Art. 2.2 Meppeler erfgoed nu behouden-benutten-beleven

De lijn die in deze erfgoedvisie wordt uitgezet past uiteraard binnen de kaders van de landelijke en provinciale wetgeving. De lijn sluit natuurlijk aan bij het toekomstig gemeentelijk beleid, zoals dat in de Omgevingsvisie wordt geschetst. En de lijn in de erfgoedvisie is verbonden met het cultuurhistorische verhaal van Meppel en het Kwaliteitsmanifest. Hetzelfde geldt voor de acties die in de bijbeho- rende uitvoeringsagenda zijn opgenomen. Het is van vitaal belang dat voor Meppel waardevol erfgoed behou- den blijft, gebruikt wordt, inspiratie vormt en richting geeft aan nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Want als het cultuurhistorisch karakteristieke en kenmerkende samen gaat met nieuwe eigentijdse ontwerpkwaliteit, wordt er blijvend en zichtbaar ‘ziel’ in Meppel gebracht. Zo blijft Meppel ook in de toekomst herkenbaar en beleef- baar. We zetten daarom in op zowel een goede borging van cultuurhis- torische kwaliteit in het Omgevingsplan als de koppeling van ons erfgoed aan actuele vraagstukken en ruimtelijke opgaven. We rich- ten onze interne werkwijze zo in dat het belang van cultuurhistorie daarin goed verankerd is. Wat hebben we? We analyseren en benoemen de cultuurhistorische karakteris- tiek en kwaliteit van een gebouw, complex, structuur of gebied Wat willen we? We kijken hoe de cultuurhistorische karakteristiek en kwaliteit van een gebouw, complex, structuur of gebied richting kan geven aan de opgave. Hoe gaan we dat bereiken? We werken een oplossing uit die nieuwe eigentijdse ontwerp- kwaliteit toevoegt aan bestaande omgevingskwaliteit. Ondergronds De gemeente Meppel heeft invulling gegeven aan het archeologie- beleid met het laten opstellen van een Archeologische verwachting- en beleidsadvieskaart (2010) en een Archeologische beleids- en advieskaart (2013). Voor advisering maken we gebruik van de re- gioarcheoloog van Het Oversticht. Na een periode van zo’n 10 jaar, is het goed om de ervaringen met dit beleid te evalueren en het te actualiseren. We nemen de bescherming van (mogelijke) archeologische waarden op in het Omgevingsplan. We bespreken hoe de samenwerking met (archeologische ) vrijwilligers beter invulling gegeven kan worden. We verkennen hoe de informatie uit eerder uitgevoerde arche- ologische onderzoeken beter ontsloten kan worden. Dit om te voorkomen dat onderzoeken dubbel gedaan worden. Dit doen we door jaarlijks de beleidskaart (intern) te actualiseren door de resultaten van uitgevoerd archeologisch onderzoek op de kaart op te nemen – en waar nodig de archeologische verwach- ting van deze onderzochte gebieden te verwijderen. Bovengronds Instandhouding Onder de nieuwe Omgevingswet geldt de specifieke zorgplicht voor rijksmonumenten. Het betekent dat initiatiefnemers maatregelen moeten nemen om het beschadigen of vernielen van (voorbe- schermde) rijksmonumenten te voorkomen. Ook de omgeving van het monument speelt hierin een rol. Het gaat erom of een activiteit in de fysieke leefomgeving effect heeft op dat rijksmonument. Een voorbeeld is het bouwen van een tunnel, waardoor het monument kan verzakken. We nemen deze zorgplicht voor monumenten op in het Omge- vingsplan of in de Erfgoedverordening (tot 2029). Onder de Omgevingswet geldt, vergelijkbaar met de huidige situ- atie, de vergunningplicht voor aanvragen voor een ‘rijksmonu- mentenactiviteit’. Burgemeester en wethouders zijn het bevoegd gezag en vragen advies aan de