1.2.1Erfgoed
Het huidige beleid
In de Erfgoednota4Erfgoednota 2021 – 2025 (2021) wordt het belang van erfgoed voor Oegstgeest onderschreven: “Deze geven Oegstgeest een eigen identiteit waarop het dorp trots op kan zijn. Daarom is het van groot belang dat deze sporen zo goed mogelijk herkenbaar behouden blijven voor onze en volgende generaties.” De gemeente Oegstgeest zet hierom in op het beschermen (in stand houden), benutten (verantwoord gebruiken) en beleven (toegankelijk en zichtbaar houden, ontsluiten en informeren). Oegstgeest wil daarom “het erfgoed nadrukkelijk integreren in de ruimtelijke ontwikkelingen”. Beleving vraagt bovendien om toegankelijkheid van het erfgoed.
Resultaten uit de participatie
Deze visie wordt gedeeld door de participanten. Zowel materieel (vooral Kasteel Oud-Poelgeest) als immaterieel (vooral de geschiedenis en (kunst)cultuur) erfgoed wordt genoemd als belangrijke dragers voor de identiteit en het karakter van Oegstgeest en haar omgeving. Hetzelfde geldt voor de provinciale erfgoedlijnen: met name de maatschappelijke organisaties noemen de Limes, de trekvaarten en de landgoederenzone als waardevol en zichtbaar erfgoed. Daarnaast wordt de Rijn met haar oevers veel aangehaald: in Nieuw Rhijngeest zijn veel archeologische vondsten gedaan. De vraag wordt gesteld of niet op meer plekken kansen zijn om archeologisch onderzoek uit te voeren.
Participanten geven wel aan dat de verbinding tussen het Oegstgeest van vroeger en nu op plekken zichtbaarder mag zijn: zo is de vroegere functie van de Dorpsstraat (zie verhaallijn) bijvoorbeeld maar weinig bekend bij inwoners, en zijn bij het Marine Elektronisch en Optisch Bedrijf (MEOB) 35 historische waterputten onzichtbaar. In één van de toekomstdialogen wordt ook nadrukkelijk opgeroepen meer te vertellen over de geschiedenis en het erfgoed van Oegstgeest. “Alleen wanneer we blijven communiceren en mensen leren welke waarde we hier in handen hebben, kunnen we het erfgoed écht blijven beschermen.”
Figuur 3. Participatie opbrengst : uniek erfgoed
Concreet betekent dit het aanbrengen van informatieborden en het aanduiden van historische plekken, maar ook het zichtbaarder maken van historische profielen en routes. Ook hierbij wordt het voorbeeld van Nieuw Rhijngeest aangehaald: “Zijn de nieuwe bewoners zich bewust van waarde van die plek in de geschiedenis?”.
Maar ook wordt opgeroepen om bij het zoeken naar oplossingen voor klimaatadaptatie goed te kijken of historische (water)structuren kunnen worden hersteld. Tot slot geven met name de inwoners aan dat het beleefbaar houden van erfgoed wat hen betreft al best goed gebeurt: het organiseren van (rustige) publieksgerichte programma’s, zoals culturele, muzikale voorstellingen of het organiseren van andere (kleinschalige) evenementen wordt als waardevol beschouwd. Daar wordt nog aan toegevoegd dat bij inbreiding en herontwikkeling moet worden gekeken naar het behoud van bestaande gebouwen, om zo het dorpsgezicht te beschermen.
[kader]
“"Geef historische gebouwen een maatschappelijke functie, of plaats informatie over de geschiedenis van deze gebouwen op borden"
“Erfgoed combineren met ecologie en recreatie”
[\kader]
1.2.2Groen
Het huidige beleid
Ook het belang van groen ligt vast in Oegstgeester beleid. Zowel in de bomenverordening (2019) als in het (verouderde) groenbeleid5Groenbeleid 2011 – 2015: ‘Kansen voor het groen in Oegstgeest’ (2011) wordt waarde van het groen in het dorp en de toegevoegde waarde ervan aan de kwaliteit van de leefomgeving onderschreven. De bomenverordening onderstreept de rol van bomen daarin. De gemeente wenst meer betrokkenheid van inwoners in het kiezen van boomsoorten in de eigen woonomgeving, en inwoners ook beter te informeren over het bomenonderhoud en -beheer. Daarbij wordt gezocht naar een “duurzaam, divers en evenwichtig bomenbestand”, waarbij waardevolle bomen beschermd moeten worden én de groeiomstandigheden van bomen verbeterd moeten worden. Tot slot beschrijft het groenbeleid dat het verbinden van groengebieden bijdraagt aan een betere beleving. Een samenhangend geheel, waarbij niet per se wordt vastgehouden aan vroegere structuren, draagt bij aan zowel een betere ruimtelijke, recreatieve en ecologische functie.
