Deze waarden willen we behouden, en dat gaat niet vanzelf. Ook niet door erfgoed puur en alleen te beschermen, of te behouden zoals het nu is. Het vraagt meer dan dat: inzicht in welk erfgoed er is, welke waarde dat heeft, hoe je het beter kunt benutten en hoe het erfgoed beter behouden én beleefd kan worden. In de concept2PM: 15 april raadsbesluit erfgoednota is het behoud door beschermen, benutten en beleven als beleidsuitgangspunt gekozen3
Erfgoednota 2021-2025 (2021) , een trend die we meer landelijk zien.
De waarde beter benutten kan bijvoorbeeld door het verbinden van het historisch groen, onder andere de landgoederen. Zo creëer je een groene zone. Of door het maken van een historische wandelroute langs de dorpse boerderijen. Ook is het gebruik van Kasteel Poelgeest voor bruiloften en diners een manier om de waarde van het gebouw te beleven. Bovendien leveren dergelijke functies geld op; waardevol om het erfgoed te blijven onderhouden. Zo zal ook over het gebruik van leegkomende kerkgebouwen nagedacht kunnen worden.
Tot slot zijn er kansen om het erfgoed beter te benutten als ontmoetingsplek, en kan het verbinden van bijzondere plekken oplossingen bieden voor de klimaatopgave. Tegelijkertijd vragen andere opgaven juist ruimte: zo zou de groeiende woningbehoefte druk kunnen leggen op het bestaande groen, of kan de energie-opgave het aanzicht van erfgoed aantasten door bijvoorbeeld isolerende maatregelen of toepassing van zonnepanelen. Bovendien legt de energietransitie een flinke claim op het ruimtegebruik, zowel boven- als ondergronds.
Hoe houden we mooi wat mooi is? Hebben we een gedeeld beeld van wat het waardevolle erfgoed van Oegstgeest is? Wat beschermen we, waar zien we ruimte voor andere ontwikkelingen en opgaven? Wat vinden we de belangrijke elementen uit de historie, het erfgoed en het groen; wat maakt het bijzonder? En wat kunnen we doen om dit alles beleefbaar te houden voor iedereen?