Participatie is te omschrijven als ‘vrijwillige, actieve deelname’. Goede participatie bij projecten voor opwekking van duurzame energie is belangrijk. Het leidt tot beter in de omgeving ingepaste projecten, die minder overlast veroorzaken. Bovendien maakt participatie compensatie voor omwonenden of anderen mogelijk, waar deze ook echt behoefte aan hebben. Het is daarom belangrijk om te luisteren en in gesprek te gaan met inwoners, ondernemers en organisaties in Buren.
Voor dit participatiekader hebben we dat gedaan door vier bijeenkomsten in maart en april 2021 te organiseren. Aan inwoners en ondernemers in Buren hebben we gevraagd wat zij belangrijk vinden als het gaat om participatie. Ook is de raadswerkgroep Klimaatvisie geraadpleegd en hebben enkele inwoners meegelezen met deze tekst. Verder is er veel gebruik gemaakt van ervaringen in andere gemeenten en van landelijk beschikbare hulpmiddelen zoals gedragscodes, een participatiewaaier, handboeken en handreikingen voor participatie. Bestaand beleid is als uitgangspunt genomen voor dit participatiekader (bijlage II).
Cruciaal voor een goede participatie tijdens de voorbereiding, bouw en exploitatie van een duurzaam energieproject is duidelijkheid of transparantie. Een transparant proces is belangrijk voor iedereen: voor een initiatiefnemer of ontwikkelaar, voor inwoners, ondernemers en organisaties maar ook voor bestuur en politiek. De gemeenteraad stelt dit participatiekader vast en legt daarmee ook de rol van de gemeente vast.
Een initiatiefnemer kan de participatie in een project voor een groot deel organiseren. Met dit participatiekader kunnen college en gemeenteraad toetsen of dit op een goede manier gebeurt.
Het participatiekader is in de eerste plaats bedoeld voor projecten voor ‘grootschalige’ opwekking van duurzame energie door wind of zon. Daarmee worden projecten bedoeld met één of meerdere grote windturbines en/of zonnevelden op de grond van meer dan 10 hectare. Voor kleinere projecten is dit kader echter ook van toepassing. Het college kan voor kleinere projecten op onderdelen gemotiveerd afwijken. Op die manier wordt maatwerk mogelijk. Een klein zonneveld is bijvoorbeeld veel minder ingrijpend voor omwonenden dan grote windmolens. Naast dit participatiekader en de mogelijkheid van maatwerk gelden uiteraard altijd de wettelijk vastgelegde inspraakprocedures en de Inspraak- en Participatieverordening Buren (2011).
Het voorgaande betekent niet dat bij kleinere projecten participatie niet of minder belangrijk is. Sterker nog, kleine projecten zijn juist vaak het resultaat van eigen initiatief van inwoners, ondernemers en organisaties in Buren bij de energietransitie. Lokaal gebeurt dat al veelvuldig: zonder tussenkomst van de gemeente hebben velen in Buren bijvoorbeeld zonnepanelen laten plaatsen. Voor kleine windmolens, zonnepanelen rond de woning en innovatieve vormen van duurzame energie wordt later dit jaar een afzonderlijke beleidsregel opgesteld.
Het college kan op onderdelen gemotiveerd - en op basis van draagvlak bij betrokken partijen uit de samenleving - afwijken van de kaders die hierna genoemd zijn. Zij doet dit gemotiveerd en informeert de raad hierover. Het participatiekader wordt zo nodig ook bijgesteld na evaluatie van de eerste praktijkervaringen.
Artikel 1.
Inleiding en afbakening
Onderdeel van Participatiekader Duurzame Energie, Buren, mei 2021