Uitgangssituatie
Beknopte kenschets van de werklocaties in West Betuwe
Totale bestaande voorraad bedrijventerreinen ruim 350 hectare netto (verdeeld over 29 locaties), waarvan een beperkt deel nog uitgeefbaar (hard aanbod van circa 4 ha).
Bedrijventerreinen verantwoordelijk voor 52% van totaal aantal banen; de rest bevindt zich in de kernen en het buitengebied.
Circa 60% van de werkgelegenheid op bedrijventerreinen betreft banen in de sectoren logistiek/groothandel en industrie.
Belangrijkste trends & ontwikkelingen:
Tot 2030 aanhoudende behoefte aan bedrijventerreinen in Rivierenland.
Processen van digitalisering en robotisering zijn van grote invloed op bedrijfsprocessen in logistiek en maakindustrie.
Er worden nieuwe (aanvullende) eisen gesteld aan de kwaliteit en uitstraling van bedrijventerreinen, waaraan lang niet alle terreinen voldoen (functionele en fysieke veroudering).
Belang van duurzaamheid (energietransitie, circulaire processen, klimaatadaptatie) neemt ook op bedrijventerreinen toe.
Flexibilisering van arbeid (o.a. ZZP) vergt ook andere vormen van werklocaties en ontmoeting.
Opgaven
Marktgericht (voor de ‘juiste’ doelgroepen) ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen.
Regionale afstemming over juiste segmentering van bedrijventerreinen.
Behouden van voldoende ontwikkelruimte voor groei en verplaatsing lokale bedrijven, ook in kernen en buitengebied (o.a. in vrijkomende gebouwen, mits niet-hinderlijk).
Kwaliteit op peil houden van de bestaande bedrijventerreinen (toekomstbestendig).
Aanpakken van urgente hinder- en mobiliteitsknelpunten op/nabij bedrijventerreinen.
Acties
De belangrijkste acties op het vlak van ruimte voor bedrijvigheid:
Ontwikkelen van een nieuw bedrijventerrein.
Kleinschalige uitbreidingsbehoefte op lokale bedrijventerreinen in de kernen.
Revitalisering van (verouderde delen van) bedrijventerreinen.
Transformatie van (verouderde delen van) bedrijventerreinen.
Integraal toetsingskader voor grootschalige (logistieke) vestigers zonder lokale binding.
Verminderen hinder door bedrijven in kernen en buitengebied.
Afwegingskader voor toestaan van nieuwe functies op bedrijventerreinen.
Onder voorwaarden toestaan van nieuwe functies buiten formele werklocaties.
Kansen verzilveren door inzet op actielijnen uit RPW Agenda Toekomstbestendigheid.
Actie
Ontwikkelen van een nieuw bedrijventerreinen
Doel
Het aanbieden van voldoende en kwalitatief geschikte ruimte op bedrijventerreinen om in de komende jaren te kunnen blijven voorzien in de verwachte uitbreidingsvraag vanuit lokale en regionale bedrijven.
Aanpak
Ontwikkeling van bedrijventerrein Hondsgemet-Noord (26 ha netto) voor middelgrote tot grote bedrijven. Het plan is regionaal afgestemd in RPW Rivierenland en voorziet in een aantoonbare behoefte. De ontwikkeling leidt tot meer verkeer op de provinciale weg N327 en daarom zijn eerst ingrijpende verkeersmaatregelen nodig. Hondsgemet-Noord is de ideale locatie is voor uitbreiding, maar het is van belang om als gemeente ook voorbereid te zijn op mogelijk lange vertraging. Gezien de groeiende marktbelangstelling en de grote onzekerheid rondom Hondsgemet-Noord is het verstandig om een alternatieve vestigingslocatie met goede ontsluiting (A15) in beeld te hebben.
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Private grondeigenaren, ondernemersverenigingen
Rol gemeente
Stimuleren en faciliteren via actief grondbeleid
Indicatie budget
Actie 1A: Ontwikkelen van bedrijventerrein Hondsgemet-Noord (budget planvorming binnen grondexploitatie), met uitgifte na 2025
Actie 1B: Onderzoek naar alternatief (zoekgebied) als Hondsgemet-Noord vertraagt of onhaalbaar blijkt. Actie kan gecombineerd worden met lange termijn verkenning naar de uitbreidingsbehoefte (na 2030) voor bedrijventerreinen. Onderzoekskosten: €25.000.
