Als onderdeel van het toeristisch-recreatieve profiel van De Brabantse Kempen, brengen we in beeld welk type recreant De Kempen bezoekt. Ook geven we inzicht in de vrijetijdswensen- en behoeften van zowel inwoners als bezoekers. Aan het laatstgenoemde ligt de Leefstijlvinder ten grondslag.
Huidige doelgroepen
Het grootste gedeelte van de dagrecreanten zijn inwoners uit de eigen dorpen en de directe omgeving. Ook wordt De Brabantse Kempen aangedaan door Belgische gasten uit de grensregio. Zij gaan graag even de natuur in, komen boodschappen doen en bezoeken weekmarkten, horeca en/of een evenement.
Hoewel onderzoek aantoont dat toeristische gasten vaak in Noord- Brabant of Zuid-Holland woonachtig zijn, geven verblijfsaccommodaties zelf aan dat de gasten uit heel Nederland komen. Daarnaast zien ze België, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk als groeimarkt[5].
[5] Vraag is of de laatstgenoemde vanwege de Brexit nog als groeimarkt kan worden gezien. Op het moment van schrijven is dit nog niet te overzien.
Door het verblijfsaanbod trekt De Brabantse Kempen veel families met kinderen. Senioren vormen een tweede doelgroep voor wie de regio interessant is. Het aantal zakelijke gasten is laag. De zakelijke bestedingen en overige financiële kengetallen verschillen overigens per gemeente. Helaas zijn geen recente cijfers beschikbaar. Door de veranderende samenstelling van huishoudens (minder gezinnen, meer singles, vergrijzing en ontwikkeling in de regio) ontstaan nieuwe groeimarkten die interessant (kunnen) zijn voor De Brabantse Kempen[6].
[6] In de gezamenlijke Visie VTE (2016) is een compleet overzicht opgenomen van de markt en doelgroepen.
Toeristisch-recreatieve leefstijlen
Vrijetijdsgedrag verklaard in leefstijlen
Toeristen en recreanten bezoeken een bepaald gebied of attractie op basis van hun vrijetijdswensen- en behoeften. De Leefstijlvinder geeft door middel van zeven zogenoemde toeristisch-recreatieve leefstijlen inzicht in waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben en wat de verschillen hierin zijn. De één zoekt rust en regelmaat, de ander juist drukte en sensatie. Leefstijlvinder onderscheidt de volgende leefstijlen:
- - Rustzoeker: recreëren dichtbij huis;
- - Inzichtzoeker: rustige activiteiten, dingen leren en ervaren;
- - Stijlzoeker: luxe, comfort en exclusiviteit;
- - Avontuurzoeker: avontuurlijk en creatief;
- - Plezierzoeker: plezier hebben;
- - Harmoniezoeker: gezelligheid met familie en vrienden;
- - Verbindingszoeker: je inzetten voor een ander.
Hierna geven we door middel van de Leefstijlvinder inzicht in de toeristisch-recreatieve leefstijlen van inwoners en bezoekers van De Brabantse Kempen.
Inwoners van De Brabantse Kempen zijn voornamelijk harmonie- en verbindingszoekers
Inwoners van De Brabantse Kempen zijn vooral ‘gezellig lime’ (gebaseerd op het ‘oude’ leefstijlmodel). ‘Gezellig lime’ komt grofweg overeen met de profielen van harmonie- en verbindingszoekers uit het nieuwe leefstijlmodel. Het is een groep die minder avontuurlijk is en recreëert om even weg te zijn van de dagelijkse beslommeringen. Tijdens het wandelen of fietsen gaan zij vaak niet ver van de gebaande paden af en wordt minder vaak horeca aangedaan. Zij houden niet van apps, uitdagende trails en mountainbiken. Over het algemeen leeft deze groep vaak onder modaal.
De Kempen trekken vooral plezier-, stijl- en inzichtzoekers Terwijl de grootste groep inwoners ‘gezellig lime’ is, trekt de bestemming vooral ‘uitbundig geel’ en ‘avontuurlijk paars’. ‘Uitbundig geel’ (in het nieuwe model te vergelijken met plezierzoekers) zijn echte levensgenieters, die graag samen met anderen actief en sportief recreëren. Off-road fietsen en wandelen, wandelen met horecabezoek en (race) fietsen tijdens een sportief evenement trekt deze groep aan. Deze groep heeft vaak meer dan gemiddeld te besteden. ‘Avontuurlijk paars’ (vergelijkbaar met stijl- en inzichtzoekers) gaan in hun vrije tijd op zoek naar verrassende en inspirerende ervaringen – met name op het gebied van cultuur. Zij houden van meerdaags wandelen, uitdagende trails, sportieve evenementen en prestaties neerzetten. Ook wil deze groep graag alleen zijn en drukte vermijden[7].
