Art. 4.3 Preventie- en handhavingsplan Alcohol Neder-Betuwe 2022 t/m 2024

In de omgeving van jongeren en jongvolwassenen staan drie doelgroepen centraal die invloed hebben op het alcoholgebruik: Alcoholverstrekkers Ouders Scholen Deze doelgroepen hebben niet altijd voldoende kennis van de alcoholwetgeving of van de risico’s van alcohol voor jongeren. Het ontbreekt hen daardoor wellicht aan motivatie om de wet te ondersteunen. Ook kan het zijn dat zij niet goed weten wat zij kunnen doen om bij te dragen aan het voorkomen van (problemen door) alcoholgebruik. Daarom vormen zowel vergroten van de kennis over alcohol en de wet als bewustwording van de risico’s als het bieden van handelingsperspectief een rode draad in de educatieve interventies die worden ingezet. De jongeren zelf worden vooral via hun ouders en de scholen geinformeerd. Waar nodig zullen zij rechtstreeks worden geadresseerd. Alcoholverstrekkers Verstrekkers van alcohol zijn verantwoordelijk voor de naleving van de Alcoholwet en aanvullende lokale regelgeving. Van hen wordt verwacht dat ze de leeftijdsgrens voor de verstrekking van alcohol kennen en naleven, evenals de verboden op wederverstrekking, op doorschenken bij dronkenschap en op het toelaten van personen in kennelijke staat van dronkenschap in de onderneming, de vereniging of het evenement. Verschillende typen professionals zijn hierbij betrokken: bedrijfsleiders, filiaalmanagers, barpersoneel, barvrijwilligers, portiers, caissières, et cetera. Bespreken resultaten nalevingsonderzoek Naar aanleiding van het nalevingsonderzoek 2022 gaan wij met de betrokken verstrekkers in gesprek over de resultaten van het onderzoek. We maken afspraken over hoe het goede behouden kan blijven, hoe de verstrekker verbetering in de naleving tot stand kan brengen en welke ondersteuning daarbij geleverd kan worden. Ook de termijn waarop een en ander geregeld moet zijn en welke sancties er gelden bij het niet nakomen van de afspraken zijn onderwerp van gesprek. Training De gemeente stimuleert alcoholverstrekkers om het personeel een training verantwoord schenken te laten volgen. Daarbij wordt gebruik gemaakt van bestaande trainingsprogramma’s voor medewerkers van horeca, slijterijen en sportverenigingen zoals de e-learnings Voor Elkaar, een daarop aansluitende face-to-face training door regionale instellingen voor verslavingszorg en de face-to-face IVA (Instructie Verantwoord Alcoholgebruik) training voor barvrijwilligers. Uit onderzoek is gebleken dat training van barpersoneel alleen effect heeft als deze is gekoppeld aan een adequate handhavingsstrategie (Babor e.a., 2010). Wanneer er overtredingen van de Alcoholwet geconstateerd zijn, zal ook gepraat worden over hercontroles en sancties. Sportverenigingen De gemeente gaat de ingezette integrale aanpak in sportkantines voortzetten. Activiteiten om draagvlak voor en kennis over alcohol(beleid) te vergroten bij bestuur, vrijwilligers en sporters worden daarbij gecombineerd met afspraken omtrent toezicht, controles en handhaving. We trekken zoveel mogelijk samen op met de beleidsaanpak Neder-Betuwe Bloeit!, van waaruit aandacht is voor verantwoordelijk alcoholgebruik in het kader van de gezonde sportkantine. Deze bredere invalshoek kan een nieuwe impuls geven aan de activiteiten van de sportverenigingen op het gebied van alcoholbeleid. Waar mogelijk maken we gebruik van bestaande trainingen en van de landelijke NIX18-materialen voor sportverenigingen ‘Word ook een club van NIX’. Vanuit Neder-Betuwe Bloeit! kunnen Team:Fit coaches advies geven en ondersteuning bieden bij alcoholbeleid in de sportkantine. Team:Fit is de werkwijze waarmee JOGG zich inzet voor een gezondere sportomgeving. Daarbij is er ook aandacht voor verantwoord alcoholgebruik. Nalevingscommunicatie Nalevingscommunicatie is gericht op het stimuleren van naleving van de alcoholwetgeving. Communiceren via de lokale en sociale media over toezichtresultaten vergroot de subjectieve pakkans. Aansluiten op landelijke campagnes zoals NIXzonderID ondersteunt verstrekkers bij het vragen naar ID. Onderwijs De school is een belangrijke pedagogische omgeving voor jongeren. De gemeente gaat daarom in samenwerking met de GGD en de afdeling preventie van IrisZorg met de scholen bespreken hoe zij aan alcoholpreventie kunnen werken volgens de wetenschappelijk onderbouwde (Onrust e.a., 2016) richtlijnen verslavingspreventie. Helder op School is een programma voor scholen voor primair en voortgezet onderwijs dat aansluit