De drie voormalige gemeenten hadden ieder hun eigen detailhandelsbeleid. In Geldermalsen is dit in specifieke rapporten over detailhandel opgeschreven. In Neerijenen en Lingewaal staan de ruimtelijke keuzes over winkels als onderdeel van grotere ruimtelijke keuzes in de gemeentelijke structuurvisie. Ook is ‘beleid’ deels terug te vinden in de bestaande bestemmingsplannen (planregels, uitzonderingen, etc.). De meeste van deze beleidsstukken zijn inmiddels circa tien jaar oud. Het beleid van de voormalige gemeenten had op hoofdlijnen de volgende speerpunten:
Geldermalsen
De gewenste winkelstructuur van de gemeente is gekozen in 2009 1Ruimtelijk-economisch onderzoek Geldermalsen centrum 2009 (DTNP).. Dit beleid zette in op de concentratie van winkelontwikkelingen in de centra van Geldermalsen, Beesd en Meteren.
Nieuwe winkelontwikkelingen buiten die centra zijn niet gewenst, met eventuele uitzondering van ‘volumineuze detailhandel’. Bedrijventerrein Oudenhof is benoemd als geschikte locatie voor dit type winkels.2 Gemeente Geldermalsen (2013), Beleidsnotitie bedrijventerreinen 2013-2030. Bij agrarische bedrijven wordt de verkoop van agrarische streekproducten toegestaan, mits het oppervlak niet meer bedraagt dan 50 m2 (ondergeschikte detailhandel).
Lingewaal
Het voortbestaan van bestaande basiswinkelvoorzieningen stond in 2010 onder druk (o.a. in
Herwijnen en Vuren). Om de levensvatbaarheid van voorzieningen te vergroten, maakte de gemeente in ‘het Manifest van Lingewaal’ (2010) de keuze voorzieningen ruimtelijk te clusteren in de centra van Asperen, Herwijnen en Heukelum. Op bedrijventerreinen (o.a. Leuven) wordt volumineuze detailhandel toegestaan met een minimum omvang van 1.000 m² bvo. Bij agrarische bedrijven in het buitengebied is de verkoop van streekeigen producten toegestaan tot maximaal 50 m2 wvo (ondergeschikte detailhandel).
Neerijnen
Het ruimtelijke beleid van de voormalige gemeente Neerijnen was om winkels te concentreren in drie kernen: Haaften, Ophemert en Waardenburg3 Structuurvisie Neerijnen 2020.. Belangrijk doel van dat beleid was om genoeg draagvlak te behouden voor een aantrekkelijk dorpscentrum in die drie dorpen. Voor boerderijen in het buitengebied van Neerijnen geldt dat ter plaatse geproduceerde producten mogen worden verkocht op een maximum oppervlak van 50 m² wvo (ondergeschikte detailhandel). In Neerijnen zijn op bedrijventerrein Slimwei specifieke vormen van volumineuze detailhandel toegestaan (o.a. keukens, badkamers, vloerbedekking). Bouwmarkten, tuincentra en grootschalige meubelbedrijven zijn uitgesloten.
Standplaatsenbeleid
West Betuwe heeft in haar standplaatsenbeleid de regels voor Geldermalsen, Lingewaal en Neerijnen samengevoegd en gelijk getrokken4 Beleidsregels standplaatsen Gemeente West Betuwe 2020.
Doel is om een goede wisselwerking tussen ambulante handel en detailhandel te realiseren, zodat deze elkaar aanvullen en het voorzieningenniveau in de kernen zo hoog mogelijk is.
Nieuwe standplaatsen worden alleen toegestaan als deze een aanvulling op of verbreding vormen van het bestaande aanbod in de kern en dit niet ten koste gaat van bestaande minimarkten (meerdere kramen bij elkaar) en winkels.
Provincie Gelderland
Het (relevante) detailhandelsbeleid van de provincie Gelderland is opgenomen in de Omgevings¬verordening (2018) en is als volgt samen te vatten:
De provincie heeft als doel het terugdringen van overtollige winkelmeters en het maken van scherpe keuzes voor perifere detailhandel. Grote nieuwe ontwikkelingen (> 1.500m²) vereisen regionale afstemming.
Via het programma ‘SteenGoed Benutten’ stimuleert de provincie herbestemming, transformatie of sloop van leegstaand winkelvastgoed (o.a. subsidie).
Vestiging op een perifere locatie is alleen mogelijk als dit vanwege ruimtelijke eisen binnenstedelijk moeilijk inpasbaar is, zoals detailhandel in volumineuze goederen (tuincentra, bouwmarkten, handel in auto’s en boten, etc.). Andere vormen van detailhandel zijn op perifere locaties uitgesloten.
Internetwinkels en afhaalpunten waar uitstalling van goederen ter verkoop, dan wel het verkopen en/of leveren van goederen aan consumenten plaatsvindt, worden behandeld als detailhandel (in bestaande winkelgebieden).
De vestiging van een supermarkt is alleen mogelijk binnen of aansluitend aan een winkelcentrum, tenzij vanwege bijzondere omstandigheden vestiging op zo’n locatie niet mogelijk is. De Provincie overweegt, als daar behoefte aan is, ook solitaire ontwikkelingen in woonwijken toe te staan (actualisatieplan 7, 2020).
Artikel 1.4
Bestaand beleid
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente West Betuwe houdende regels omtrent de ontwikkeling van de detailhandel