Hoe hoger de antenne-installatie des te groter het bereik.
De relatie tussen de hoogte van de antenne-installatie en het bereik is vooral van belang voor de hogere frequenties (30-300 MHz, golflengte tussen 1 en 10 meter: VHF en UHF): voor lagere frequenties (3-30 MHz, golflengte tussen 10 en 100 meter: HF) is deze relatie minder belangrijk. Een vuistregel was altijd dat voor een goed bereik de antenne minimaal een halve golflengte boven maaiveld moest uitsteken.
Het bereik wordt kleiner als de antenne-installatie zich bevindt in de buurt van obstakels (bijvoorbeeld gebouwen of bomen in blad). Voor een goed bereik moet de antenne-installatie hoger zijn dan deze obstakels. Dit geldt voor de frequenties in het HF- bereik, maar meer nog voor het VHF en het UHF- bereik. VHF en UHF-frequenties hebben een ”zichtverbinding (tussen zender en ontvanger)” nodig.
Antennes die 5 meter boven het dak uitsteken hebben over het algemeen een redelijk goed bereik (voor HF rond de wereld, voor VHF en UHF tot ca. 100 km).
Bij hoge antennes moet rekening gehouden worden met belangen van omwonenden (zicht) en de invloed op het landschap.
Op basis van nieuw onderzoek blijkt dat een hoogte van 0,25 maal de golflengte tussen een antenne en een ander object voldoende is voor optimale ontvangst: ook het antennebureau geeft dit op haar site aan.
Uit de meest recente onderzoeken is zelfs gebleken dat boven een gebouwde omgeving een theoretische hoogte van 0,22 maal de golflengte optimaal is, en boven grasland 0,19 maal de golflengte. Metingen hebben deze getallen bevestigd.
Dit geldt voor zendantennes. Voor ontvangstantennes is de hoogte niet kritisch, met name omdat omgevingsruis hier de bepalende factor is.
VHF en UHF-antennes hebben een zichtverbinding nodig. Hier geldt: hoe hoger (en hoe meer vrij zicht), des te groter het bereik.
In onderstaande figuur is het bereik van de antennes uitgezet tegen de hoogte ervan.
Uit deze grafiek valt af te lezen dat we met een antenne-installatie van 15 meter een afstand van 31,5 kilometer kunnen overbruggen. Een verhoging van de antenne-installaties naar bijvoorbeeld 18 meter levert slechts 3 kilometer meer bereik op.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.3
Hoogte en bereik van de antenne-installatie
Onderdeel van Beleid antenne installaties zendamateurs gemeente Enschede 2013