Indicatie uren
PM
Actie
Kleinschalige uitbreidingsbehoefte op lokale bedrijventerreinen in de kernen
Doel
Behouden en versterken van de (economische) vitaliteit en leefbaarheid in de kernen door groei- en verplaatsingsdynamiek waar mogelijk te faciliteren.
Aanpak
De economische vitaliteit van kernen hangt sterk samen met de aanwezigheid en bereikbaarheid van werkgelegenheid en voorzieningen. De waarde van bedrijven op lokale terreinen uit zich onder andere in werkgelegenheid voor de inwoners, sponsoring van (sport)verenigingen en bestuurlijke activiteiten door ondernemers. Dit zijn belangrijke redenen om bedrijven in de kernen ‘vast te houden’ en kleine uitbreidingen waar mogelijk te faciliteren. De gemeente kan door gesprekken te voeren met (vertegenwoordigers) van het lokale bedrijfsleven een goed beeld krijgen van deze behoefte. Voor kernen met veel dynamiek kan aanvullend een enquête onder bedrijven uitgezet worden om de uitbreidingsvraag nog scherper in beeld te krijgen.
Trekker
Omgevingsdienst Rivierenland
Partners
Regionaal Acquisitie Punt (RAP), ondernemersverenigingen en gemeente
Rol gemeente
Faciliteren
Indicatie budget
Actie 2A: Ontwikkeling bedrijventerrein Zeiving Noord West via projectontwikkelaar (kostenverhaal) na 2023
Actie 2B: Ontwikkeling bedrijventerrein De Geer Ophemert via projectontwikkelaar (kostenverhaal) na 2023
Actie 2C: Ontwikkeling Proeftuinen Geldermalsen via particulier initiatief, kostenverhaal en grondexploitatie gemeente vanaf 2021
Actie 2D: Onderzoek uitbreiding bedrijventerrein Beesd €20.000 in 2022
Actie 2E: Ontwikkeling bedrijventerrein ’t Overrijke te Haaften via projectontwikkelaar (kostenverhaal) in periode 2021-2024
Indicatie uren
PM
Actie
Revitalisering van verouderde (delen van) bedrijventerreinen
Doel
Stimuleren van organische kleinschalige herontwikkeling op zoneniveau, waarbij de behoeften en investeringsplannen van één of enkele bedrijven als trigger functioneren en leiden tot een impuls voor de omgeving.
Aanpak
De focus zal ook gelegd moeten worden op het maken van een kwaliteitsslag op de bestaande bedrijventerreinen door revitalisering (opknappen en behouden van functie als bedrijventerrein). Er zijn reeds kansrijke bedrijventerreinen voor revitalisering aangewezen. Om revitalisering op gestructureerde wijze van de grond te krijgen is eerst een plan van aanpak nodig met o.a. aandacht voor: de opgaven vanuit kwaliteit en ruimte, lopende zaken en aandachtspunten per bedrijventerrein, betrokkenheid stakeholders, beleidskader gemeente en regio, financiering/subsidiering door gemeente/provincie en organisatiestructuur om te komen tot private trekkracht. Het plan van aanpak (plankosten) leidt tot een revitaliseringsplan (incl. uitvoeringskosten).
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Grond- en vastgoedeigenaren, Regio Rivierenland, Provincie Gelderland
Rol gemeente
Stimuleren en coördineren
Indicatie budget
Actie 3A Revitalisering Zeiving Zuid: Planvorming €25.000 in 2022, Uitvoering ntb in periode 2023–2025
Actie 3B Revitalisering Oudenhof: Planvorming € 25.000 in 2024, Uitvoering ntb 2025–2027
Actie 3C Visie intrekken Waardenburg West, nieuw beeldkwaliteitsplan opstellen, €15.000 in 2021
Indicatie uren
Actie 3A Revitalisering Zeiving Zuid: Planvorming 200; Uitvoering: PM
Actie 3B Revitalisering Oudenhof: Planvorming 200, Uitvoering PM
Actie 3C Nieuw beeldkwaliteitsplan Waardenburg West: 50
Actie
Transformatie van verouderde (delen van) bedrijventerreinen
Doel
Versnellen van transformatieplannen op deelzones van bedrijventerreinen, waarbij nieuwe functies een kwaliteitsimpuls vormen voor de omgeving.
