De Zuid-Hollandse kust is een belangrijke waterkering, die grote delen van Zuid- Holland, Noord-Holland en Utrecht beschermt tegen de zee. Tegelijkertijd zijn het strand en de duinen hét visitekaartje van de gemeente Noordwijk. Aan het beheer en onderhoud van dit unieke gebied wordt dan ook veel aandacht besteed. Hierbij heeft Noordwijk te maken met verschillende eigenaren en beheerders.
De rijksoverheid
Het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties verhuurt het strand aan de gemeente Noordwijk, die hiervoor een jaarlijkse vergoeding betaalt. Het strand blijft echter eigendom van de Staat. Door middel van huurovereenkomsten verhuurt de gemeente delen hiervan vervolgens onder aan medegebruikers, bijvoorbeeld strand- paviljoens en verenigingen.
Deze privaatrechtelijke overeenkomsten bevatten afspraken over de wijze waarop het strand mag worden gebruikt en welke vergoeding hier tegenover staat. Het Hoogheemraadschap en Rijkswaterstaat stellen nadere eisen aan de locatie en de zonering van activiteiten op het strand, op grond van de kust -en duindynamiek en de kustveiligheid.
Het Hoogheemraadschap van Rijnland
De duinwaterkering die voor Noordwijk ligt, is in beheer bij het Hoogheemraadschap van Rijnland. Uitgangspunt is dat gebruik van het strand zodanig is afgebakend dat (dagelijks) beheer en onderhoud van de kuststrook niet worden belemmerd. Van gemeenten wordt verwacht dat zij de geldende voorschriften doorvertalen in hun contracten met medegebruikers.
Rijkswaterstaat
Omdat het strand onder water kan komen te staan, is het onderdeel van het waterstaatswerk Noordzee. Voor het beheer van het strand is de Wet Beheer Rijkswaterstaatswerken van toepassing.
Provincie Zuid-Holland
De provincie voert ruimtelijk beleid, zo ook ten aanzien van het strand. Hieronder valt het toetsen van gemeentelijke ruimtelijke ontwikkelingen aan de hand van de provinciale structuurvisie/verordening Ruimte (SRV). Dit heeft bijvoorbeeld betrekking op het wel/niet toestaan van permanente bouwwerken op het strand. De bouw-, RO- en milieuhandhaving wordt uitgevoerd door de Omgevingsdienst West Holland (ODWH). Het strand en de duinen zijn onderdeel van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Hier gelden provinciale verordeningen.
Uitgangspunt: natuurbescherming
Een deel van het duin- en kustlandschap is zo bijzonder en kwetsbaar dat de bescherming op Europees niveau geregeld is via het Natura 2000-netwerk. De Omgevings- dienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) coördineert de handhaving binnen de Natura 2000-gebieden.
Gemeente Noordwijk
De gemeente Noordwijk draagt voor de gehele 13 km aan Noordwijks strand de verantwoordelijkheid voor handhaving van diverse wet- en regelgeving, zoals openbare orde en veiligheid. Beheer van het strand is uitzonderlijk complex door de diverse beheerders en regels die voor het strand gelden (bebouwing, gedrag, natuurbescherming, etc.).
De gemeentelijke strandcoördinator is het aanspreek- punt voor strandzaken en wordt ingezet om de kwaliteiten van het Noordwijkse strand te waarborgen en te versterken. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor uitvoering van het strandbeheer ligt primair bij het college van burgemeester en wethouders.
Wet- en regelgeving
In de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), het bestemmingsplan Zee, Strand en Duin en in privaatrechtelijke overeenkomsten zijn de bebouwingseisen voor het strand opgenomen en is aangegeven welke activiteiten er al dan niet worden toegestaan. Het Team Vergunningen, Toezicht en Handhaving verleent de APV-vergunningen en is (samen met de politie) verantwoordelijk voor de handhaving van de in de APV opgenomen regels.