gemeentelijke adviescommissie (te benoemen voor 1 januari 2022). Bij vergunningverlening gelden de door het rijk vastgestelde beoordelingsregels. Ook kunnen aan de vergunning voorschriften verbonden worden. De minister van OCW heeft adviesrecht in specifieke gevallen, Gedeputeerde Staten buiten de bebouwde kom. Op grond van de huidige Erfgoedveror- dening geldt de vergunningplicht eveneens voor de ‘gemeentelijke monumentenactiviteit’ en ‘provinciale monumentenactiviteit’. We regelen de vergunningplicht in het Omgevingsplan of in de Erfgoedverordening (tot 2029). De gemeente gaat per 1 januari 2022 ook vergunning verlenen voor archeologische rijksmonumenten. De minister van OCW heeft recht van advies en instemming. Bij het opstellen van het Omgevingsplan moet daarnaast rekening worden gehouden met bekende of aan- toonbaar te verwachten archeologische monumenten. De gemeente mag werkzaamheden stilleggen bij een archeologische toevals- vondst. Voor ons is dit nu niet van toepassing, omdat er in Meppel geen archeologische rijksmonumenten zijn. Wij regelen de bescherming van (te verwachten) archeologische monumenten door het opnemen van de geactualiseerde archeo- logische beleidskaart in het Omgevingsplan. Aanwijzing van gemeentelijke monumenten en stads- of dorpsgezichten We willen een actueel en telkens aangevuld bestand van gemeente- lijke monumenten om voor Meppel belangrijk erfgoed te behouden. Met het Afwegingskader voor monumenten gaan we hiermee aan de slag. We maken gebruik van eerdere inventarisaties en houden die tegen het licht. Ook laten we nieuw onderzoek uitvoeren naar tijdvakken die nog niet eerder bekeken zijn, het erfgoed van de wederopbouw en de periode erna, Post 65. We beschrijven onze aanpak hiervoor in de Uitvoeringsagenda. Informatie voor eigenaren van monumenten We willen eigenaren van monumenten goed op weg helpen bij vragen over hun panden. Dat kan met een persoonlijk gesprek in het traject van vergunningverlening, een informatiebijeenkomst over regelingen en monumentenorganisaties, of begeleiding bij de uitvoering en omgang met monumenten. We werken ook aan de digitalisering van informatie over ons erfgoed. We beschrijven onze aanpak hiervoor in de Uitvoeringsagenda. Verduurzaming van erfgoed Oude gebouwen zijn in feite toonbeelden van duurzaamheid. Door ze telkens aan te passen aan nieuwe wensen en nieuwe eisen gaan ze soms al eeuwen mee. Ook monumenten dragen dus hun steentje bij in een tijd waarin bijvoorbeeld circulair bouwen een ambitie is. Bij monumenten wordt bovendien gekeken hoe er energie bespaard kan worden, en wat mogelijkheden zijn om energie op te wekken. Dat is maatwerk. Wij willen monumenteneigenaren goed informeren welke isolerende maatregelen heel geschikt zijn om monumentale panden energiezuinig te maken. En ook helder maken wat de spel- regels zijn voor de toepassing van zonnepanelen. We beschrijven onze aanpak hiervoor in de Uitvoeringsagenda. Herbestemming van erfgoed Veel gebouwen of structuren verliezen op enig moment hun oor- spronkelijke functie. Dat kan zijn omdat een bedrijf stopt of een hele industrietak verdwijnt. Dan volgt er leegstand en vaak sloop. Als we niet oppassen is er zo een stukje uit het verhaal van Meppel weg. Dat is een gemiste kans. We vinden het een betere optie dat voor vrijkomende of leegstaande monumentale panden een ander gebruik gezocht wordt. We zetten dus in op duurzame herontwik- keling van ons erfgoed, niet op sloop. Bij herbestemming wordt iets nieuws