne-energie), maar mogen op specifieke plekken niet ten koste gaan de aantrekkelijkheid van het landschap voor recreanten en toeristen.
Trekker
Gemeente
Partners
Partners in Fruitpact
Rol gemeente
Beheren en faciliteren
Indicatie budget
€ 15.000 in 2023
Indicatie uren
100
Actie
Voortgaande promotie van West Betuwe als dé fruitgemeente
Doel
In regionaal verband (FruitDelta Rivierenland) en bij eigen communicatie-uitingen van de gemeente sterk accent leggen op West Betuwe als dé fruitgemeente van Nederland
Aanpak
Actieve inzet binnen regionale branding en lobby en aanscherpen van eigen communicatie van de gemeente gericht op specifieke doelgroepen
Trekker
Gemeente West Betuwe (EZ en Communicatie)
Partners
Regio / FruitDelta Rivierenland, lokale bedrijfsleven en onderwijs
Rol gemeente
Stimuleren en coördineren
Indicatie budget
€10.000,- per jaar voor periode 2021-2024 (binnen begroting via gebiedsmarketing)
Indicatie uren
300 per jaar
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2