Relevante beleidsstukken
Er zijn diverse gemeentelijke beleidsdocumenten in ontwikkeling die van toepassing zijn op het strand, zoals een welstand- of reclamenota, een uitvoeringsplan integrale veiligheid of het evenementenbeleid.
Daarnaast worden door de gemeente verschillende ruimtelijke en strategische visies opgesteld, die voor een bepaald gebied of sector de koers beschrijven voor de komende jaren. De strandnota gaat enkel over het strand, en is dus een gebiedsgerichte visie speciaal voor het strand.
Economische agenda Duin- en Bollenstreek
De Economische Agenda 2030 is een sectorale visie gericht op een succesvolle economische ontwikkeling van de duin- en bollenstreek, waaronder die van de gemeente Noordwijk. Een van de onderdelen van de Agenda is het project Gezonde en Energieke Regio. Voor Noordwijk is dit aanleiding geweest om voort te bouwen op haar geschiedenis als kuuroord en om als heilzame zeebadplaats te worden erkend (zie kader pagina 31) .
Omgevingsvisie
De omgevingsvisie is een ruimtelijke visie voor ontwikkelingen in heel de gemeente. Hierin zijn vijf hoofdthema’s voor de toekomst benoemd: vrijheid om te onder- nemen, fijn wonen, prettig samenleven, bereikbaarheid en duurzaamheid.
Retail- en horecavisie
In de Retail- en horecavisie wordt ingespeeld op de toenemende trend van (toeristische) bezoeken buiten het zomerseizoen. Het jaarrond aanbieden van voorzieningen en activiteiten voor zowel bewoners als bezoekers wordt als kans voor de toekomst gezien.
Certificaten en keurmerken
Blauwe vlag
Dit is een belangrijke internationale milieuonderscheiding voor veilige en schone stranden. De gemeente Noordwijk doet sinds begin jaren negentig met succes mee aan de Blauwe Vlag-campagne, een ‘kwaliteitswedloop’ van stran- den/badplaatsen in ruim 30 landen in de wereld. De stranden met dit keurmerk moeten o.a. voldoen aan eisen voor schoon en veilig zwemwater, strandvoorzieningen, toezicht en actief natuur- en milieubeleid.
QualityCoast
Sinds een aantal jaar heeft Noordwijk ook de titel ‘QualityCoast’, een Europese titel voor mens- en natuurvriendelijk toerisme en recreatie. Dit keurmerk geldt voor de hele kustgemeente. Noordwijk scoort hierbij uitmuntend op het gebied van natuur en milieu.
Schoonste Strand
In de competitie ‘het Schoonste Strand van Nederland’, jaarlijks georganiseerd door Stichting Nederland Schoon, draait Noordwijk al jaren mee in de top. De stichting kwalificeert het Noordwijkse strand, met de maximaal haalbare 4 sterren, als een ‘zeer schoon strand’.
Noordwijk Heilzame Zeebadplaats
Sinds maart 2020 is Noordwijk de trotse bezitter van de Europese erkenning als heilzame zeebadplaats. Noordwijk mag de titel “heilzame zeebadplaats” dragen onder meer vanwege het klimaat, de zeelucht (zoutgehalte), de natuur- lijke omgeving en de kwaliteit van het zeewater. De kracht van de ligging aan zee (Thalasso) dient vertaald te worden in voorzieningen en (bewegings)activiteiten, gericht op het welbevinden van gasten. Beperkte de kuurgedachte van vroeger zich vooral dat je naar het strand ging voor therapeutische doelen, in de huidige tijd ligt het accent meer op preventie en algemeen welbevinden. Er is in toenemende mate aandacht voor een gezond en energiek leven. Actief bewegen en balans vinden zijn kernbegrippen die belangstelling vinden bij een brede doelgroep. Wellness, ontspan- nen en genieten sluiten aan bij de kuurgedachte.
Noordwijk hijst trots de Blauwe Vlag voor 2021
Kuuroord: gezonde strandbeleving voor jong en oud
Hoofdstuk 3
Artikel 3.1
Strandbeheer en relevant beleid
Onderdeel van Strandnota Noordwijk 2022-2026