toegevoegd, maar blijft tegelijkertijd onze geschiede- nis zichtbaar en herkenbaar. We geven speciale aandacht aan het religieus erfgoed. We gaan met kerkeigenaren, omwonenden, erfgoedorganisaties en deskundigen in gesprek wat het voor Meppel betekent als kerkgebouwen hun functie verliezen. Met betrokken partijen stellen we een kerkenvisie op. Aandacht voor bouwhistorie We willen ook aandacht geven aan de bouwhistorische waarden van ons erfgoed. We laten bij elke verbouwings- of sloopaanvraag voor een aantal geselecteerde panden in de historische binnenstad eerst een bouwhistorische verkenning uitvoeren. De bouwhistorische in- ventarisatie met een selectie van 180 panden, die zeker of vermoe- delijk van vóór 1850 zijn, is hiervoor de onderlegger. We beschrijven onze aanpak hiervoor in de Uitvoeringsagenda. Erfgoed als inspirerend uitgangspunt, bij ontwikkeling van gebouw en gebied Ons erfgoed speelt een grote rol bij ruimtelijke ontwikkelingen en actuele opgaven. We zorgen dat het cultuurhistorisch belang vooraf aan de ontwerptafel helder is en richting kan geven aan plannen. Het werken onder de Omgevingswet vraagt dit van ons. Dat we ruimtelijke opgaven integraal oppakken. Dat we met elkaar zorgen dat aan de omgevingskwaliteit die al bestaat nieuwe ontwerpkwa- liteit wordt toegevoegd. We bespreken het cultuurhistorisch belang direct bij het begin met iedere initiatiefnemer. De Cultuurhistorische Inventarisatie en Waardenstelling (CHIW) voor binnenstad en cen- trumschil van Meppel (2013) en de CHIW voor de uitbreidingswijken en het buitengebied (2016) is hiervoor, met een goede ontsluiting, de basis. Als het nodig is, laten we extra onderzoek doen om duide- lijke handvatten te bieden. We beschrijven onze aanpak hiervoor in de Uitvoeringsagenda. Het belang van ons groene en blauwe erfgoed In deze tijd van klimaatverandering en energietransitie hebben we te maken met opgaven die van invloed zijn op onze cultuurland- schappen en watersystemen. We verkennen hoe de identiteit en cultuurhistorische kwaliteit van een gebied kunnen helpen bij het vinden van duurzame oplossingen. Bijvoorbeeld door te onderzoe- ken welke gebiedskenmerken (openheid, geslotenheid, zichtlijnen, langgerekte verkaveling, blokverkaveling) richting geven aan de geschiktheid van nieuwe toepassingen, zoals zonnevelden en wind- molenparken. Of door te kijken hoe bijvoorbeeld kennis van his- torische watersystemen kan bijdragen aan een oplossing voor een waterprobleem. Zorgvuldige keuzes in de omgang met ons groene en blauwe erfgoed zijn dus geboden. We vinden het belangrijk dat onze gemeente groen is en groen blijft. Ook al omdat we zo genie- ten van onze groene en waterrijke omgeving en onze gezondheid daar baat bij heeft. Samen werken aan cultuurhistorie Wij zien dat ons erfgoed leeft bij al die Meppelaars die er gewoon met elkaar van genieten of zich er actief mee bezighouden. Die ver- binding en dat draagvlak vinden we belangrijk. Want het erfgoed is van ons allemaal. We maken daarom werk van ons erfgoed, samen met al die betrokken burgers in onze gemeente. We stimuleren ini- tiatieven om de vele verhalen van Meppel vorm en inhoud te geven. Die verhalen zijn voor jong en oud, voor inwoners en bezoekers. We willen met een diversiteit aan verhalen zoveel mogelijk mensen aanspreken en aansluiten op de belevingswereld van de inwoners in het Meppel van nu. Waar mogelijk, ondersteunen wij de uitvoering van prikkelende ideeën.

Ons beleid

Rechtspraak bij dit artikel