Aanpak
Transformatie gaat over de gedeeltelijke omzetting van een bedrijventerrein naar andere functies. Er zijn al kansrijke (delen van) bedrijventerreinen voor transformatie aangewezen. De gemeente kan een stimulerende en coördinerende rol innemen om goede initiatieven en plannen uit de markt ook daadwerkelijk tot uitvoering te brengen. Het plan van aanpak (plankosten) leidt tot een revitaliseringsplan (incl. uitvoeringskosten).
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Grond- en vastgoedeigenaren, ontwikkelaars
Rol gemeente
Stimuleren en coördineren
Indicatie budget
Actie 4A Transformatie De Oven: Planvorming €25.000 in 2023, Uitvoering ntb in periode 2024–2026
Actie 4B Transformatie Lingewaarden: Planvorming €25.000 in 2025, Uitvoering ntb in 2026-2028
Indicatie uren
Actie 4A Transformatie De Oven: Planvorming 200, Uitvoering PM
Actie 4B Transformatie Lingewaarden: Planvorming 200, Uitvoering PM
Actie
Integraal toetsingskader voor grootschalige (logistieke) vestigers zonder lokale binding
Doel
Ook in de komende jaren zal behoefte zijn aan grote kavels (aan de A15 en eventueel A2). Bedrijvenpark Medel (Tiel) is aangewezen als locatie voor XXL-logistiek vanaf 5 tot 10+ hectare. Ook locaties aan de A15 en A2 in West Betuwe staan regelmatig in de belangstelling van grote (internationale) logistieke bedrijven/beleggers. Een toetsingskader draagt bij aan het maken van een integrale afweging om ruimtevragers (tot maximaal 5 hectare) van buitenaf wel of niet te accommoderen op de (schaarse) bedrijventerreinen in de gemeente. Economische en maatschappelijke aspecten spelen daarbij een rol.
Aanpak
Opstellen van een integraal toetsingskader voor vestiging van (logistieke) vestigers zonder lokale binding met de gemeente West Betuwe. Onderdelen van een integrale afweging: situatie vraag-aanbod (wel of geen Hondsgemet Noord), hoeveelheid werkgelegenheid per hectare, match van nieuwe banen met arbeidsaanbod West Betuwe, economische toegevoegde waarde/spin-off, de landschappelijke inpassing en de duurzaamheid van de nieuwe vestiger.
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Regio Rivierenland, Logistics Valley
Rol gemeente
Beheren/toetsen
Indicatie budget
€15.000 (extern laten opstellen toetsingskader)
Actie
Verminderen hinder door bedrijven in kernen en het buitengebied
Doel
Niet alle bedrijven met hindergevende economische activiteiten zijn gevestigd op bedrijventerreinen. Ook in de kernen en in het buitengebied zijn solitaire bedrijven gevestigd die overlast veroorzaken voor de omgeving, bijvoorbeeld door geur, geluid, stof en/of vrachtverkeer. De gemeente wil de hinder door deze bedrijven zo veel mogelijk verminderen.
Aanpak
De sturingsmogelijkheden van de gemeente zijn vaak beperkt, maar in specifieke gevallen is het mogelijk om overlast terug te dringen. Beleidsmatig wordt ingezet om bedrijven te verplaatsen naar bedrijventerreinen, maar in de praktijk gebeurt dit nauwelijks. Een gemeentelijk aanpak (samen met ODR) zou daarom gericht moeten zijn om in gesprek te komen met bedrijven, die:
Activiteiten ontplooien met veel (aantoonbare) hinder voor de omgeving en plannen hebben om grootschalig te investeren
Stoppende bedrijven waar de bedrijfsfunctie geschrapt kan worden
Snel groeiende bedrijven die beter op een bedrijventerrein passen (geen extra ontwikkelruimte bieden, maar ondersteunen met verplaatsing)
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Hinderlijke bedrijven, Omgevingsdienst Rivierenland (ODR), ondernemersverenigingen
Rol gemeente
Stimuleren en faciliteren
Indicatie budget
PM
Indicatie uren
PM
Actie
Afwegingskader voor toestaan nieuwe functies op bedrijventerreinen
Doel
Er is landelijk sprake van een toenemende verkleuring van bedrijventerreinen door activiteiten vanuit de detailhandels- en vrijetijdssector die op zoek zijn naar (goedkope) ruimte op goed bereikbare locatie dicht tegen het verstedelijkt gebied. In West Betuwe speelt dit ook en er is behoefte aan een helder afwegingskader voor het wel of niet toestaan van dit soort nieuwe activiteiten op de bedrijventerreinen.