op deze richtlijnen. In de gesprekken met scholen bespreken we ook de kansen en knelpunten om Helder op School op alle scholen in de gemeente te implementeren. Helder op School is een onderdeel van de Gezonde School. Deze inzet sluit daarmee aan bij de uitvoering van Neder-Betuwe Bloeit! waarmee we ernaar streven dat op alle scholen volgens de Gezonde School-aanpak wordt gewerkt aan het bevorderen van een gezonde leefstijl. De GGD ondersteunt onze scholen hierin. Ouders en de thuissituatie Alcoholopvoeding Ouders onderschatten systematisch hoeveel hun kinderen drinken. Ze denken bovendien dat het gedrag van jongeren volledig wordt bepaald door vrienden en leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk nog invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen (van der Vorst e.a., 2006; Smeets e.a., 2019). Deze en andere inzichten en adviezen met betrekking tot alcoholopvoeding worden net als in andere jaren in samenwerking met preventieprofessionals en het onderwijs aan ouders aangeboden. De strafbaarstelling van wederverstrekking in de nieuwe Alcoholwet is een goede aanleiding voor communicatie met ouders. Ook hun verantwoordelijkheid voor drinken in keten op hun terrein kan hierbij meegenomen worden. In de coronaperiode zijn goede ervaringen opgedaan met online ouderavonden. Hiermee worden ook ouders bereikt die normaal niet naar ouderavonden komen. In het aanbieden van ouderactiviteiten moet de balans gezocht worden tussen het grote bereik van online ouderactiviteiten en de waarde van interactie tussen ouders die bij (meestal) minder druk bezochte live bijeenkomsten kan ontstaan. Uitgaansopvoeding Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik, kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind. Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals waar ze heen mogen, hoe vaak ze uit mogen gaan en hoe laat zij thuis moeten zijn. Via verschillende intermediairen (GGD, IrisZorg preventie, jongerenwerk, huisartsen et cetera) en kanalen (lokale media, ouderavonden op scholen en in sportverenigingen) worden ouders herhaaldelijk bekend gemaakt met uitgaansopvoeding en gewezen op ondersteunende websites zoals www.helderopvoeden.nl. Publiekscommunicatie Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend onder inwoners, ondernemers en andere professionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik bij het publiek. Deze kennis onder volwassenen is op dit moment niet groot, zo bleek uit landelijk onderzoek (Schouten, 2020). Ook gaf een landelijk kwalitatief onderzoek onder plattelandsjongeren (18-25 jaar) specifiek inzicht in wat deze groep weet en hoe zij denkt over alcoholgebruik (Paternotte & Prooij, 2019): hoewel schadelijk gebruik van alcohol het meest voorkomt onder jongeren tussen de 18 en 29 jaar (Tuithof e.a., 2018), zien zij dit zelf niet als een probleem. Zij hebben een positieve houding ten opzichte van alcohol mede omdat drinken in hun omgeving als normaal wordt gezien en hun kennis over de schadelijkheid van alcohol beperkt is. Deze groep heeft invloed op de doelgroep tot 18 jaar (denk aan voorbeeldgedrag, wederverstrekking), omdat vriendenkringen vaak van verschillende leeftijden zijn en beide leeftijdsgroepen elkaar treffen bij sport- en vrijetijdsactiviteiten. Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en het ondersteunen van de norm in de sociale omgeving van jongeren dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Ouders, jongvolwassenen en professionals zijn belangrijke doelgroepen voor publieksinformatie en publiekscampagnes. Waar mogelijk wordt aangesloten op landelijke campagnes als NIX18, Ik Pas, BOB, of Zien drinken doet drinken. Hiervoor maken we gebruik van sociale en lokale media. De gemeente gaat in overleg met de samenwerkingspartners over de manier waarop zij kunnen bijdragen aan het uitrollen van deze campagnes. Aan Ik Pas, een campagne die mensen uitdaagt dertig dagen geen alcohol te drinken, zal in het kader van de voorbeeldfunctie van de gemeente ook binnen de gemeentelijke organisatie aandacht worden besteed. Gemeentelijke organisatie Bij het ondersteunen van de norm dat het normaal is om geen alcohol te drinken, vervult de gemeente een voorbeeldfunctie. De gemeente gaat in kaart brengen hoe zij haar rol op dit gebied kan versterken. Daarbij kijken we naar de gemeente als werkgever, als beheerder van gebouwen en als gastheer/organisator van bijeenkomsten en evenementen.

Educatie en communicatie

Rechtspraak bij dit artikel