Er is sprake van actief grondbeleid, indien de gemeente de voor de realisatie van een bestemmingsplan benodigde gronden in eigendom verkrijgt en vervolgens die gronden zelf bouw- en woonrijp maakt. Hierna worden de gronden aan derden uitgegeven. De gemeente voert zelf de grondexploitatie, kan winst maken, maar heeft ook het financiële risico.
Daarbij kan zij in vergaande mate bepalen voor wat en voor wie c.q. welke doelgroep de gronden worden uitgegeven. Bij verkoop van haar gronden is het door aanbesteding mogelijk aan de bouwkavels nadere eisen te stellen zoals het realiseren van levensloopbestendige/ duurzame woningen. De gemeente speelt hierop in door projectmatige bouw alleen te gunnen aan de ondernemer/ontwikkelaar die, naast andere criteria, bereid is de meest vergaande duurzame maatregelen op te nemen in de plannen.
In ieder geval gaan de mogelijkheden om nadere eisen te stellen bij actief grondbeleid verder dan bij het publiekrechtelijk instrumentarium van het faciliterend grondbeleid. Echter is met de invoering van de Grondexploitatiewet actief grondbeleid niet langer de enige optie om het kostenverhaal te garanderen en locatie-eisen te stellen.
De gemeente Borger-Odoorn voerde formeel in het verleden actief grondbeleid, alhoewel dit sinds 2016 passief is uitgevoerd door de gevolgen van de recessie. De drie belangrijkste projecten waar de gemeente gronden exploiteert zijn:
Daalkampen II Borger (woningbouw)
Aan de Strengen Borger (bedrijventerrein)
Nieuw-Veenlanden Nieuw-Buinen (woningbouw)
Hoofdstuk 2
Artikel 2.2
Actief grondbeleid
Onderdeel van Nota grondbeleid 2021-2024 “Grondbeleid in Transitie”