Aanpak
Voor sommige bedrijventerreinen kan verkleuring een gunstige ontwikkeling zijn omdat er nieuwe impulsen kunnen ontstaan die bijdragen aan de toekomstbestendigheid. Voor andere bedrijventerreinen kan het een probleem vormen als dit ten koste gaat van het economische functioneren van de al gevestigde bedrijven (verkeersdrukte, parkeerproblematiek of milieuruimte). Er zijn al kansrijke bedrijventerreinen aangewezen voor functieverruiming en voor die terreinen is een aanpassingen van het bestemmingsplan nodig.
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
-
Rol gemeente
Beheren en faciliteren
Indicatie budget
€15.000 in 2023
Indicatie uren
200
Actie
Onder voorwaarden toestaan van economische functies op niet-formele werklocaties
Doel
Er is een toename van werkfuncties in woonwijken, langs uitvalswegen en in het buitengebied. Naast zzp-ers en kleine dienstverlenende bedrijven geldt dit ook steeds meer voor activiteiten die op bedrijventerreinen horen. Deze behoeften van bedrijven vragen soms om verruiming van het bestemmingsplan om activiteiten buiten bedrijventerreinen, onder voorwaarden, toe te staan.
Aanpak
Goede argumentatie is nodig om in specifieke gevallen wel of juist niet mee te werken aan het toestaan van bedrijfsfuncties buiten bedrijventerreinen. Enerzijds gaat het om meebewegen met de nieuwe economie, die zich ruimtelijk vertaalt naar meer gemengde en aantrekkelijke woon- en werkomgevingen. Anderzijds blijven bedrijventerreinen de aangewezen plek voor extensieve en hindergevende functies. De volgende economische functies zouden, onder nader uit te werken voorwaarden, toegestaan kunnen worden: startersruimte aan huis, onder voorwaarden mogelijk maken van niet-hinderlijke werkfuncties in landelijk gebied, hernieuwde invulling van maatschappelijk vastgoed (bijv. zorg, onderwijs of religie)
Trekker
Gemeente West Betuwe
Partners
Ondernemersverenigingen, dorpsraden, Regio Rivierenland
Rol gemeente
Beheren en faciliteren
Indicatie budget
€15.000 in 2023
Indicatie uren
200
Actie
Kansen verzilveren door inzet op actielijnen uit RPW Agenda Toekomstbestendigheid
Doel
De gemeenten in regio Rivierenland gaan in samenwerking met stakeholders aan de slag met het toekomstbestendig maken en houden van de bestaande bedrijventerreinen. De RPW Agenda Toekomstbestendigheid hanteert drie actielijnen om concrete kansen op bedrijventerreinen te verzilveren.
Aanpak
De gemeente West Betuwe gaat volgens regionale afspraken aan de slag met de volgende drie actielijnen, gericht op de organisatie onder eindgebruikers, het faciliteren van nieuwe bottom-up initiatieven en kennisontwikkeling:
Stimuleren en faciliteren van samenwerking (bijv. parkmanagement)
Bijdrage (incentive) aan innovatieve projecten en maatregelen (WIF)
Kansenkaart bedrijventerreinen (circulariteit en klimaatadaptatie)
Trekker
Regio Rivierenland
Partners
Regiogemeenten, provincie Gelderland, RES-traject
Rol gemeente
Verbinden en coördineren
Indicatie budget
Financiering via provincie Gelderland en RIF in periode 2022-2025
Indicatie
PM
Hoofdstuk 5
Artikel 5.3