De ontwikkeling van IJsselmuiden-Dorp hangt sterk samen met de historische linten. Daarvan waaieren de Trekvaart, de Burg. Van Engelenweg en de Baan (samen de zogenaamde drietand) vanaf het Bolwerk Buitenwacht uit richting het noorden. De Dorpsweg en Oosterholtseweg liggen op een oude stroomrug parallel aan de IJssel. Aan de historische routes en linten staat de oudste bebouwing, het centrum van IJsselmuiden-Dorp is bij de Dorpskerk, waar de bebouwing compact en kleinschalig is.
Tussen en aan de oude lintstructuur heeft veel verdichting plaats gevonden, tot de Dorpsweg voornamelijk kleinschalig, daarbuiten ook grootschaliger, maar de linten blijven naar buiten toe een landelijk karakter houden. Het Zoddepark en de Beek vormen samen de groen-blauwe kern van het dorp.
Bebouwing
De oudste lint- en dorpsbebouwing is zeer kleinschalig en heterogeen en bestaat voornamelijk uit eenlingen, van boerderij tot bedrijfspand en van arbeiderswoning tot herenhuis, met verspringende rooilijnen, wisselende kaprichting en goot- en nokhoogte. De bebouwing is veelal tweelaags, de oudste bebouwing aan de Dorpsweg ook éénlaags. De aanbouwen zijn onderdeel van het hoofdgebouw, de bijgebouwen hebben meestal een kap. De bijzondere gebouwen, zoals de pastorie, de scholen, kerken en het voormalige gemeentehuis zijn groter en zijn als eenheid ontworpen.
Ook onderling zijn de linten verschillend, de Trekvaart is als voormalige trekvaartroute, met de eenzijdige bebouwing aan het water een ander type lint dan de Baan. Vanaf de jaren ’30 is aan de linten ook aaneengesloten bebouwing gerealiseerd, geïnspireerd op de oudere bebouwing: traditionele bouw met diverse dakvormen en voornamelijk lage goten, maar ook hier en daar met platte daken. Tussen de linten zijn later diverse kleinschalige woningbouwprojecten gerealiseerd, veelal uniformer dan de dorps-bebouwing en met afwijkende vormgeving en materialen. De later gebouwde voorzieningen zoals scholen en winkelgebieden zijn onvermijdelijk grootschaliger en hebben platte daken en zijn eveneens niet karakteristiek voor de dorpse bebouwing van IJsselmuiden.
_________________________________
Foto uit ‘de kleur van IJsselmuiden’.
Detaillering
Het grootste deel van de woonhuizen is voornamelijk opgetrokken uit (licht)bruine en roodbruine baksteen met smalle lichte voeg en hier en daar wit gesausd pleisterwerk. De daken hebben meestal pannen, maar een enkele boerderij is nog met riet gedekt. Zowel het houtwerk als metselwerk is zorgvuldig gedetailleerd, staand verband, kruisverband, staand klezorenverband komt vaker voor dan half-steens-verband en versieringen in het metselwerk, zoals vlechtwerk, rollagen boven de ramen, sluitstenen, speklagen e.d. komt veel voor. De dakkapellen zijn vaak mee-ontworpen objecten, voordeuren zijn verschillende vormgegeven. Er zijn in IJsselmuiden-Dorp stijlelementen uit de Neorenaissance, de Art Nouveau en de Amsterdamse School te vinden.
Karakterisering IJsselmuiden-Dorp
IJsselmuiden-Dorp wordt gekarakteriseerd door een heterogene, kleinschalige (dorpse) bebouwingsstructuur met verspringende rooilijnen en open ruimtes tussen de bebouwing. Kenmerkend is een hoge architectonische kwaliteit en rijke detaillering van de vroegste bebouwing, met daartussen ook nog verschillende historische boerderijen. De verdichtingen die vanaf de jaren ’30 hebben plaatsgevonden zijn divers en representatief voor een bepaalde bouwperiode. Deze bebouwing is vaak minder heterogeen, in grotere eenheden gebouwd, waarbij de grootschalige bebouwing het dorpse karakter en de oude structuren heeft aangetast.
Beleid
De bebouwingskarakteristieken zoals omschreven, waaronder de bestaande verhoudingen van kleinschalige heterogene bebouwing, dienen te worden behouden en waar mogelijk te worden versterkt. Nieuwbouw en verbouw kan het karakter van IJsselmuiden-Dorp versterken en eventueel herstellen, door deze qua schaal passend te maken en te werken met eenzelfde hoogwaardige (al dan niet eigentijdse) detaillering als de representatieve historische bebouwing. De herkenbaarheid van de verschillende linten (de drietand) dient te worden behouden.
Criteria IJsselmuiden-Dorp
Situering
De bebouwing is met de voorgevel naar de weg gekeerd;
Nieuwe bebouwing voegt zich naar de bestaande structuur en kenmerkende kaprichtingen.
Vormgeving
Een nieuw bouwvolume heeft een heldere hoofdvorm, in aansluiting op de belendingen;
Nieuwe bebouwing is gerelateerd aan de bestaande maat - schaal en hoog – laag verhoudingen;
Vernieuwing in de vorm van een moderne invulling is mogelijk in delen van het lint waar de historische bebouwing niet toonaangevend is. Gesloten gevelwanden en platte daken zijn dan niet toegestaan;
De gevels, vooral in de plint, vertonen een open karakter maar zijn niet als galerij uitgevoerd;
De plaats en afmetingen van raam- en deuropeningen in de gevels is op elkaar afgestemd;
Aan- op- en uitbouwen, waaronder dakkapellen, voegen zich naar het bestaande bouwwerk;
Winkelpuien dienen in samenhang met de bestaande gevel te worden ontworpen;
De parcellering van de panden dient in de pui herkenbaar te blijven.
Detaillering, materiaal en kleur
Zorgvuldige en consequente detaillering toepassen;
De detaillering, materialen en kleuren van een nieuwe invulling is afgestemd op de omringende bebouwing;
Bij verbouwingen en aanbouwen aansluiten op het bestaande (hoofd)gebouw;
Binnen de lintbebouwing zijn diverse kleuren en materialen toegestaan, mits deze aansluiten op het kleurenpallet van de omgeving;
In het centrum gedekte kleuren, passend bij de historische omgeving, toepassen;
Geen felle en contrasterende kleuren toepassen.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies