In artikel 1.1.1. onder 1 sub f van de Bro is de volgende definitie gegeven aan CPO:
situatie dat […] een groep van burgers – […] georganiseerd als rechtspersoon zonder winstoogmerk of krachtens een overeenkomst – tenminste de economische eigendom verkrijgt en volledige zeggenschap heeft over en verantwoordelijkheid draagt voor het gebruik van de grond, het ontwerp en de bouw van de eigen woning.
Deze definitie bepaalt dat sprake is van een CPO als het de volgende kenmerken bevat:
een groep van burgers;
verenigd in een rechtspersoon zonder winstoogmerk of krachtens overeenkomst;
tenminste economische eigendom verkrijgt van de grond;
volledige zeggenschap heeft en verantwoordelijkheid draagt voor:
het gebruik van de eigen grond;
het ontwerp van de eigen woning;
de bouw van de eigen woning.
Groep van burgers
Een CPO is een collectief van particulieren waarbij elk lid afzonderlijk een woning realiseert. Het voordeel van de vereniging van particulieren in een CPO zit in het feit dat zij een groep zijn die vergelijkbare wensen hebben. Bijvoorbeeld omdat zij dezelfde doelen nastreven, zoals op het gebied van duurzaamheid. Of omdat ze tot dezelfde doelgroep behoren. Denk hierbij aan starters, empty-nesters of senioren. Ze kennen elkaar bij aanvang van het project en hebben dezelfde wensen wat wonen betreft. Zij kunnen samen woningen ontwerpen.
Doordat zij gezamenlijk hun woningen ontwerpen, kan een CPO wellicht ook financieel voordeel behalen. Een architect kan meerdere woningen tegelijk in één opdracht ontwerpen. Onderzoeken kunnen op meerdere percelen in één keer uitgevoerd worden. Ook kan de aannemer in één bouw- stroom meerdere CPO-woningen tegelijk bouwen.
Rechtspersoon zonder winstoogmerk
Volgens de definitie moet de groep van burgers zich verenigd hebben in een rechtspersoon zonder winstoogmerk of krachtens overeenkomst. Te denken valt aan het oprichten van een stichting of een vereniging.
De Gemeente Breda verlangt dat de groep moet zijn verenigd in een formele vereniging of stichting. Deze vereniging of stichting moet notarieel statuten hebben opgesteld en ingeschreven zijn bij de Kamer van Koophandel. Zo heeft de Initiatiefnemer de zekerheid dat deze groep van burgers serieus als CPO hun woningen wenst te ontwikkelen.
Eigendom van de grond
Het CPO moet tenminste economische eigendom verkrijgen of al hebben van de CPO-kavel. Economische eigendom houdt in dat het CPO risicodragend is. In de praktijk zal meestal de CPO-kavel zowel juridisch als economisch eigendom zijn van het CPO. Vóórdat het CPO daadwerkelijk start met de realisatie van de woningen, dient het CPO of de leden afzonderlijk eigenaar te zijn van de CPO-kavel.
Volledige zeggenschap en verantwoordelijkheid
Het CPO is zelf volledig verantwoordelijk voor het gebruik van de CPO-kavel, het ontwerp en de bouw van de eigen woningen. Hierdoor worden vormen als medeopdracht- geverschap en co-creatie uitgesloten van de definitie van CPO. Ook als een CPO onderdeel uit maakt van een groter bouwplan, dan heeft het CPO volledige zeggenschap over de realisatie van de CPO-woningen. Daarnaast is het een wettelijk vereiste dat het om de realisatie van eigen woningen gaat. Hiermee worden beleggers, verhuurders, ontwikkelaars etc. uitgesloten van deelname aan een CPO. De leden van het CPO mogen geen commercieel belang hebben bij deze ontwikkeling.
Als een CPO onderdeel uitmaakt van een groter bouwplan, kunnen er echter wel extra eisen worden gesteld. Het ontwerp moet immers wel binnen de kaders van dat bouwplan vallen. Deze kaders gelden naast de eisen die vastgelegd zijn in het bestemmingsplan. Hierbij valt te denken aan stedenbouwkundige randvoorwaarden of een beeldkwaliteitplan. Op specifieke locaties kan bijvoorbeeld sprake zijn van de verplichting tot het afnemen van een parkeerplaats, gebruik van deelmobiliteit, deelname aan een collectieve energievoorziening of het leveren van een bijdrage aan openbare voorzieningen.
Hoofdstuk 3.
Artikel 3.1
Definitie CPO conform de wet
Onderdeel van Routeboekje Collectief Particulier opdrachtgeverschap in Gemeente Breda