Een integraal waterketenplan, zoals in het duurzaamheidsprogramma6Uitvoeringsprogramma: ‘Impuls Duurzaam Oegstgeest’ (2018) wordt genoemd zou die ecologische functie, maar ook de klimaatadaptieve functie, verder kunnen borgen. In hetzelfde programma wordt ook gesproken over het verder vergroenen van Oegstgeest, bijvoorbeeld door het tegengaan van versteende tuinen (operatie steenbreek), het vergroenen en verblauwen van schoolpleinen, onderzoeken of Tiny Forests kunnen worden ingepast en natuurinclusief te bouwen.
Resultaten van de participatie
Figuur 4. Participatie opbrengst: de betekenis van groen.
Participanten onderschrijven unaniem de waarde van het groen, net zoals bij erfgoed. Inwoners en maatschappelijke organisaties roemen Oegstgeest om de landgoederen (Poelgeest, Endegeest), de Klinkenbergerplas, het Bos van Wijckerslooth en de verbindingen naar Warmond en de Kagerplassen, het strand en de duinen. De recreatieve functie wordt hierbij veel genoemd: het groen nodigt uit tot het doen van ommetjes en buiten zijn. Meer mogelijkheden hiertoe worden gezien door het toevoegen van wandelroutes, en bij Park Landskroon zou recreatieve waarde kunnen worden toegevoegd in de vorm van een kinderboerderij, theehuis en een klimbos.
In de toekomstdialogen wordt ook de waarde van het groen als ecologische structuur aangehaald. Zo is de functie van de Elsgeesterpolder als weidevogelgebied er één om te koesteren, en wordt de waarde van het verbinden van groen benadrukt. Dit draagt bij aan de biodiversiteit en klimaatadaptatie, voornamelijk in de vorm van wateropslag en verkoeling.
Verschillende participanten noemen in deze gesprekken de mogelijkheid om het beheerbeleid aan te scherpen: door het laten verwilderen van groen op een aantal plekken wordt verder bijgedragen aan de biodiversiteit. Dit zou bijvoorbeeld aan de oevers van de Haarlemmertrekvaart, Oegstgeester kanaal en bij sloten kunnen gebeuren, zonder het gebruik van het groen en de omliggende openbare ruimte al te veel te belemmerd wordt. Bovendien wordt door aanleg van natuurvriendelijke oevers positief bijgedragen aan de waterkwaliteit.
Participanten roepen op om het groene karakter van Oegstgeest te beschermen. In de toekomstdialogen wordt hierbij benoemd dat dit ook vraagt om het ruimte bieden aan bomen, waarbij voldoende ruimte wordt gegeven aan de wortels. Dit heeft dus invloed op het ruimtebeslag in de ondergrond. Extra ruimte voor groen zou ook gevonden kunnen worden door vergroening van tuinen te stimuleren, of groen toe te voegen op (maatschappelijke) daken. Tot slot geven zij aan dat Oegstgeest natuurinclusief zou moeten bouwen, waarbij wel wordt onderstreept dat Oegstgeest op een gegeven moment vol is. Bij het bijbouwen van huizen wordt ook beslag gelegd op de ruimte in de vorm van meer behoefte aan infrastructuur, parkeermogelijkheden, opwekking van duurzame energie, etc. Inwoners vinden over het algemeen ook dat bijbouwen in Oegstgeest niet ten koste moet gaan van het groene karakter van het dorp, waarbij expliciet wordt genoemd dat dit vraagt om duidelijke keuzes welk groen bescherming verdiend.
Figuur 5. Participatie opbrengst: “parels en puinhopen” op kaart
De parels en puinhopen van Oegstgeest volgens de respondenten
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies