Het meest ‘zekere’ perspectief voor fysieke winkelaankopen is de behoefte om doelgericht de frequente benodigdheden (o.a. voedsel) te kopen in de eigen woonomgeving. De trekkracht van een sterke boodschappenfunctie biedt perspectief voor andere voorzieningen. Het online aandeel in de dagelijkse aankopen was nog beperkt (rond de 3%, maar neemt tijdens de coronacrisis snel toe (thuisbezorgen i.p.v. naar de supermarkt) naar circa 6% 9 Gfk (2020), Thuiswinkelmarktmonitor Q2 2020.. Het thuisbezorgen van verse voedingsmiddelen blijft een lastige logistieke en financiële uitdaging. De invloed op de fysieke dagelijkse winkelstructuur is daarmee de komende tijd nog te overzien.
Boodschappen doen: supermarkten
Waar de laatste jaren in veel niet-dagelijkse branches sprake is van krimp is in de dagelijkse sector juist sprake van groei, zowel in omzet als in winkelvloeroppervlak. Die groei in vloeroppervlak wordt vooral veroorzaakt door de supermarktsector. De hevige concurrentie onder supermarkten wordt voornamelijk uitgevochten door schaalvergroting van winkels.
Meer en grotere supermarkten betekent ook meer benodigd draagvlak per winkel. Voor het gezond functioneren van supermarkten van 1.000 m² wvo of meer is in Nederland al snel een verzorgingsgebied van rond de 5.000 mensen nodig.
Supermarktpartijen willen met de mooiste winkel op de beste locatie de sterkste positie innemen in de lokale markt. Dat betekent anno 2020 dat supermarktpartijen al snel een winkel van 1.200 m² wvo of groter willen bouwen. De groei in écht grote supermarkten (> 2.000 m² wvo), zoals de Jumbo Foodmarkt, is beperkt. Supermarkten kleiner dan 1.000 m² wvo en in kleinere verzorgingsgebieden zijn de afgelopen jaren regelmatig weggevallen, zo ook in West Betuwe (recent Ophemert). Partijen als Spar draaien ook in kleine dorpen nog moderne kleine supermarkten, waar ook allerlei aanvullende diensten aan zijn verbonden (stomerij, drogist, OV-chip oplaadpunt, etc.). In echt grote (en in bewonersaantallen groeiende) binnensteden ontstaan nieuwe, kleine city-concepten (‘mandjeswinkels’).
Concurrentie markt voor levensmiddelen in NL
Supermarkten nemen een steeds groter ‘marktaandeel levensmiddelen’ voor hun rekening. Mede door de activiteiten van supermarktpartijen ontstaat er een sterke concurrentiemarkt voor levensmiddelen; de groei van de één gaat al snel ten koste van de ander. Tijdens corona is de traditionele horeca de verliezer, waardoor onder andere supermarktpartijen, verszaken, maaltijdboxen en thuisbezorghoreca kunnen groeien.
Potentiële trekkersfunctie supermarkten
Supermarkten zijn voor dorpscentra veruit de belangrijkste functie. Supermarkten trekken duizenden bezoekers per week, meer dan elke andere centrumfunctie. Overige voorzieningen kunnen profiteren van de grote bezoekersaantallen van supermarkten, mits de supermarkt goed is gelegen. De onderlinge afstand en zichtrelatie zijn daarbij bepalende factoren. Uit door DTNP uitgevoerd onderzoek onder circa 3.000 respondenten in 20 dorps- en wijkcentra in Nederland blijkt dat circa 44% van de consumenten het super¬marktbezoek combineert met een of meer andere winkels in hetzelfde winkelgebied. Dit geldt zowel voor service- als voor discountsupermarkten. Het onderzoek toont aan dat het aandeel supermarktbezoekers dat ook andere winkels bezoekt, toeneemt naarmate meer winkels dicht bij de supermarkt liggen. Daarnaast blijkt dat het combinatie¬bezoek toeneemt naarmate er meer winkels in het zicht van de ingang van de supermarkt liggen.
Artikel 2.2
Boodschappenfunctie
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente West Betuwe houdende regels omtrent de ontwikkeling van de detailhandel