Schuldpreventie is een mix van maatregelen, activiteiten en voorzieningen die er op gericht zijn dat mensen financieel vaardig worden en zich zo gedragen dat zij hun financiën op orde houden. In ons beleid onderscheiden we communicatie, educatie en laagdrempelige ondersteuning.
Communicatie
Communicatie is een belangrijk instrument bij het voorkomen van schulden. Communicatie is gericht op het geven van Informatie en advies, maar ook op het doorbreken van het taboe rond schulden. De gemeente en onze samenwerkingspartners besteden regelmatig aandacht aan het onderwerp op onze websites, via social media en in het weekblad. Daarbij is aandacht voor laaggeletterdheid.
De gemeente heeft ook deelgenomen aan landelijke campagnes met ervaringsdeskundigen: “Kom uit je schuld” in 2019 en “Kom jij eruit?” in 2020.
Online hulp: Geldfit en Geldfit zakelijk
Veel mensen hebben vragen over hun financiële situatie. De gemeente Baarle-Nassau is daarom sinds 2021 aangesloten bij Geldfit. Inwoners kunnen online de anonieme test op Geldfit.nl invullen. Aan de hand van enkele korte vragen krijgen inwoners (ook ondernemers) inzicht in hun eigen financiële situatie. Men ontvangt tips en krijgt een overzicht waar men terecht kan voor hulp. De privacy van gebruikers is gewaarborgd.
De gemeente heeft deelgenomen aan de landelijke communicatiecampagne van Geldfit.
Educatie en kinderen en jongeren
Juist bij schulden is voorkomen beter dan genezen en is het van belang dat de problematiek zich bij een volgende generatie niet herhaalt. Door kinderen en jongeren te onderwijzen over geld, kunnen problemen worden voorkomen. We willen voorkomen dat kinderen die opgroeien in gezinnen met schulden, later zelf ook weer schulden maken (als volwassenen): we richten ons op het doorbreken van de generatiecirkel en op het verbeteren van het opvoedklimaat. We zoeken naar een manier om kansengelijkheid te creëren.
Financiële problematiek onder jongeren is een vast onderdeel van het takenpakket van de jongerenwerker van R-Newt. Jongeren krijgen voorlichting over financiële zaken en hun vaardigheden op financieel gebied worden ontwikkeld.
Laagdrempelige ondersteuning
Sociaal raadslieden, vrijwilligers en ervaringsdeskundigen hebben een belangrijke rol in preventie, vroegsignalering en de ondersteuning. Zij nemen het traject niet over maar staan mensen bij met raad en daad. De intensiteit van de ondersteuning verschilt per klantsituatie.
Daarnaast is er in de (keukentafel)gesprekken van de Wmo- en inkomensconsulenten, het Dorpsteam en het Sociaal Team ook altijd aandacht voor de financiële situatie van mensen. Daardoor komen problemen al in een vroeg stadium aan het licht en kan erger worden voorkomen.
Sociaal raadslieden
Bij de sociaal raadslieden van het Dorpsteam kunnen inwoners op een laagdrempelige manier terecht met allerlei vragen over geldzaken. Bijvoorbeeld met het invullen van formulieren voor bijzondere bijstand van de gemeente of het aanvragen van toeslagen bij de Belastingdienst (onder ander huur- of zorgtoeslag, kinderopvangtoeslag enz.). Ook bieden de sociaal raadslieden hulp bij het regelen van belastingschulden voor zowel toeslagen als de inkomstenbelasting, denk aan een persoonlijke betalingsregeling, buiten invorderinstelling en kwijtschelding. Daarnaast helpen zij burgers met het goed laten vaststellen van de beslagvrije voet. Verder is een voorzieningencheck erg belangrijk om onderbenutting daarvan tegen te gaan.
Ervaringsdeskundigen/meedenkers
Meedenkers zijn er vooral om onafhankelijke ondersteuning te bieden bij de aanvraag/het traject. Een ervaringsdeskundige of meedenker kan iemand over de drempel heen helpen om om hulp te vragen. Hij of zij kan ook aanwezig zijn bij bijvoorbeeld een gesprek met de gemeente of PLANgroep.
Financieel ontzorgen van statushouders.
In de nieuwe Wet inburgering wordt opgenomen dat statushouders in het eerste half jaar financieel worden ontzorgd. Financieel ontzorgen betekent dat de gemeente het beheer van inkomsten en uitgaven geheel of gedeeltelijk uit handen neemt. De verplichte ontzorging bestaat uit het betalen van de huur, de rekeningen voor gas, water en stroom en de verplichte zorgverzekering. Deze kosten worden rechtstreeks betaald vanuit de bijstandsuitkering. De periode van ontzorging gaat in op het moment dat het recht op bijstand ontstaat en duurt minimaal 6 maanden. Op dit moment werken wij uit, hoe we het ontzorgen precies gaan vormgeven.
Als inwoners langdurige financiële problemen hebben of juist financiële problemen willen voorkomen, kan een ‘financieel maatje’ helpen. Een financieel maatje is een vrijwilliger die - heel praktisch - helpt om de geldzaken en administratie onder controle te krijgen en te houden. Een maatje kan ook morele en praktische hulp bieden bijvoorbeeld tijdens het schuldhulpverleningstraject. In 2022 wil de gemeente, in samenwerking met het Dorpsteam, starten met financiële maatjes in Baarle-Nassau.
Naast de hiervoor genoemde preventieve “instrumenten”, kunnen problematische schulden ook worden voorkomen door Vroegsignalering.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.2.1
Preventie
Onderdeel van Beleidsplan Schuldhulpverlening gemeente Baarle-Nassau 2022-2025