Het beleid voor functieverandering naar wonen staat in nauw verband met de bredere visie op het landelijk gebied en de ontwikkelingen in de landbouw. Hieronder volgt op hoofdlijnen een overzicht van het huidige relevante beleid en de regelgeving voor functieverandering naar wonen in de gemeente Nunspeet.
3.1. Provincie Gelderland
De provincie Gelderland wil in een vitaal platteland investeren (Omgevingsvisie Gaaf Gelderland, 2018).
Binnen de grondgebonden landbouw is de melkveehouderij van dominante betekenis. Niet alleen in economisch opzicht, maar ook voor de ecologische en landschappelijke waarden. Om deze waarden in de agrarische cultuurlandschappen te borgen, is het noodzakelijk een economisch gezonde landbouw te behouden. Grondgebonden veehouderijbedrijven (waaronder de melkveebedrijven) krijgen ruimte om zich te ontwikkelen. Voorwaarden daarbij zijn een goede ruimtelijke kwaliteit en landschappelijke inpassing. De grondgebonden landbouw zal duurzamer gaan produceren vanuit gesloten, groene kringlopen. Voor niet-grondgebonden landbouw zet de provincie in op het stimuleren van bestaande bedrijven in deze sector om zich duurzaam te ontwikkelen. Er is geen ruimte voor nieuwvestiging van niet-grondgebonden veehouderijbedrijven (Plussenbeleid/-Omgevingsverordening).
In de provinciale Omgevingsvisie en -verordening worden geen concrete uitspraken gedaan over de mogelijkheden voor vrijkomende agrarische bedrijven of functieverandering naar wonen. Wel geeft de provincie in de Omgevingsvisie aan dat ze het landschap open en groen wil houden en leegstand wil voorkomen. De voorkeur wordt gegeven aan het benutten van bestaande gebouwen en het concentreren van bebouwing. Bouwen binnen bestaand verstedelijkt gebied is daarbij het vertrekpunt.
3.2. Regio / gemeente Nunspeet
Visie
Volgens de Omgevingsvisie Nunspeet wordt waarde gehecht aan een vitaal economisch klimaat. Eén van de doelstellingen daarbij is om te werken aan de transformatie, innovatie, verbreding en functieverandering in en van de agrarische sector. Op een zodanige wijze dat het passend is bij het karakter van het gebied en de sector een belangrijke toekomstbestendige functie en landschapsbeheerder blijft.
Voor het beheer van het buitengebied en behoud van landschappelijke waarden is voortzetting van agrarische activiteiten echter wel van groot belang. De landbouw levert een belangrijke bijdrage aan natuur en landschapsbeheer. Voor bestaande agrarische bedrijven bestaat de mogelijkheid onder voorwaarden uit te breiden. Kansen en mogelijkheden liggen vooral in de “verbrede” landbouw: ontwikkeling van agrarische (neven)functies zoals recreatieve voorzieningen en voor natuur. Het is van belang om adequaat om te gaan met de opgave rondom vrijkomende agrarische bebouwing ter voorkomen van het ontstaan van lelijke plekken.
Nieuwvestiging van intensieve, niet-grondgebonden veehouderijen is niet mogelijk.
Schaalvergroting is vaak economisch noodzakelijk, maar kan leiden tot aantasting van de oorspronkelijke landschapsstructuur en een bedreiging vormen voor biodiversiteit in een gebied. Daar hebben we oog voor.
In het regionaal en gemeentelijk beleid (Omgevingsvisie Nunspeet) is onderscheid gemaakt in deelgebieden, waarbij het toekomstperspectief voor functies als landbouw, natuur, recreatie en (woon)bebouwing geschetst. Bij elk deelgebied wordt een ander accent gelegd op het beoogde hoofdgebruik en de mogelijke ontwikkelingsrichtingen. Met name het Grootschalig open landschap / Randmerengebied wordt gezien als gebied waar landbouw de hoofdfunctie is en een belangrijke landschapsbeherende functie heeft. In het gemengd kleinschalig overgangsgebied en de agrarische enclaves heeft landbouw ook een belangrijke rol, maar is er gezien de kleinschaligheid van het landschap en de ruimtelijke structuren van oorsprong meer ruimte voor diversiteit in functies en gemengd agrarisch gebruik.
Vertaling naar gemeentelijke regelgeving functieverandering
De gemeente Nunspeet heeft met haar beleid het afgelopen decennium ingezet op het stimuleren van agrariërs die op verantwoorde wijze met hun bedrijfsvoering willen en kunnen doorgaan. Ook is er regelgeving opgezet waarmee de gemeente stoppende agrariërs ondersteunt bij goede oplossingen en alternatieven. Dit beleid is van oorsprong gebaseerd op beleid van circa 15 jaar geleden: het Streekplan Gelderland 2005 en de Streekplanuitwerking Functieverandering Noord Veluwe 2007. Doelstelling van de streekplanuitwerking was om via hergebruik en/of functieverandering van vrijgekomen of vrij te komen agrarische bedrijfsgebouwen de leefbaarheid in het landelijk gebied te verhogen.
In afgelopen jaren is in de diverse bestemmingsplannen voor het buitengebied van Nunspeet een generieke regeling opgenomen die het mogelijk maakt om op het perceel één of meerdere woningen te bouwen in ruil voor het slopen van agrarische bebouwing.
Voor functieverandering naar wonen is in het bestemmingsplan Buitengebied 2019 een wijzigingsbevoegdheid opgenomen (artikel 44.1.4 Wijziging naar bestemming Wonen met sloop bebouwing). Onder voorwaarden kunnen de bestemmingen ‘Agrarisch-Agrarisch bedrijf’, ‘Agrarisch-Kwekerij’ en ‘Agrarisch-Paardenhouderij’ worden gewijzigd in de bestemming ‘Wonen’. Deze generieke regeling is van toepassing op de hele gemeente.
Deze regeling is gedurende de jaren gemonitord en op onderdelen verruimd of aangepast. Zo is onder andere een salderingsregeling ingevoerd, waarmee (stoppende) agrariërs de mogelijkheid krijgen om elders in de gemeente de mogelijkheid krijgen om ‘overtollige sloopmeters’ op een tweede functieveranderingslocatie elders in de gemeente in te zetten. In de ‘Notitie Ruimtelijke kwaliteit functieverandering agrarische bebouwing naar wonen’ zijn de uitgangspunten voor de ruimtelijke kwaliteit (landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing) van plannen voor functieverandering opgenomen. Deze notitie uit 2011 geldt nog steeds en is onderdeel van de gemeentelijke Welstandsnota 2015.
Artikel 3.
Huidig beleid
Onderdeel van Wijziging beleidsregels voor de uitvoering van functieverandering van agrarisch naar wonen in de gemeente Nunspeet 2021-2022.