Overigens doet zich ook wel de omgekeerde situatie voor waarbij de gemeente zich in het verleden eigendom van een bewoner heeft toegeëigend, bijvoorbeeld bij het aanleggen van een trottoir, een parkeerstrook of een andere openbare voorziening. In dat geval kan de bewoner op zijn beurt in sommige gevallen revindicatie dan wel schadevergoeding in de vorm van geld vorderen van de gemeente, zoals hiervoor omschreven. Voorts is het daarbij van belang om na te gaan of de strook grond kan worden aangemerkt als behorend tot de openbare weg zoals omschreven in de Wegenwet. Soms liggen openbare wegen die in beheer zijn bij de gemeente, het Rijk of de provincie op grond van particulieren. Ook wegbermen, voetpaden en trottoirs vallen onder het begrip ‘weg’. Vaak wordt gedacht dat zo’n weg of weggedeelte op particuliere eigendom niet openbaar kan zijn. Dat is een misverstand. Ook (delen van) particuliere wegen kunnen openbaar zijn. Het gevolg daarvan is dat de particuliere eigenaar - ook al ligt de weg op zijn grond - al het verkeer (ook voetgangers) over zo’n weg moeten dulden en die weg niet mag afsluiten of verwijderen.
De openbaarheid van wegen is geregeld in artikel 4 van de Wegenwet. Een weg wordt openbaar als een weg 30 achtereenvolgende jaren voor eenieder toegankelijk is geweest, als de gemeente het onderhoud van die weg doet en deze gedurende 10 jaren voor iedereen toegankelijk is geweest of als de rechthebbende daaraan de bestemming van openbare weg heeft gegeven. Het komt weleens voor dat de betrokkene voornemens is de strook grond te ontruimen en daarmee de feitelijke situatie in overeenstemming te brengen met de kadastrale situatie. Daarbij dient de afweging te worden gemaakt of de gemeente ontruiming van de strook grond door de betrokkene aanvaardt dan wel tegen die ontruiming rechtsmaatregelen onderneemt om het verwijderen van het weggedeelte (bijvoorbeeld trottoir, wegberm of voetpad) ongedaan te maken. Met dit laatste zijn vaak aanzienlijke kosten gemoeid, zoals de kosten van de inschakeling van een advocaat, proceskosten die slechts deels worden vergoed bij toewijzing van de vordering en de ambtelijke uren.
In voorkomende gevallen zal het formaliseren van de feitelijke situatie door overname van de grond tegen een bepaalde prijs een goedkopere oplossing zijn. Bij het bepalen van de hoogte van de grondprijs wordt in deze gevallen aansluiting gezocht bij de grondprijzen volgens de rubricering-methode zoals vastgelegd in hoofdstuk 3 van deze notitie. Uiteraard kunnen zich situaties voordoen waarin het gerechtvaardigd is om af te wijken van de grondprijzen zoals vastgelegd in hoofdstuk 3 van deze notitie. De gemeente behoudt zich het recht voor om in voorkomende gevallen van deze grondprijzen af te wijken.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.6
Oneigenlijk grondgebruik gemeente
Onderdeel van Notitie beleidsuitgangspunten grondtransacties gemeente Beekdaelen 2021