Het is vaak niet meer mogelijk en in sommige gevallen ook niet meer wenselijk voor de oorspronkelijke eigenaar om tegen oneigenlijk grondgebruik actie te ondernemen. De oplossing ligt dan vaak in het formaliseren van de bestaande situatie door de in bezit genomen strook grond al dan niet tegen een vergoeding in eigendom over te dragen aan de gebruiker.
De Hoge Raad heeft geoordeeld dat het in bezit nemen van grond, wetende dat een ander daarvan eigenaar is, als onrechtmatig handelen kan worden aangemerkt en dat daarvoor schadevergoeding kan worden gevorderd door de oorspronkelijke eigenaar.6HR 24 februari 2017, ECLI:NL:HR:2017:309 (Gemeente Heusden/Verweerders), r.o. 3.7.3. De schadevergoeding kan bestaan uit een financiële vergoeding of het weer overdragen van de grond door de bewoner aan de gemeente (revindicatie). Gelet op het vorenstaande verdient het aanbeveling om uitgangspunten te formuleren die de gemeente hanteert om te bepalen in welke gevallen zij een vordering tot schadevergoeding of revindicatie instelt en wanneer niet. Het vorderen van schadevergoeding is een mogelijkheid voor het college, maar geen verplichting. Per geval waarin de gemeente verjaring zonder gerechtelijke tussenkomst erkent en waarbij sprake is van eigendomsverlies moet de gemeente bepalen of het instellen van een vordering zinvol/wenselijk is en, zo ja, welke vordering: een vordering tot schadevergoeding dan wel een vordering tot revindicatie (teruggave van de grond).
In de volgende gevallen zal het instellen van vordering tot revindicatie dan wel schadevergoeding in ieder geval wenselijk zijn en zal de gemeente trachten via overleg tot overeenstemming te komen met betrokkene en, wanneer dit niet via minnelijke weg lukt, een procedure bij de civiele rechter aanhangig maken:
Wanneer de gemeente de grond nodig heeft voor toekomstige ontwikkelingen. In dat geval zal een vordering tot revindicatie (teruggave van de grond) worden ingesteld; of
Wanneer onvoldoende groen overblijft in de omgeving van de grond. In dat geval zal eveneens een vordering tot revindicatie worden ingesteld; of
Wanneer de grond een hoge waarde vertegenwoordigt (bijvoorbeeld indien de grond als bouwkavel is aan te merken).
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.5
Instellen vordering tot schadevergoeding
Onderdeel van Notitie beleidsuitgangspunten grondtransacties gemeente Beekdaelen 2021