[7] Gezamenlijke Visie VTE (2016)
Herkomst bezoekers
- - Kortom, De Brabantse Kempen trekt een gevarieerd gezelschap dat voornamelijk uit de eigen regio komt;
- - Voor een kort of langer verblijf komt men vaak uit Noord-Brabant of Zuid-Holland. Verblijfsaccommodaties zelf geven aan dat mensen uit heel Nederland komen;
- - Daarbij komen steeds meer gasten uit België, Duitsland en Engeland;
- - Families met kinderen weten De Kempen te vinden;
- - Zakelijke gasten komen uit allerlei windstreken. Het aandeel van zakelijke gasten is echter laag. Zij brengen een bezoek aan De Brabantse Kempen vanwege veel (grote) industrie en komen met name op (bedrijfs)locaties en zijn minder goed te sturen. Hoewel de markt interessant kan zijn, is het hotelaanbod gering om dit goed te faciliteren;
- - Inwoners van De Brabantse Kempen zijn voornamelijk harmonie- en verbindingszoekers (gele kwadrant);
- - De Kempen trekken vooral plezier- (gele kwadrant), stijl en inzichtzoekers (blauwe kwadrant).
- - Inwoners en bezoekers van De Kempen behoren weinig tot de avontuur- (rode kwadrant) en rustzoekers (groene kwadrant) [8].
[8] Gezamenlijke Visie VTE (2016)
Toelichting leefstijlen
Vrijetijdsgedrag verklaard in leefstijlen
De leefstijlen voor recreatie & toerisme geven inzicht in de vrijetijdswensen- en behoeften van Nederlanders. Deze leefstijlen laten zien waar mensen in hun vrije tijd of op vakantie behoefte aan hebben. En wat de verschillen hierin zijn. Het ene 55+ koppel is het andere niet. De één wil namelijk rust en regelmaat, de ander juist drukte en sensatie. Leefstijlen gaan hiermee een stap verder dan de traditionele indeling van doelgroepen zoals oud, jong, gezinnen, koppels, veel te besteden, weinig te besteden enzovoort.
Vier basis leefstijlen geven inzicht in drijfveren
In de basis kent Nederland vier leefstijlen met ieder hun eigen manier van in het leven staan: creatief, harmonieus, controlerend en veilig (zie volgende figuur). De leefstijlen baseren zich op het wetenschappelijke model BSR™ wat staat voor Brand Strategy Research van SAMR. Dit model ontrafelt de drijfveren van mensen en geeft inzicht in wat mensen in beweging brengt. Van oorsprong is het model gericht op marketing (welke boodschap, welke tone of voice en via welk kanaal zijn de groepen te bereiken), maar het wordt steeds vaker ook gebruikt voor productontwikkeling (welk aanbod sluit aan op de leefstijlen). De basisleefstijlen onderscheiden zich van elkaar aan de hand van twee gedragsverklarende dimensies. De horizontale as is de sociologische as en maakt onderscheid tussen mensen die gericht zijn op de groep of omgeving (familie, vrienden, enzovoort.) of juist op de eigen persoon (ego). De verticale psychologische as maakt onderscheid tussen mensen die gemakkelijk hun emoties tonen en contact maken (extravert) en mensen die emoties eerder onderdrukken en meer op zichzelf zijn (introvert). Door deze dimensies met elkaar te kruisen ontstaan vier kwadranten. Door te kijken naar de mate waarin iemand op de groep of ego is gericht en de mate waarin mensen meer ingetogen of meer uitgelaten zijn, kunnen we groepen selecteren die kenmerkend zijn voor vrijetijdsbesteding.
Onderstaande figuur geeft de zeven onderscheiden doelgroepen weer. Elke groep heeft zijn eigen voorkeuren. Sommige mensen zijn in hun vrijetijd typische rustzoekers, en andere typisch plezier- of avontuurzoekers. Elke groep heeft zijn eigen voorkeuren. De percentages zijn toegekend aan de Nederlandse bevolking, we hebben helaas geen cijfers voor De Kempen uit het nieuwe leefstijlmodel.
Figuur B.2: De zeven doelgroepen en de verdeling van leefstijlen onder de Nederlandse bevolking
